Sản xuất nông nghiệp hàng hóa gắn với nhu cầu thị trường

Từ tích tụ đất đai, hình thành các vùng chuyên canh đến ứng dụng công nghệ cao, nhiều địa phương trên địa bàn thành phố đang tạo ra những vùng sản xuất hàng hóa tập trung, mở ra dư địa phát triển mới cho nông nghiệp Thủ đô.

Nâng cao giá trị trên đơn vị diện tích

Những năm gần đây, Hà Nội đã đẩy mạnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng phát triển sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn gắn với nhu cầu thị trường. Thay cho phương thức sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều địa phương đã chủ động tích tụ, tập trung đất đai, xây dựng vùng chuyên canh tập trung, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ giới hóa, ứng dụng khoa học công nghệ và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Xã Đa Phúc là một trong những địa phương tiêu biểu trong phát triển sản xuất nông nghiệp tập trung. Xã duy trì khoảng 3.080ha sản xuất nông nghiệp với 33 vùng chuyên canh tập trung. Trong đó, có 12 vùng sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP và khoảng 200ha sản xuất hữu cơ.

Phó Chủ tịch UBND xã Đa Phúc Hoàng Thị Hà cho biết, từ việc tổ chức sản xuất theo vùng chuyên canh, giá trị sản xuất bình quân của xã đạt từ 178 đến 190 triệu đồng/ha, tăng 6,2% so với cùng kỳ; thu nhập bình quân đầu người khu vực nông nghiệp đạt khoảng 57 triệu đồng/năm. Ngoài ra, xã đã triển khai nhiều mô hình sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao như mô hình lúa Japonica của Nhật Bản, mô hình cây dược liệu hữu cơ, mô hình lúa nếp cái hoa vàng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Hiện nay, xã tiếp tục chuyển đổi khoảng 700ha lúa sang sản xuất hữu cơ.

Thực tế cho thấy, việc phát triển các vùng sản xuất tập trung không chỉ tạo điều kiện mở rộng quy mô sản xuất mà còn giúp giảm chi phí đầu vào, thuận lợi cho cơ giới hóa đồng bộ, nâng cao năng suất lao động và chất lượng sản phẩm. Cùng với phát triển vùng sản xuất tập trung, Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản.

Ông Đặng Bá Thắng, Giám đốc Hợp tác xã Kinh doanh dich vụ thương mại tổng hợp cũng Đại Lan (Nam Phù) cho biết, xã đang từng bước khẳng định vai trò là vùng sản xuất nông nghiệp tập trung với quy mô sản xuất lên tới 249,3ha.

Trên cơ sở phát huy lợi thế về đất đai, xã đã hình thành các vùng sản xuất chuyên canh tập trung, tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Cơ cấu cây trồng gồm lúa, ngô, rau màu và hoa, trong đó diện tích rau, đậu đạt 168ha, chiếm tỷ lệ lớn nhất và trở thành ngành hàng chủ lực.

Nhiều diện tích được tổ chức sản xuất theo hướng an toàn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường Thủ đô. Việc phát triển vùng sản xuất tập trung không chỉ nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích canh tác mà còn tạo việc làm thường xuyên, tăng thu nhập cho người dân.

Thời gian tới, Nam Phù tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mở rộng các vùng sản xuất hàng hóa tập trung gắn với ứng dụng công nghệ cao, xây dựng thương hiệu và phát triển chuỗi liên kết, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đến nay, thành phố đã hình thành hơn 5.000ha vùng chuyên canh rau an toàn; xây dựng 52 mô hình áp dụng hệ thống bảo đảm cùng tham gia (PGS) trên gần 2.000ha.

Bên cạnh đó, Hà Nội hiện có khoảng 1.700ha sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP; 66 cơ sở nuôi trồng thủy sản VietGAP, 88 cơ sở chăn nuôi VietGAP và khoảng 100ha sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

Đặc biệt, Hà Nội có 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trong đó có 262 mô hình trồng trọt, 119 mô hình chăn nuôi và 25 mô hình thủy sản.

Nhiều mô hình đã ứng dụng đồng bộ nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tiết kiệm, công nghệ tưới tự động, phân bón sinh học, chế phẩm vi sinh và công nghệ số trong quản lý sản xuất. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng nền nông nghiệp xanh, giảm phát thải và nâng cao chất lượng nông sản.

Cùng với sản xuất, các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như HACCP, ISO 22000 cũng được áp dụng tại hơn 100 cơ sở sản xuất, chế biến nông sản. Việc chuẩn hóa quy trình sản xuất giúp tăng tính minh bạch, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và mở rộng cơ hội tham gia vào các chuỗi cung ứng lớn trong nước cũng như xuất khẩu.

Nông nghiệp quy mô lớn theo hướng sinh thái, bền vững

Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, Hà Nội xác định phát triển nông nghiệp tập trung, quy mô lớn gắn với nông nghiệp sinh thái là định hướng chiến lược trong giai đoạn tới.

Theo định hướng đến năm 2030, Hà Nội tiếp tục hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung, hiện đại, gắn với cơ giới hóa đồng bộ, truy xuất nguồn gốc và liên kết chuỗi giá trị.

Cùng với việc mở rộng sản xuất rau an toàn, cây ăn quả, chăn nuôi và thủy sản theo hướng hàng hóa, thành phố cũng bảo vệ quỹ đất nông nghiệp nhằm bảo đảm an ninh lương thực và ổn định sinh kế cho người dân nông thôn.

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường, thành phố phát triển mạnh nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nhằm tạo đột phá về năng suất, chất lượng cây trồng, vật nuôi; đẩy mạnh cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp và công nghiệp chế biến nông sản, bảo đảm an toàn thực phẩm và nâng cao khả năng cạnh tranh.

Thành phố tiếp tục đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp, hiệu quả; củng cố, nâng cao chất lượng các tổ chức dịch vụ nông nghiệp; tạo điều kiện để tập trung đất nông nghiệp, hình thành sản xuất lớn, thu hút đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn…

Có thể khẳng định, phát triển sản xuất nông nghiệp tập trung, quy mô lớn không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn là động lực quan trọng để Hà Nội xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững. Khi sản xuất được tổ chức theo vùng chuyên canh, gắn với công nghệ cao và liên kết chuỗi giá trị, nông nghiệp Thủ đô sẽ có thêm dư địa phát triển, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.

Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội