Kỳ 2: Sau mùi rác và ruồi là những cuộc họp khẩn
Sau khi ô nhiễm môi trường từ khu xử lý rác Đông Nam bùng phát thành vấn đề nóng trong cộng đồng dân cư thôn Hạnh Phúc Đoàn, phường Đông Quang, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa đã liên tiếp triển khai nhiều biện pháp kiểm tra, đối thoại, giám sát và yêu cầu doanh nghiệp khắc phục. Những báo cáo từ cơ sở cho thấy một bức tranh quản lý môi trường nhiều áp lực, trong đó từng quyết định, từng cuộc họp khẩn đều nhằm mục tiêu kiểm soát ô nhiễm và ổn định đời sống người dân.
Một mùa Tết "không thở" ở Hạnh Phúc Đoàn:
Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam và các điểm tập kết rác thải gây ô nhiễm môi trường. Ảnh: Văn Thanh
Khi những con số nói lên áp lực môi trường ở Đông Quang
Ngay sau khi tình trạng mùi hôi thối từ khu xử lý rác Đông Nam phát tán mạnh ra khu dân cư thôn Hạnh Phúc Đoàn, UBND phường Đông Quang đã nhanh chóng vào cuộc, phối hợp với các lực lượng chức năng kiểm tra hiện trường và làm việc với doanh nghiệp liên quan để đánh giá thực trạng hoạt động xử lý rác thải.
Người dân thôn Hạnh Phúc Đoàn, phường Đông Quang khổ vì ô nhiễm và ruồi. Ảnh: Văn Thanh
Theo Báo cáo 649/BC-UBND ngày 1/3/2026 của UBND phường Đông Quang gửi các cơ quan chức năng, việc tiếp nhận và xử lý rác tại Nhà máy xử lý rác Đông Nam của Công ty Ecotech được thực hiện theo chỉ đạo của UBND tỉnh Thanh Hóa tại Văn bản số 23458/UBND-NNMT ngày 30/12/2025, cho phép nhà máy này tiếp nhận rác thải sinh hoạt từ ngày 1/1/2026 để xử lý.
Để đảm bảo an ninh trật tự và giám sát hoạt động xử lý rác thải, phường Đông Quang đã giao Công an phường phối hợp với các đơn vị liên quan nắm chắc tình hình địa bàn; đồng thời thành lập tổ giám sát cộng đồng nhằm theo dõi quá trình vận hành của nhà máy theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tỉnh ủy và UBND tỉnh Thanh Hóa.
Sau phản ánh về tình trạng ô nhiễm môi trường, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa và các sở, ngành, địa phương đã xuống Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam kiểm tra thực tế. Ảnh: Văn Thanh
Ông Hoàng Văn Hưng, Chủ tịch UBND phường Đông Quang, tỉnh Thanh Hóa cho biết: Trong những ngày đầu năm 2026, các đoàn kiểm tra của phường liên tục xuống hiện trường, lập biên bản làm việc với đại diện doanh nghiệp để đánh giá thực trạng hoạt động của khu xử lý rác. Các văn bản báo cáo, kiến nghị cũng được gửi lên cấp tỉnh nhằm phản ánh kịp thời những vấn đề phát sinh.
Việc theo dõi sát sao này cho thấy chính quyền cơ sở đã chủ động vào cuộc ngay từ đầu, khi các dấu hiệu ô nhiễm môi trường bắt đầu xuất hiện. Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân chính khiến khu xử lý rác Đông Nam rơi vào tình trạng quá tải được chỉ ra trong báo cáo là sự gia tăng đột biến của lượng rác thải sinh hoạt trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Theo thống kê, chỉ trong 8 ngày từ 12/2 đến 19/2/2026, tổng khối lượng rác vận chuyển về nhà máy lên tới 4.559 tấn. Đặc biệt, riêng ngày 29 tháng Chạp, lượng rác đạt 1.193 tấn, cao gấp 2,38 lần công suất thiết kế của nhà máy xử lý rác.
Sau khi phát tán gây ô nhiễm, Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam dừng tiếp nhận rác, dẫn đến rác thu gom, tập kết ứ đọng ở nhiều phường. Ảnh: Văn Thanh
“Khối lượng rác tăng mạnh, trong khi hệ thống xử lý chưa vận hành hoàn chỉnh đã tạo ra áp lực lớn đối với khu xử lý. Cùng với điều kiện thời tiết mưa, nồm ẩm đặc trưng của miền Bắc sau Tết, mùi hôi và ruồi phát tán ra khu vực dân cư thôn Hạnh Phúc Đoàn và lân cận”, báo cáo của phường Đông Quang thể hiện.
Ngoài ra, nội dung báo cáo của UBND phường Đông Quang cũng chỉ rõ một thực tế đáng chú ý, mặc dù dự án nhà máy xử lý chất thải rắn của Công ty Ecotech đã cơ bản hoàn thành việc xây dựng và lắp đặt dây chuyền thiết bị, nhưng vẫn chưa hoàn tất công tác vận hành thử nghiệm theo quy định. Bên cạnh đó, việc tuân thủ quy trình xử lý rác thải và khắc phục các tồn tại đã được các cấp, ngành nhắc nhở nhiều lần nhưng vẫn chưa đảm bảo theo yêu cầu.
