Chính trường Anh trước ngã rẽ mới

Theo truyền thông Anh, nguyên nhân dẫn đến quyết định từ chức của Thủ tướng Keir Starmer xuất phát từ sự sụt giảm mạnh về mức độ tín nhiệm, kết quả bầu cử địa phương không như mong đợi và các bất đồng trong nội bộ Công đảng. Nhiều nghị sĩ cho rằng, chính phủ của ông Keir Starmer thiếu một tầm nhìn rõ ràng về cải cách kinh tế và chưa giải quyết hiệu quả các vấn đề dân sinh, cùng với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng cao. Bên cạnh đó, sự trỗi dậy của đảng Reform UK (đảng Cải cách nước Anh) do chính trị gia Nigel Farage dẫn dắt cũng làm gia tăng áp lực đối với chính phủ.

Sự ra đi của ông Keir Starmer đồng nghĩa với việc nước Anh phải đón thủ tướng thứ bảy trong vòng một thập kỷ. Điều này cho thấy mức độ biến động ngày càng lớn của chính trường “xứ sở sương mù” kể từ khi quyết định rời khỏi Liên minh châu Âu (EU), hay còn gọi là Brexit, năm 2016. Do Công đảng vẫn đang nắm thế đa số tại Hạ viện, nên cuộc bầu chọn thủ tướng kế nhiệm sẽ được thực hiện trong nội bộ đảng này vào tháng 7 tới mà không cần tổ chức tổng tuyển cử.

Hiện, cái tên được nhắc đến nhiều nhất cho vị trí ứng viên tân Thủ tướng Anh là Andy Burnham, Thị trưởng vùng Greater Manchester. Là một trong những chính trị gia có ảnh hưởng nhất của Công đảng, ông Andy Burnham được được biết đến với hình ảnh gần gũi cử tri, có kinh nghiệm quản lý địa phương và quan điểm mạnh mẽ về phân quyền cho các vùng của nước Anh.

Những người ủng hộ cho rằng, ông có khả năng kết nối tốt hơn với tầng lớp lao động - nhóm cử tri mà Công đảng đang gặp khó khăn trong việc duy trì sự ủng hộ. Ngoài ông Andy Burnham, một số nhân vật khác cũng được nhắc đến như: Bộ trưởng Bộ Nội vụ Shabana Mahmood hay cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Wes Streeting, Phó Chủ tịch Công đảng Angela Rayner… Song, giới quan sát cho rằng, dù ai trở thành thủ tướng tiếp theo, chính phủ mới vẫn phải đối mặt với hàng loạt “bài toán” nan giải cũ.

Thứ nhất là tình trạng tăng trưởng kinh tế trì trệ sau nhiều năm chịu ảnh hưởng của Brexit, đại dịch Covid-19 và các cú sốc năng lượng toàn cầu. Nợ công của Anh hiện duy trì ở mức cao, tương đương gần 100% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), khiến dư địa tài khóa của chính phủ bị thu hẹp, trong khi nhu cầu chi tiêu cho y tế, phúc lợi xã hội và quốc phòng ngày càng tăng.

Thứ hai là cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Dù lạm phát đã giảm mạnh so với mức đỉnh hơn 11% năm 2022, song chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Anh trong tháng 5-2026 vẫn ở mức 2,8%, cao hơn mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Anh.

Thứ ba là vấn đề nhập cư - một chủ đề gây tranh cãi nhất trên chính trường Anh thời gian qua, bởi áp lực kiểm soát biên giới, ngăn chặn người di cư vượt eo biển Manche và duy trì nhu cầu lao động cho nền kinh tế. Vấn đề này liên tục đặt chính phủ vào thế khó.

Ngoài các vấn đề trong nước, Anh cũng phải xử lý các thách thức đối ngoại, từ cuộc xung đột tại Ukraine, quan hệ với EU sau Brexit đến việc duy trì quan hệ đặc biệt với Mỹ trong bối cảnh môi trường địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp.

Vì vậy, cuộc đua tìm người kế nhiệm ông Keir Starmer không đơn thuần là sự chuyển giao quyền lực trong nội bộ Công đảng, mà còn là thước đo năng lực của thế hệ lãnh đạo mới trong việc lấy lại niềm tin từ cử tri. Trong bối cảnh nền kinh tế phục hồi chậm, gánh nặng chi phí sinh hoạt chưa được tháo gỡ và tình hình thế giới diễn biến phức tạp, nhà lãnh đạo tiếp theo của “xứ sở sương mù” sẽ phải đối mặt với áp lực lớn trong việc thúc đẩy tăng trưởng, cải thiện đời sống người dân và duy trì vị thế của Anh trên trường quốc tế.