Áp lực với tỷ giá trong năm 2026 vẫn chưa giảm?

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng, trong cả năm 2026, cần tiếp tục thận trọng, bởi thị trường vẫn chịu áp lực nhất định và chưa thực sự ổn định hoàn toàn.

Thị trường chịu tác động của nhiều yếu tố

Năm 2025, tỷ giá “đóng cửa” với mức biến động khoảng 3,5%, do đó trong những ngày đầu năm 2026, tỷ giá trên thị trường được giao dịch ở mức khá cao. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định, mức biến động của tỷ giá trong năm qua vẫn thấp hơn biên độ kiểm soát mục tiêu của Ngân hàng Nhà nước, phản ánh nỗ lực điều hành nhằm giữ vững ổn định tiền tệ và tỷ giá, bất chấp việc khối ngoại trên thị trường chứng khoán bán ròng hơn 150 nghìn tỷ đồng, cùng nhiều tác động khác từ trong và ngoài nước.

Mặc dù không quá đáng ngại, song áp lực tỷ giá trong năm 2026 được dự báo vẫn chưa giảm, không chỉ do những yếu tố khách quan từ bất ổn chính trị và kinh tế thế giới, mà còn chịu tác động từ các yếu tố chủ quan trong nước. Dự trữ ngoại hối của Việt Nam, theo ước tính, đã giảm xuống dưới 80 tỷ USD, cho thấy dư địa để điều tiết tỷ giá không còn lớn. Bên cạnh đó, phần lớn thặng dư thương mại đến từ khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, trong khi khối doanh nghiệp trong nước ghi nhận mức thâm hụt khoảng 26 tỷ USD, phản ánh nhu cầu USD trong nước vẫn rất cao trong chu kỳ mở rộng sản xuất.

Yếu tố tác động lớn khác là giá vàng thế giới được dự báo tiếp tục tăng thêm khoảng 15%, hướng tới mốc 5.000 USD/ounce trong năm 2026, nhưng trong ngắn hạn, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới chưa thể thu hẹp.

Các chuyên gia của Công ty Chứng khoán MB (MBS) tính toán, tỷ giá sẽ tăng khoảng 2,5-3% trong năm 2026, trong đó áp lực tỷ giá vẫn khá lớn trong nửa đầu năm 2026. Còn theo ông Jung Hyo Chang, Giám đốc phụ trách mảng Giao dịch ngoại hối và Phái sinh, Ngân hàng Shinhan Việt Nam, áp lực mất giá của VND dự kiến sẽ giảm bớt so với giai đoạn trước, khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì lãi suất ở mức cao. Theo dự báo, nhiều khả năng Fed chỉ còn một lần giảm lãi suất vào năm 2026 và thêm một lần nữa vào năm 2027.

Dựa trên kỳ vọng của thị trường tài chính quốc tế, có thể xuất hiện những kịch bản sau. Kịch bản cơ sở: Fed có thể thực hiện 1-2 đợt cắt giảm lãi suất trong năm 2026, mỗi lần 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất về khoảng 3-3,25%/năm vào cuối năm 2026. Kịch bản thận trọng: Không cắt giảm thêm, nếu lạm phát phục hồi hoặc dữ liệu kinh tế tốt lên và lãi suất duy trì mức 3,5-3,75%/năm trong năm 2026.

Cũng theo ông Jung Hyo Chang, quý I và quý II-2026, chỉ số USD ổn định hoặc giảm nhẹ so với hiện tại và mức độ biến động sẽ phụ thuộc các yếu tố thị trường như đà giảm tốc của kinh tế Mỹ; sự phục hồi của các đồng tiền chủ chốt khác; dòng vốn và nhu cầu trú ẩn an toàn.

Theo dõi sát diễn biến thị trường

Các chuyên gia khuyến cáo cần theo dõi sát diễn biến dòng vốn ngoại, đặc biệt là xu hướng rút ròng tại các thị trường mới nổi trong trường hợp biến động địa chính trị gia tăng; cùng với đó, cần quan tâm cán cân thương mại và nhu cầu USD của doanh nghiệp. Trước bối cảnh này, ngân hàng và doanh nghiệp cần chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

Thực tế, trong hoạt động tín dụng, các khoản vay bằng ngoại tệ trở nên rủi ro hơn khi khả năng trả nợ của khách hàng bị ảnh hưởng, từ đó gia tăng nguy cơ tín dụng xấu. Do đó, ngân hàng cần thẩm định chặt chẽ hơn và tăng cường yêu cầu về tài sản bảo đảm. Đối với giao dịch ngoại hối, biến động mạnh vừa mang lại cơ hội lợi nhuận, vừa tiềm ẩn nguy cơ rủi ro đáng kể. Mặc dù khối lượng giao dịch có thể tăng, ngân hàng vẫn cần quản trị rủi ro thị trường, đồng thời phân bổ vốn thận trọng nhằm tránh tình trạng lợi nhuận biến động quá mức.

Đối với các doanh nghiệp, việc đồng nội tệ mất giá gần đây đã làm tăng chi phí vốn, đặc biệt đối với những đơn vị phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu hoặc nguồn vốn vay ngoại tệ. Ngược lại, các doanh nghiệp xuất khẩu có thể tận dụng lợi thế cạnh tranh về giá trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp xuất khẩu vẫn phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, chi phí tài chính và lợi nhuận sẽ chịu tác động, mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào tỷ lệ giao dịch ngoại tệ của từng doanh nghiệp.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho rằng, năm 2026 kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro; nền kinh tế Việt Nam với độ mở cao sẽ chịu tác động trực tiếp, đồng thời phải cân đối yêu cầu tăng trưởng kinh tế cao đi đôi với duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ tiếp tục tăng cường phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và củng cố các cân đối lớn của nền kinh tế, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số chưa đem lại tốc độ tăng năng suất lao động cao - vốn là động lực chính cho tăng trưởng.