Đừng mua danh bằng AI

Để rộng đường dư luận, người biên tập của ấn phẩm nọ đã đăng lên tài khoản cá nhân một số “tác phẩm” của ông. Không có gì bất ngờ khi hầu hết ý kiến vào bình luận đều cho rằng, đó là những sản phẩm của AI. Hơn nữa, kỹ năng sử dụng AI của ông mới ở dạng tập tành nên cách lập ngôn, hành văn đều để lộ những dấu vết AI rất rõ...

AI là bước tiến đột phá của khoa học-công nghệ, được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong các lĩnh vực của đời sống xã hội. Nhưng, trong lao động ngôn ngữ, nhất là với thơ, AI đang là chủ đề gây tranh cãi kịch liệt.

Một bộ phận lớn các nhà thơ tên tuổi thì dứt khoát, kiên quyết nói không với AI. Họ cho rằng, thơ là tiếng nói của tâm hồn, thể hiện bản ngã của nhà thơ. Sử dụng AI là một cách giết thơ. Tại các cuộc thi, cuộc vận động sáng tác gần đây, một trong những tiêu chí khắt khe được ban tổ chức đặt ra là không chấp nhận thơ viết bằng AI.

Một bộ phận khác thì cho rằng, ứng dụng AI như một “trợ lý” giúp việc cho sáng tác là không có gì sai. Luật pháp không cấm. Thực tế đã có tác phẩm được trao giải của Hội Nhà văn Việt Nam, chỉ khi dư luận lên tiếng đó là sản phẩm của AI thì ban tổ chức (đều là những người có chuyên môn thẩm định) mới ra quyết định thu hồi giải thưởng. Cư dân mạng cũng đã phát hiện nhiều bài thơ được viết bằng AI đăng trên các ấn phẩm, trong đó có cả một số tờ báo, tạp chí uy tín. Việc này không khó lý giải, bởi đội ngũ biên tập thơ, đa phần là người đã lớn tuổi, trình độ, kỹ năng công nghệ không phải ai cũng rành.

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ và toàn diện, chuyện về thơ, nhà thơ và... AI không thể nhìn nhận, đánh giá bằng sự qua loa, dễ dãi nhưng cũng không thể cực đoan, phủ định sạch trơn. Khi hiệu lực của luật pháp không thể can thiệp đến mọi ngóc ngách của cảm xúc thì văn hóa, đạo đức và tự trọng nghề nghiệp là thứ cần được đề cao hơn cả. AI chỉ là một thứ công cụ, thuật toán. Nếu thực không có tài năng thì tốt nhất là không nên sáng tác, càng không nên lợi dụng AI để cầu may, mua danh trên văn đàn.