Dữ liệu số mở đường cho y tế thông minh ở Thủ đô

Khi dữ liệu đi cùng người bệnh

Nhiều năm trước, mỗi lần đi khám bệnh, người dân thường mang theo sổ khám bệnh, kết quả xét nghiệm, đơn thuốc cũ cùng nhiều loại giấy tờ khác. Mỗi cơ sở y tế lưu giữ một phần thông tin, tạo nên những “mảnh ghép” rời rạc về tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Không ít trường hợp, chỉ cần thay đổi nơi khám chữa bệnh hoặc thất lạc giấy tờ, lịch sử điều trị gần như phải bắt đầu lại từ đầu. Điều đó không chỉ gây bất tiện cho người dân mà còn ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý và chất lượng khám chữa bệnh.

Đề án “Phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030” (Đề án 06) cùng quá trình chuyển đổi số đang từng bước thay đổi thực trạng này.

Theo báo cáo của UBND thành phố Hà Nội, đến nay toàn thành phố đã tạo lập hơn 8,2 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử, đạt tỷ lệ 97% dân số. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành kho dữ liệu y tế số quy mô lớn của Thủ đô, phục vụ công tác quản lý nhà nước, chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Điều đáng chú ý là giá trị của kết quả này không nằm ở số lượng hồ sơ được tạo lập mà ở việc dữ liệu sức khỏe của người dân đang từng bước được chuẩn hóa và kết nối với dữ liệu dân cư. Khi hồ sơ sức khỏe điện tử được xây dựng trên nền tảng dữ liệu thống nhất, việc quản lý sức khỏe có điều kiện chuyển từ mô hình rời rạc sang theo dõi xuyên suốt theo vòng đời.

Điều đó giúp các cơ sở y tế có cái nhìn đầy đủ hơn về tình trạng sức khỏe của người bệnh, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý và hoạch định chính sách y tế.

Để có được kết quả này, ngành Y tế Hà Nội đã triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ về chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu. Không chỉ xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, thành phố còn đẩy mạnh liên thông và đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống.

Đến nay, thành phố đã liên thông, ký số thành công gần 692.000 hồ sơ giấy khám sức khỏe lái xe; đồng bộ hơn 3,75 triệu hồ sơ khám chữa bệnh lên hệ thống dùng chung. Những con số trên cho thấy chuyển đổi số trong y tế đã vượt qua giai đoạn đơn thuần đưa hồ sơ giấy lên môi trường điện tử. Dữ liệu đang trở thành tài sản có thể kết nối, chia sẻ và tái sử dụng.

Trước đây, một giấy khám sức khỏe sau khi hoàn thành thủ tục hành chính gần như chỉ được lưu trữ trong hồ sơ. Nhưng khi được số hóa, ký số và liên thông, dữ liệu đó có thể phục vụ nhiều mục đích khác nhau, từ xác thực thông tin đến hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính và quản lý chuyên ngành.

Việc kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cũng góp phần nâng cao độ chính xác của thông tin, hạn chế trùng lặp, sai lệch và tạo nền tảng cho các dịch vụ số thuận tiện hơn.

Sự thay đổi này diễn ra thầm lặng nhưng mang ý nghĩa lâu dài. Trong kỷ nguyên số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực quan trọng cho hoạt động quản lý, điều hành và đổi mới sáng tạo.

Dữ liệu trở thành “hệ thần kinh” của ngành y tế

Nếu bệnh viện được ví như trái tim của hệ thống y tế thì dữ liệu đang dần trở thành hệ thần kinh của toàn ngành.

Một nền y tế hiện đại không chỉ cần đội ngũ bác sĩ giỏi, trang thiết bị tiên tiến hay cơ sở vật chất đồng bộ mà còn cần khả năng thu thập, kết nối và khai thác dữ liệu hiệu quả. Đây cũng là hướng đi mà Hà Nội đang từng bước xây dựng thông qua Đề án 06 và chương trình chuyển đổi số.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hà Nội đã đẩy mạnh tái cấu trúc thủ tục hành chính theo hướng chuyển từ yêu cầu người dân cung cấp giấy tờ sang khai thác dữ liệu đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành. Riêng lĩnh vực y tế đã có 64 thủ tục hành chính được phê duyệt phương án tái cấu trúc.

