Cách tiếp cận này bộc lộ nhiều hạn chế: Chưa coi bảo đảm chất lượng giáo dục là chức năng quản trị cốt lõi; thiếu động lực thúc đẩy cải tiến liên tục; mối liên hệ giữa yêu cầu chất lượng và xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia chưa được thiết kế theo logic quản trị chất lượng.
Trong khi đó, xu hướng giáo dục hiện đại xem bảo đảm chất lượng giáo dục là hệ thống vận hành liên tục, tích hợp vào mọi hoạt động quản trị, từ lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, theo dõi, đánh giá đến cải tiến. Vì vậy, cần chuyển từ quản lý dựa trên đánh giá sang quản lý dựa trên thiết lập và vận hành hệ thống bảo đảm chất lượng giáo dục nội bộ. Qua đó, giúp cơ sở giáo dục chủ động kiểm soát và nâng cao chất lượng, hình thành văn hóa cải tiến liên tục, nâng cao năng lực quản trị cùng hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Trước yêu cầu thực tiễn, Bộ GD&ĐT xây dựng dự thảo Thông tư quy định yêu cầu về bảo đảm chất lượng giáo dục đối với cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và công nhận trường đạt chuẩn quốc gia. Tại dự thảo, lần đầu tiên các yêu cầu về chất lượng giáo dục được quy định trong một văn bản thống nhất, thay cho ban hành riêng rẽ theo từng cấp học như trước đây.
Dự thảo thiết lập hệ thống yêu cầu bảo đảm chất lượng giáo dục thay cho hệ thống tiêu chuẩn phục vụ kiểm định. Các tiêu chuẩn được thiết kế theo hướng là những yêu cầu cần duy trì thường xuyên trong hoạt động của cơ sở giáo dục, làm căn cứ cho quản trị chất lượng nội bộ. Đồng thời, chu trình bảo đảm chất lượng trong cơ sở giáo dục được quy định rõ, gồm các bước: Tự đánh giá; xây dựng kế hoạch cải tiến; tổ chức thực hiện; theo dõi, rà soát và cập nhật cải tiến chất lượng như một quy trình quản trị bắt buộc trong nhà trường.
Hệ thống mức độ đáp ứng yêu cầu chất lượng được thiết kế lại theo hướng phản ánh mức độ phát triển và hiệu quả vận hành, chú trọng cả điều kiện đầu vào, quá trình thực hiện, kết quả đầu ra và bối cảnh của cơ sở giáo dục, qua đó đánh giá thực chất năng lực bảo đảm chất lượng.
Một điểm mới quan trọng là việc tích hợp công nhận trường đạt chuẩn quốc gia trong cùng khung bảo đảm chất lượng giáo dục. Dự thảo Thông tư thống nhất căn cứ công nhận trường đạt chuẩn quốc gia với mức độ đáp ứng yêu cầu bảo đảm chất lượng giáo dục, khắc phục tình trạng tồn tại song song nhiều hệ thống tiêu chí và quy trình đánh giá. Vai trò của hoạt động tự đánh giá cũng được điều chỉnh theo hướng trở thành nhiệm vụ thường xuyên phục vụ quản trị và cải tiến chất lượng, thay vì chỉ mang tính thời điểm để chuẩn bị cho đánh giá ngoài.
Có thể nói, việc chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị chất lượng dựa trên hệ thống bảo đảm chất lượng nội bộ là bước chuyển quan trọng. Việc thống nhất yêu cầu, chuẩn hóa quy trình, tích hợp công nhận trường chuẩn quốc gia và đề cao tự đánh giá giúp cơ sở giáo dục chủ động cải tiến, nâng cao chất lượng thực chất. Đây là nền tảng để xây dựng hệ thống giáo dục hiện đại, phát triển bền vững.
In bài viết
