Lấy ẩm thực tạo sức hút điểm đến

Đưa bản sắc ẩm thực đến màn ảnh, tạo sức hút điểm đến

Ẩm thực là ngôn ngữ dễ hiểu nhất để Việt Nam kể câu chuyện của mình với thế giới và nông sản là những chữ cái đầu tiên của ngôn ngữ đó. Một món ăn xuất hiện trên màn ảnh có thể khiến khán giả nhớ đến cả một đất nước. Hương vị được gợi lên qua hình ảnh, câu chuyện và cảm xúc trở thành cầu nối để văn hóa đến gần hơn với công chúng.

Ông Đặng Trần Cường, Cục trưởng Cục Điện ảnh cho biết: “Đối với Việt Nam, yêu cầu quan trọng nhất là tính chân thực và sự tôn trọng chủ thể văn hóa. Văn hóa ẩm thực không chỉ gồm món ăn đã hoàn thành, mà còn gồm vùng nguyên liệu, kỹ thuật chế biến, dụng cụ, không gian thưởng thức, nghi lễ, ngôn ngữ giao tiếp và người nắm giữ tri thức.

Với Tây Nguyên, không gian văn hóa Cồng chiêng gắn chặt với đời sống hằng ngày, mùa vụ và nghi lễ của nhiều cộng đồng, Gia Lai là một trong những địa bàn nắm giữ di sản. Chính chiều sâu ấy là chất liệu quý, đồng thời đặt ra trách nhiệm tham vấn cộng đồng, tránh sân khấu hóa hoặc thương mại hóa thô ráp”.

Theo ông Đặng Trần Cường, một bộ phim hay trước hết phải chạm được vào cảm xúc của khán giả. Khi cảm xúc ấy gắn với một vùng đất, một món ăn, một phong tục hay một cộng đồng cụ thể, thì chính tác phẩm điện ảnh sẽ trở thành một kênh quảng bá rất tự nhiên và bền vững.

Từ góc độ chính sách, Cục trưởng Cục Điện ảnh cho rằng điểm cần thay đổi mạnh mẽ là cơ chế liên kết. Theo đó, cần hướng tới một chuỗi liên kết đầy đủ hơn gồm cơ quan quản lý, địa phương, nhà sản xuất, đơn vị phát hành, hệ thống rạp, nền tảng số, doanh nghiệp du lịch, doanh nghiệp ẩm thực, cơ quan truyền thông và cộng đồng sáng tạo nội dung. Trong chuỗi này, mỗi chủ thể đều có vai trò riêng.

Điện ảnh có ưu thế đặc biệt trong việc biến văn hóa ẩm thực thành hình ảnh, âm thanh, không gian, ánh sáng, nhân vật và cảm xúc.

Mỗi món ăn có thể xuất hiện tự nhiên trong đời sống nhân vật, gắn liền với hoàn cảnh, ký ức, bối cảnh - không gian dung chứa hành động nhân vật. Ẩm thực khi ấy không còn là “đối tượng được quảng bá” mà là thành tố của thế giới điện ảnh.

Ở góc nhìn về vai trò của điện ảnh, ông Đỗ Lệnh Hùng Tú, Chủ tịch Hội Điện ảnh Việt Nam nhìn nhận, trong chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 thì điện ảnh, truyền hình, sáng tạo nội dung số (video ngắn) và du lịch văn hóa cùng nhiều lĩnh vực sáng tạo khác trong hệ thống các ngành công nghiệp văn hóa rất cần chuyển biến từ tư duy “quảng bá du lịch bằng văn hóa” sang tư duy thoáng rộng hơn đó là “kiến tạo sản phẩm du lịch từ nguồn lực văn hóa và công nghiệp sáng tạo”.

Xây dựng thương hiệu bằng giá trị ẩm thực

Ẩm thực là cầu nối đưa nông sản đến người tiêu dùng. Qua tri thức và sự sáng tạo của đầu bếp, nghệ nhân, nguyên liệu địa phương có thể trở thành món ăn đặc trưng, sản phẩm chế biến, quà tặng hoặc trải nghiệm du lịch.

Chất lượng ổn định và câu chuyện về vùng đất, con người giúp sản phẩm có bản sắc, tạo niềm tin và mở rộng cơ hội tiếp cận nhà hàng, khách sạn, hệ thống phân phối trong nước và quốc tế.

Ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội cho hay: “Bộ phim “Nàng Dae Jang Geum” của Hàn Quốc cho thấy ẩm thực có thể trở thành một phần của nghệ thuật kể chuyện. Nguyên liệu, món ăn, nghi thức và tri thức chế biến góp phần khắc họa nhân vật, đưa khán giả đến gần hơn với văn hóa Hàn Quốc.

Người xem yêu câu chuyện, rồi tò mò món ăn; từ món ăn, họ muốn tìm hiểu con người và vùng đất. Bài học không phải địa phương nào cũng cần làm phim để quảng cáo đặc sản. Điều đáng học là để sản phẩm hiện diện tự nhiên trong những câu chuyện có giá trị nghệ thuật và cảm xúc, thay vì chỉ xuất hiện như một lời chào bán”.

Theo ông Lê Minh Hoan, Gia Lai có vô vàn “chất liệu”, đó là khi người trẻ trở về lập nghiệp, gia đình gìn giữ cách nấu của bà, nghệ nhân truyền nghề, ngư dân chờ chuyến biển trở về. Một thước phim chân thực có thể gợi nhớ hơn nhiều khẩu hiệu.

Nhưng màn ảnh, chỉ mở cánh cửa tò mò. Đằng sau cánh cửa phải có sản phẩm tốt, địa chỉ rõ ràng, dịch vụ chu đáo và cộng đồng sẵn sàng đón khách. Điều được kể phải gặp được điều đang sống.

Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai khẳng định: “Năm Du lịch quốc gia 2026, với thông điệp “Gia Lai - Đại ngàn chạm biển xanh”, tỉnh Gia Lai đang nỗ lực xây dựng hình ảnh một điểm đến giàu bản sắc, thân thiện, hấp dẫn, nơi những giá trị văn hóa, thiên nhiên và ẩm thực được kết nối, phát huy một cách hài hòa, bền vững.

Chúng tôi trân trọng mời gọi các chuyên gia, hiệp hội, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, chế biến, ẩm thực, du lịch và phân phối đến với Gia Lai để cùng nghiên cứu, kết nối và triển khai các mô hình hợp tác”.