Khi dữ liệu được kết nối và chia sẻ, người dân không phải nhiều lần kê khai lại những thông tin đã có trong hệ thống. Các loại giấy tờ được cắt giảm, quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ trở nên thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, giá trị của dữ liệu không chỉ dừng ở cải cách thủ tục hành chính. Khi dữ liệu sức khỏe của hàng triệu người dân được chuẩn hóa và cập nhật thường xuyên, cơ quan quản lý có thêm cơ sở để theo dõi xu hướng bệnh tật, đánh giá nhu cầu chăm sóc sức khỏe theo khu vực, nhóm tuổi hoặc từng giai đoạn. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác phòng chống dịch bệnh và phân bổ nguồn lực y tế.

Đối với các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường hay tim mạch, dữ liệu số cũng tạo điều kiện cho việc theo dõi sức khỏe lâu dài, thay vì chỉ can thiệp khi bệnh đã diễn biến nặng.

Để khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên dữ liệu này, yếu tố con người giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Theo báo cáo của UBND thành phố Hà Nội, trong 6 tháng đầu năm 2026 đã có 17.266 cán bộ, công chức ngành Y tế được phổ cập tri thức về chuyển đổi số trên nền tảng VNeID. Đây không chỉ là hoạt động đào tạo kỹ năng công nghệ mà còn là bước chuẩn bị nguồn nhân lực cho mô hình quản trị dựa trên dữ liệu.

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình xây dựng y tế số vẫn còn nhiều thách thức. Một số hệ thống thông tin còn phát sinh lỗi đường truyền hoặc truy cập chậm vào giờ cao điểm; nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành chưa được chuẩn hóa đầy đủ; đội ngũ cán bộ công nghệ thông tin, quản trị dữ liệu tại cơ sở còn thiếu và chưa đồng đều về chuyên môn.

Đối với lĩnh vực y tế, đây là những vấn đề cần được đặc biệt quan tâm bởi dữ liệu sức khỏe là loại dữ liệu nhạy cảm, đòi hỏi yêu cầu rất cao về bảo mật, an toàn và tính chính xác.

Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra trong thời gian tới không chỉ là tiếp tục tạo lập dữ liệu mà còn phải bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, có khả năng kết nối, chia sẻ và tái sử dụng hiệu quả. Đây cũng là định hướng mà Hà Nội đang triển khai khi tiếp tục làm sạch, làm giàu các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, trong đó có dữ liệu y tế.

Song song với đó, thành phố đang xây dựng Chiến lược dữ liệu thành phố Hà Nội đến năm 2030 và Khung kiến trúc số thành phố Hà Nội phiên bản 1.0, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Trong nhiều năm, khi nói đến hạ tầng y tế, người ta thường nghĩ tới bệnh viện, máy móc hay trang thiết bị. Nhưng cùng với Đề án 06, Hà Nội đang từng bước hình thành thêm một lớp hạ tầng mới - hạ tầng dữ liệu.

Khác với những công trình hữu hình, giá trị của hạ tầng này nằm ở khả năng kết nối, chia sẻ và tạo ra tri thức từ dữ liệu. Những nền móng đầu tiên đã được đặt ra từ quá trình xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, liên thông dữ liệu khám chữa bệnh và kết nối với dữ liệu dân cư.

Nếu trước đây người dân mang theo hồ sơ khi đi khám bệnh thì trong tương lai không xa, chính dữ liệu sẽ đồng hành cùng họ trên hành trình chăm sóc sức khỏe. Đó cũng là giá trị cốt lõi mà Đề án 06 đang hướng tới trong quá trình xây dựng chính quyền số, xã hội số và y tế số của Thủ đô.