Huy động đồng bộ, nhiều nguồn lực khám sức khỏe miễn phí toàn dân

Đưa khám bệnh miễn phí đến gần dân

Từ giữa tháng 4 năm 2026 đến nay, các cơ sở y tế trên địa bàn TP Hồ Chí Minh đã đồng loạt triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ và tầm soát miễn phí cho người dân. Cùng với đó, ngành y tế còn tổ chức nhiều điểm khám lưu động được tổ chức tại khu dân cư, khu công nghiệp, đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân. Người dân được tiếp cận dịch vụ ngay nơi sinh sống, giảm tải cho bệnh viện tuyến trên nhưng vẫn bảo đảm chất lượng chuyên môn. Các trạm y tế thuộc các xã, phường và đặc khu đông đúc hơn nhiều so với trước đây. Người cao tuổi được con cháu đưa đến khám; người lao động tranh thủ giờ nghỉ; các gia đình trẻ chủ động kiểm tra sức khỏe tổng quát. Nhiều người bày tỏ sự hào hứng khi lần đầu được thụ hưởng chính sách khám miễn phí ngay tại nơi cư trú. Cùng với hệ thống y tế cơ sở, hơn 100 bệnh viện đã tham gia chương trình, trong đó có các bệnh viện tuyến cuối như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Thống Nhất, Bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Quân y 175, Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương TP Hồ Chí Minh và Bệnh viện Nhân dân 115...

Tại điểm khám phường Bình Phú, bà Nguyễn Thị Ngọc Vân (65 tuổi) không giấu được sự phấn khởi khi lần đầu tham gia chương trình khám sức khỏe miễn phí. Sau khi được thăm khám, đo huyết áp, xét nghiệm máu và kiểm tra thị lực, bà được bác sĩ chẩn đoán suy tĩnh mạch chi dưới kèm thoái hóa khớp gối. “Từ trước tới giờ tôi cứ nghĩ chỉ là đau khớp do tuổi già, chịu đựng quen rồi. Không ngờ lại có thêm bệnh khác. Nhờ được khám kỹ như thế này mới biết để còn theo dõi và điều trị cho đúng”, bà Vân chia sẻ trong lúc chờ làm các bước kiểm tra chuyên sâu.

Quy trình khám miễn phí cho người dân tại cơ sở y tế được tổ chức theo hướng phân luồng chặt chẽ, từ đo huyết áp, kiểm tra đường huyết, đánh giá ban đầu đến khám tổng quát và chuyên khoa. Qua sàng lọc, nhiều trường hợp sớm ghi nhận dấu hiệu bất thường về tim mạch, chuyển hóa hoặc thị lực, được bác sĩ tư vấn và hướng dẫn theo dõi ngay tại chỗ.

Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực khi gần 30.000 lượt người dân được khám miễn phí, trong đó hơn 19.000 trường hợp được phát hiện có dấu hiệu bất thường hoặc yếu tố nguy cơ cần theo dõi, điều trị. Theo Bác sĩ chuyên khoa II Ngô Thị Cẩm Hoa, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân Dân 115, sau tầm soát, người dân được phân nhóm quản lý: khỏe mạnh được tư vấn phòng bệnh; nhóm nguy cơ được theo dõi định kỳ; trường hợp mắc bệnh được điều trị chuyên sâu hoặc chuyển tuyến phù hợp. Quan trọng hơn, chương trình giúp nâng cao ý thức chủ động phòng bệnh trong cộng đồng. Một điểm mới của chương trình là triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử cho từng người dân. Dữ liệu khám và chỉ số y tế được cập nhật liên tục, hình thành hệ thống theo dõi xuyên suốt, tạo nền tảng cho quản lý sức khỏe cộng đồng và phát triển y tế dự phòng.

Đồng bộ nguồn lực, phát triển nền y tế hiện đại

Với quy mô dân số khoảng 15 triệu người, việc triển khai chủ trương khám sức khỏe định kỳ miễn phí đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và ngành y tế. Theo PGS, TS, BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, Thành phố xác định y tế cơ sở là nền tảng then chốt, được củng cố theo hướng bao phủ toàn địa bàn, phát huy vai trò trạm y tế, trung tâm y tế khu vực và các tổ chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Việc tổ chức khám ngay tại nơi cư trú giúp người dân tiếp cận thuận lợi hơn, giảm tải bệnh viện tuyến trên và từng bước hình thành hệ thống quản lý sức khỏe liên tục, lâu dài.

Để triển khai đồng bộ, Thành phố đã yêu cầu các bệnh viện bố trí khu khám sức khỏe riêng, tách biệt với khám chữa bệnh thường quy, đồng thời huy động bệnh viện chuyên khoa hỗ trợ tuyến cơ sở về nhân lực và chuyên môn; y tế cơ sở cũng được tăng cường trang thiết bị, hoàn thiện khâu tiếp nhận và theo dõi sức khỏe. Chính quyền địa phương phối hợp ngành y tế lập danh sách nhóm ưu tiên như người cao tuổi, bệnh mạn tính và nguy cơ cao để khám theo đợt, kết hợp các mô hình lưu động tại nhà máy, trường học, khu dân cư, qua đó từng bước chuyển trọng tâm từ điều trị sang phòng bệnh và quản lý sức khỏe chủ động ngay từ cơ sở.

Từ những kết quả ban đầu khả quan của chương trình khám sức khỏe miễn phí toàn dân, TP Hồ Chí Minh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu chăm lo sức khỏe cho toàn cộng đồng. Theo định hướng đến năm 2030, Thành phố đặt mục tiêu nâng tuổi thọ trung bình lên 77 tuổi; giữ vững độ bao phủ tiêm chủng trên 95%; thúc đẩy phong trào luyện tập thể dục thể thao trong nhân dân; tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân và thực hiện chính sách miễn chi phí khám, chữa bệnh cơ bản theo lộ trình phù hợp.

Để đáp ứng được yêu cầu trên, TP Hồ Chí Minh đã và đang triển khai 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: Đổi mới tư duy và xây dựng văn hóa chăm sóc sức khỏe; hoàn thiện cơ chế, chính sách; nâng cao năng lực y tế dự phòng và y tế cơ sở; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đổi mới tài chính y tế; thúc đẩy khoa học-công nghệ, chuyển đổi số và hợp tác công-tư. Trọng tâm của các giải pháp này là xây dựng hệ sinh thái y tế thông minh dựa trên nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và thiết bị số.

Theo PGS, TS Trần Minh Triết, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, dữ liệu y tế từ bệnh án điện tử, thiết bị IoT và thiết bị đeo thông minh sẽ được tích hợp để hình thành hồ sơ sức khỏe số thống nhất cho mỗi người dân. Trên nền dữ liệu đó, AI hỗ trợ phân tích hình ảnh y khoa, dự báo nguy cơ bệnh tật và hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán, điều trị. Qua đó, từng bước hình thành hệ thống y tế hiện đại, thông minh, chủ động hơn trong chăm sóc và quản lý sức khỏe cộng đồng.