Cây dược liệu mở hướng sinh kế mới
Nghệ An là địa phương có diện tích tự nhiên rộng, địa hình đa dạng, sở hữu điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp với nhiều loại cây dược liệu. Từ nguồn tài nguyên sẵn có, những năm gần đây, người dân đưa cây thuốc từ rừng về trồng.
Năm 2022, bà Lá Thị Lan (tại xóm Yên Thắng, xã Tam Hợp) đưa một số loại dược liệu từ rừng về trồng trong vườn của gia đình như cà gai leo, xạ đen, dây thìa canh, bách bộ, trinh nữ hoàng cung, rau má…
Trên diện tích gần 1.000m2, bà Lan chia thành nhiều khu vực để trồng từng loại cây phù hợp với điều kiện sinh trưởng. Những nơi thoáng mát được dành cho rau má, dây thìa canh; dưới tán cây ăn quả trồng bách bộ, trinh nữ hoàng cung; ven hàng rào là những luống cà gai leo.
Theo bà Lan, trước đây khu vườn chủ yếu được sử dụng để trồng các loại rau màu, mang ra chợ bán. Những lúc nông nhàn, bà vào rừng hái cây thuốc bán cho thương lái nhưng thu nhập không ổn định.
"Với mức giá 15.000-20.000 đồng/kg, mỗi lứa rau má cho thu nhập khoảng 3 triệu đồng. Nếu chăm sóc tốt, mỗi năm rau má có thể cho thu hoạch từ 10-12 lứa. Toàn bộ sản phẩm được hợp tác xã bao tiêu", bà Lan chia sẻ.
Mô hình này cũng đang được nhiều hộ dân ở địa phương quan tâm, từng bước chuyển đổi cây trồng và tham gia vào chuỗi liên kết sản xuất dược liệu.
Người dân xã Tam Hợp trồng cà gai leo trong vườn đồi.
Cùng ở xóm Yên Thắng, xã Tam Hợp, gia đình anh Hồ Đức Bắc có trang trại rộng khoảng 1,2ha; trong đó 3.000m2 là nhà màng.
Trước đây, gia đình anh tập trung chăn nuôi trâu, bò, trồng cỏ, dưa lưới, bí ngòi, cà chua… Hiện anh Bắc dành 500m2 để trồng cần tây và 200m2 trồng rau má, cung cấp cho Hợp tác xã Nông dược Tĩnh Sáng Đường.
"Địa phương chúng tôi có đất đai và nguồn lao động khá dồi dào. Lâu nay, người dân chủ yếu trồng keo nhưng giá trị không cao. Nay chuyển hướng sang cây dược liệu, bà con có thêm một lựa chọn, thời gian quay vòng vốn cũng nhanh hơn", anh Bắc nói.
Theo anh Bắc, việc được hợp tác xã hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và sản xuất dược liệu theo tiêu chuẩn VietGAP giúp người dân từng bước thay đổi phương thức canh tác, làm quen với quy trình sản xuất bài bản.
Ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch UBND xã Tam Hợp cho biết, đến nay toàn xã phát triển khoảng 48ha cây dược liệu với nhiều chủng loại khác nhau. Bước đầu, cây dược liệu phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng của địa phương, mở ra hướng phát triển kinh tế mới, nâng cao thu nhập cho người dân.
Thời gian tới, xã Tam Hợp tiếp tục tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân mở rộng vùng trồng; đồng thời quy hoạch thêm các khu vực phù hợp để phát triển cây dược liệu, qua đó tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.
Mở hướng phát triển kinh tế xanh
Từ những mô hình bước đầu cho hiệu quả tại cơ sở, cây dược liệu đang được Nghệ An xác định là một trong những hướng phát triển có tiềm năng, nhất là tại khu vực miền núi, nơi có lợi thế về đất đai, khí hậu và nguồn tài nguyên cây thuốc phong phú.
Theo thống kê, đến năm 2025, tổng diện tích cây dược liệu trên địa bàn tỉnh Nghệ An đạt khoảng 3.180ha, tập trung chủ yếu tại khu vực miền núi và trung du. Trong đó, khoảng 1.450ha được tổ chức sản xuất, liên kết sản xuất thông qua các hợp tác xã, tổ hợp tác và mô hình liên kết với doanh nghiệp.
Toàn tỉnh có trên 40 hợp tác xã và 75 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực dược liệu, tập trung tại 56 xã, thu hút trên 600 thành viên và tạo việc làm cho hàng trăm lao động, nhất là tại khu vực miền núi.
Đáng chú ý, phát triển dược liệu không chỉ hướng tới sản xuất hàng hóa mà còn mở ra thêm sinh kế cho người dân tại những địa bàn còn nhiều khó khăn.
Trồng dược liệu dưới tán rừng ở Mường Lống, Nghệ An.
Bà Võ Thị Minh Sinh, Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An, Trưởng Ban Chỉ đạo phát triển dược liệu tỉnh khẳng định, dược liệu không chỉ có giá trị trong chăm sóc sức khỏe mà còn mang lại giá trị kinh tế, tạo sinh kế cho người dân, nhất là đồng bào miền núi.
Theo bà Sinh, phát triển dược liệu Nghệ An cần hướng tới 3 giá trị cốt lõi: chăm sóc sức khỏe cộng đồng; làm giàu cho người dân, gắn với sinh kế của đồng bào miền núi và gắn bó với rừng; đồng thời, tạo dựng một ngành kinh tế xanh, bền vững, từng bước hình thành ngành công nghiệp dược liệu của tỉnh.
Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An cho biết, trong thời gian tới, chính quyền tỉnh sẽ tiếp tục nghiên cứu, ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư nhà máy chế biến sâu, tạo nền tảng để phát triển kinh tế dược liệu bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân miền Tây Nghệ An.
In bài viết
