Nguyên nhân và tác hại của hiện tượng ắc quy ô tô hao điện bất thường

Khi một chiếc ô tô được đỗ trong thời gian dài, các hệ thống trên xe sẽ chuyển về trạng thái “ngủ” nhưng không hoàn toàn tắt hẳn. Một số bộ phận như hệ thống chống trộm, bộ thu tín hiệu khóa thông minh hay các máy tính điều khiển vẫn hoạt động ở mức tối thiểu.

Những mẫu xe hiện đại thậm chí còn có thêm nhiều tính năng luôn duy trì kết nối, khiến mức tiêu thụ điện duy trì ổn định trong khoảng 20 đến 50 mA. Lượng tiêu thụ này đủ nhỏ để xe có thể nằm im vài ngày mà không gặp vấn đề gì.

Tuy nhiên, nếu chỉ sau vài ngày không sử dụng mà ắc quy đã hết điện và xe không thể khởi động, rất có thể xe đang gặp tình trạng “hút điện ký sinh”.

Đây là hiện tượng một hoặc nhiều hệ thống trên xe tiếp tục tiêu thụ điện ngay cả khi động cơ đã tắt và xe đã về chế độ nghỉ.

Khi xe vận hành, máy phát điện đảm nhiệm cung cấp năng lượng cho các thiết bị, vì vậy nhiều bộ phận chỉ nhận nguồn khi khóa điện bật. Nhưng khi có trục trặc, một bộ phận nào đó vẫn có thể hút điện liên tục dù xe đã tắt máy.

Nguyên nhân gây ra hút điện ký sinh khá đa dạng. Các linh kiện điện bị lỗi, thiết bị điện tử bị quên tắt, rơ le kẹt hoặc các máy tính điều khiển không chịu chuyển sang chế độ nghỉ đều có thể khiến ắc quy cạn nhanh.

Những phụ kiện lắp thêm không được đấu nối đúng kỹ thuật cũng là nguyên nhân phổ biến. Vì vậy, việc tắt hoàn toàn các thiết bị không cần thiết sau khi sử dụng được xem là một trong những biện pháp quan trọng để kéo dài tuổi thọ ắc quy.

Để xác định xe có bị hút điện hay không, cần hiểu rằng các hệ thống hoạt động thường trực trên xe được thiết kế để tiêu thụ rất ít điện khi xe không chạy. Mức tiêu thụ bình thường vào khoảng 20 đến 85 mA.

Nếu vượt quá ngưỡng này, khả năng cao xe đang bị rò điện. Việc kiểm tra có thể thực hiện bằng đồng hồ đo điện. Trước khi đo, xe cần được đỗ nơi thoáng khí, tắt hoàn toàn động cơ và chờ khoảng 30 phút để tất cả hệ thống về chế độ nghỉ.

Khi làm việc với ắc quy, cần trang bị găng tay, kính bảo hộ và tháo bỏ trang sức kim loại để tránh chạm chập.

Kỹ thuật đo được thực hiện bằng cách chuyển đồng hồ về thang đo dòng điện một chiều, tháo cực âm của ắc quy và đặt đồng hồ nối tiếp giữa cực âm và dây âm của xe. Nếu giá trị đo vượt 85 mA dù tất cả thiết bị đã tắt, điều đó cho thấy xe đang có hiện tượng hút điện bất thường.

Khi đã xác định xe bị rò điện, bước tiếp theo là tìm nguồn gây ra. Cách đơn giản nhất là kiểm tra các hộp cầu chì. Khi tháo từng cầu chì và quan sát sự thay đổi của dòng tiêu thụ, cầu chì nào khiến dòng tiêu thụ giảm mạnh chính là khu vực xảy ra sự cố.

Khi biết vị trí, có thể tra sổ tay hướng dẫn hoặc sơ đồ cầu chì của từng mẫu xe để biết hệ thống nào gặp vấn đề. Nguyên nhân có thể đến từ dây điện hư hỏng, mạch điện cháy, giắc cắm lỏng, rơ le kẹt, phụ kiện lắp thêm hoạt động sai hoặc thậm chí bộ điều khiển điện tử không chịu tắt hoàn toàn.

Trong trường hợp phải để xe không dùng trong vài tuần, thông thường ắc quy vẫn đủ duy trì hoạt động nếu được chăm sóc đúng cách.

Tuy nhiên, nếu nghi ngờ xe đang bị hút điện và chưa thể sửa chữa ngay, việc ngắt cực ắc quy là cần thiết để tránh cạn kiệt hoàn toàn.

Đối với người thường xuyên không sử dụng xe trong thời gian dài, bộ sạc duy trì dòng nhỏ cũng là một giải pháp giúp ắc quy luôn trong trạng thái khỏe mạnh.