Những hạn chế này đã khiến khu xử lý rác Đông Nam rơi vào tình trạng “vừa vận hành, vừa khắc phục”, tạo ra áp lực không nhỏ đối với công tác quản lý môi trường tại phường Đông Quang.
Phép thử trách nhiệm và những vấn đề còn bỏ ngỏ
Ông Hoàng Văn Hưng, Chủ tịch UBND phường Đông Quang cho biết thêm: Trước những vấn đề ô nhiễm môi trường ở thôn Hạnh Phúc Đoàn phát sinh, nhiều cuộc họp và kiểm tra đã được tổ chức liên tục nhằm tìm giải pháp khắc phục.
Ngày 20/2/2026, lãnh đạo UBND tỉnh Thanh Hóa đã trực tiếp về kiểm tra tình hình xử lý rác tại khu xử lý Đông Nam, khảo sát thực tế khu vực dân cư lân cận và yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương khắc phục sự cố môi trường, thực hiện phun khử trùng trong khu dân cư và đảm bảo vệ sinh môi trường cho người dân.
Nhiều cuộc họp đã diễn ra, nhưng tình trạng ùn ứ rác thải vẫn cứ tiếp diễn. Ảnh: Văn Thanh
Trong những ngày tiếp theo, chính quyền phường Đông Quang đã tổ chức nhiều cuộc khảo sát hiện trường, làm việc với lãnh đạo Công ty Ecotech để yêu cầu triển khai các giải pháp khắc phục tồn tại, sớm ổn định tình hình ở địa phương.
Đặc biệt, tại hội nghị đối thoại với người dân các khu phố Hạnh Phúc Đoàn và Sơn Lương, chính quyền địa phương đã yêu cầu doanh nghiệp tập trung xử lý lượng rác tồn đọng, che chắn các điểm hở trong khu xử lý, tăng cường phun khử mùi và diệt côn trùng; đồng thời thực hiện đúng quy trình xử lý rác thải để không phát tán mùi hôi ra môi trường
Song song với đó, phường cũng chỉ đạo trung tâm cung ứng dịch vụ công và tổ giám sát cộng đồng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động của nhà máy để kịp thời phát hiện các vấn đề môi trường phát sinh.
Ở cấp độ hệ thống chính trị, Đảng ủy phường Đông Quang cũng yêu cầu các tổ chức đoàn thể xuống cơ sở nắm bắt dư luận, vận động người dân, đồng thời chủ động dự báo tình hình nhằm tránh phát sinh điểm nóng về an ninh trật tự.
Dù nhiều giải pháp đã được triển khai, nhưng Chủ tịch UBND phường Đông Quang cho rằng tiến độ khắc phục của doanh nghiệp vẫn còn chậm. Đến thời điểm cuối tháng 2/2026, Công ty Ecotech vẫn chưa hoàn thành xây dựng các nhà xưởng B6 và B7, hạng mục quan trọng nhằm đảm bảo diện tích lưu chứa và xử lý rác thải. Đồng thời, lượng rác tồn đọng trong khu xử lý cũng chưa được giải quyết dứt điểm theo yêu cầu của Sở Nông nghiệp và Môi trường.
Ở các phường Đông Sơn, Hạc Thành, Quảng Phú... tình trạng rác thải để nhiều ngày chưa được thu gom, tập kết, xử lý. Ảnh: Văn Thanh
Trước thực tế đó, UBND phường Đông Quang đã kiến nghị UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì kiểm tra tổng thể hoạt động xử lý rác của Công ty Ecotech; yêu cầu doanh nghiệp sớm hoàn thành các hạng mục còn thiếu và đảm bảo đầy đủ các điều kiện môi trường theo quy định.
“Nếu việc tiếp nhận và xử lý rác không được kiểm soát tốt, đặc biệt là vấn đề mùi hôi, nguy cơ phát sinh các phản ứng xã hội trong cộng đồng là điều hoàn toàn có thể xảy ra trong thời gian tới”, ông Hưng nói quyết đoán.
Rác thải sau thu gom được tập kết khắp nơi, chưa thể đưa đi xử lý gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn phường Hạc Thành. Ảnh: Văn Thanh
Từ những thông tin trong báo cáo của chính quyền phường Đông Quang, có thể thấy câu chuyện ở khu xử lý rác Đông Nam không đơn thuần là một sự cố môi trường cục bộ. Đó là bài toán phức tạp giữa áp lực rác thải đô thị ngày càng gia tăng, năng lực xử lý của doanh nghiệp và trách nhiệm quản lý của các cấp chính quyền.
Những cuộc kiểm tra, những văn bản chỉ đạo hay các hội nghị đối thoại đã và đang được triển khai nhằm tìm ra lời giải cho bài toán này. Nhưng để môi trường thực sự được cải thiện, điều quan trọng hơn cả vẫn là việc các cam kết khắc phục phải được thực hiện bằng những hành động cụ thể, rõ ràng và bền vững. Bởi với người dân sống quanh khu xử lý rác Đông Nam, điều họ chờ đợi không phải là thêm những cuộc họp hay văn bản, mà là một bầu không khí trong lành trở lại, điều tưởng như giản đơn nhưng lại trở thành khát vọng lớn nhất của họ suốt thời gian qua.
Kỳ 3: Đóng cửa hôm trước, hôm sau mở lại
In bài viết
