Bài 1: Cảnh báo gian lận công nghệ cao ngày càng tinh vi

Các thiết bị gian lận thi cử được ngụy trang dưới hình dạng các vật dụng thông thường. Ảnh: CACC

Gian lận thi bằng AI, thiết bị siêu nhỏ

Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đang đến gần, đây là kỳ thi có quy mô toàn quốc với gần 2.500 điểm thi, khoảng 1 triệu thí sinh và trên dưới 200.000 cán bộ, giáo viên, lực lượng tham gia.

Bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, áp lực càng gia tăng khi kết quả không chỉ dùng để xét tốt nghiệp THPT mà còn là cơ sở quan trọng để xét tuyển đại học, cao đẳng.

Đặc biệt, quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu thí sinh xét tuyển bằng học bạ phải đạt tối thiểu 15/30 điểm tổng 3 môn thi tốt nghiệp tốt nghiệp THPT.

Điều này được đánh giá là thiết thực để nâng cao chất lượng đầu vào, nhưng cũng tạo thêm áp lực, làm gia tăng nguy cơ gian lận.

Theo đại diện Cục An ninh chính trị nội bộ (A03 - Bộ Công an), chính sức ép đỗ đạt đã khiến một bộ phận phụ huynh và thí sinh nảy sinh tư tưởng tiêu cực, tìm mọi cách gian lận.

Thay vì dồn sức ôn tập, nhiều người lại tìm đến các phương thức phi pháp để "mua" điểm số.

Một trong những thách thức lớn nhất đối với lực lượng an ninh hiện nay là sự tinh vi của các thiết bị công nghệ cao và sự can thiệp của AI. Nếu như trước đây, gian lận thi cử chủ yếu dừng lại ở các loại "phao thi" giấy, thì nay đã biến tướng dưới dạng số hóa vô cùng phức tạp.

Trên không gian mạng và các thị trường đen, thiết bị gian lận được mua bán công khai và ngày càng được thiết kế khó phát hiện. Chỉ cần gõ vài từ khóa trên các nền tảng mạng xã hội, người mua có thể dễ dàng tiếp cận các hội nhóm kín chuyên cung cấp, cho thuê các thiết bị này với đủ mọi mức giá và lời quảng cáo "bao đậu".

Thủ đoạn gian lận ngày càng được ngụy trang tinh vi. Đại diện A03 cảnh báo, các đối tượng có thể sử dụng từ tai nghe siêu nhỏ cỡ hạt gạo (phải dùng nam châm hút ra), cho đến camera ngụy trang tinh vi dưới dạng cúc áo, gọng kính, nhẫn, đồng hồ hay máy tính cầm tay. Bằng mắt thường, các cán bộ coi thi rất khó có thể phát hiện ra điểm bất thường trên người thí sinh.

Nguy hiểm hơn, các thiết bị này có khả năng kết nối mạng di động tốc độ cao, tích hợp phần mềm AI với máy chủ đặt tại nước ngoài. Thí sinh chỉ cần chụp ảnh đề thi, AI sẽ tự động giải đề trắc nghiệm và đọc đáp án qua tai nghe chỉ trong vài giây, qua mặt dễ dàng sự giám sát thông thường.

Gian lận thi tốt nghiệp THPT có thể bị xử lý hình sự

Thực tế từ các kỳ thi tốt nghiệp THPT những năm trước đã để lại những bài học nhãn tiền. Điển hình như trong Kỳ thi tốt nghiệp năm 2025 đã có trường hợp 39 thí sinh bị đình chỉ thi do dùng điện thoại chụp đề gửi ra ngoài và sự việc chỉ vỡ lở khi hình ảnh đề thi đã lan truyền trên internet.

Hậu quả ngay trước mắt là toàn bộ bài thi bị hủy bỏ, cánh cửa giảng đường lập tức khép lại, đi kèm với đó là sự cắn rứt lương tâm, xấu hổ với gia đình và xã hội.

Nghiêm trọng hơn, cũng tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Công an TP Hà Nội và Công an tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố thí sinh về tội "Cố ý làm lộ bí mật Nhà nước" do hành vi sử dụng thiết bị công nghệ cao tuồn đề thi ra ngoài nhờ giải hộ.

Bản án hình sự là một "vết đen" khó xóa nhòa trong hồ sơ lý lịch của những người trẻ tuổi. Đại diện Cục A03 bày tỏ sự trăn trở, lực lượng chức năng không bao giờ mong muốn phải xử lý hình sự học sinh, làm ảnh hưởng tới cả tương lai phía trước của các em.

Tuy nhiên, trước tình trạng vi phạm tinh vi, lực lượng công an buộc phải áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm khắc, đúng quy định của pháp luật.

Tính nghiêm minh của luật pháp yêu cầu các cơ quan chức năng phải làm tròn trách nhiệm, không bỏ lọt tội phạm nhằm bảo đảm sự công bằng cho một triệu thí sinh khác.

Việc kiên quyết xử lý nhanh chóng các vụ việc vi phạm cũng chính là cách để củng cố niềm tin của Nhân dân vào tính nghiêm túc của kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia. Đây cũng là lời cảnh tỉnh đắt giá cho những ai đang có ý định đánh đổi tương lai và sự nghiệp của mình chỉ vì một phút yếu lòng trước áp lực thi cử.

Bài 2: Siết chặt an ninh trường thi, thiết lập "lá chắn" đa tầng