​Hà Nội: Dẹp bỏ cơ sở giết mổ gia súc gia cầm nhỏ lẻ, siết chặt an toàn thực phẩm

Trước thực trạng này, UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo khẩn trương, yêu cầu các địa phương vào cuộc quyết liệt để chấm dứt các cơ sở không đủ điều kiện, đưa hoạt động này vào guồng quay của sự chuyên nghiệp và hiện đại.

​Vẫn còn nhiều điểm giết mổ tự phát trong khu dân cư

​Những năm qua, Hà Nội đã nỗ lực quy hoạch các cơ sở giết mổ tập trung, tuy nhiên, thực tế cho thấy hoạt động giết mổ nhỏ lẻ vẫn chiếm tỷ trọng lớn và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tại các địa bàn đang trong quá trình đô thị hóa nhanh như phường Đại Mỗ, Từ Liêm, Tây Mỗ, hay các xã nông nghiệp trọng điểm như Chương Dương, Sóc Sơn, Phú Nghĩa…, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm có nguồn gốc động vật của người dân lớn, song khả năng đáp ứng của hệ thống giết mổ chuẩn quy hoạch chưa tương thích.

​Theo báo cáo từ xã Chương Dương, toàn xã có 596 hộ và cơ sở giết mổ, trong đó đa số là giết mổ gia cầm với 588 hộ. Phó Chủ tịch UBND xã Chương Dương Nguyễn Trọng Đô cho biết: Địa bàn xã chỉ có 5 cơ sở gia cầm và 4 cơ sở trâu bò đang được cơ quan thú y kiểm soát, phần lớn các hộ còn lại hoạt động theo hình thức nhỏ lẻ, tự phát, nằm xen kẽ trong các khu dân cư, không bảo đảm quy trình giết mổ.

Tại xã địa bàn xã Sóc Sơn chưa có cơ sở giết mổ tập trung theo quy hoạch của thành phố Hà Nội, chỉ có 4 cơ sở giết mổ lợn và 1 cơ sở giết mổ gia cầm, chủ yếu hoạt động theo hình thức thủ công, nhỏ lẻ trong khu dân cư và chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép. Tổng sản lượng thịt cung cấp ra thị trường đạt khoảng 2,6 tấn mỗi ngày.

​Còn tại các phường Đại Mỗ, Từ Liêm... là địa bàn đô thị hóa nhanh, dân cư đông, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm có nguồn gốc động vật lớn, tập trung chủ yễu tại các chợ dân sinh, cửa hàng thực phẩm, quầy kinh doanh nhỏ lẻ. Dù không ghi nhận cơ sở giết mổ hoạt động trên địa bàn, nhưng việc truy xuất nguồn gốc trở thành một thách thức lớn khi người dân vẫn có thói quen mua sắm tại các điểm bán vỉa hè vì sự tiện lợi; sản phẩm động vật được vận chuyển vào địa bàn phường chủ yếu bằng xe máy có thùng hàng chuyên dụng hoặc xe tải nhỏ từ các chợ đầu mối, các cơ sở giết mổ tập trung bên ngoài địa phương.

​Theo Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Đình Đảng: Thực tế cho thấy, việc chất thải rắn và phụ phẩm được các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ trong khu dân cư chủ yếu xử lý thủ công không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn là nguồn lây lan dịch bệnh khó kiểm soát.

Ngoài ra, nhận thức của một bộ phận hộ kinh doanh còn hạn chế, thường xuyên chạy theo lợi nhuận mà bỏ qua các quy định về vệ sinh thú y. Nhiều tiểu thương tại các chợ dân sinh chưa thực hiện đầy đủ việc lưu giữ hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc sản phẩm, khiến công tác hậu kiểm của cơ quan chức năng gặp khó khăn. Thêm vào đó, lực lượng thú y cơ sở tại các địa phương còn mỏng, trang thiết bị kiểm soát nhanh an toàn thực phẩm chưa được đầu tư đồng bộ...

Tổng lực rà soát và xử lý dứt điểm

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết: Xác định việc quản lý giết mổ là nhiệm vụ cấp bách để tháo gỡ điểm nghẽn về an toàn thực phẩm, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Công văn số 1026/UBND-NNMT, chỉ đạo triển khai Kế hoạch số 283/KH-UBND ngày 20-10-2025, về quản lý giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật trên địa bàn thành phố với những mốc thời gian, chỉ đạo cụ thể.

Thành phố giao UBND các phường, xã phải hoàn thành việc kiểm soát đồng bộ nguồn gốc sản phẩm động vật tại các chợ, cơ sở kinh doanh trước ngày 31-3-2026. Chỉ cho phép những sản phẩm có nguồn gốc từ các cơ sở giết mổ, sơ chế được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoạt động, mới được lưu thông trên thị trường.

Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội Nguyễn Đình Đảng khẳng định chỉ đạo của thành phố là giải pháp mang tính đột phá. Thành phố chỉ đạo các địa phương rà soát, lựa chọn các cơ sở hiện có đáp ứng đủ điều kiện vệ sinh thú y và môi trường để bố trí làm điểm tập trung tạm thời, nhằm tiếp nhận các hộ giết mổ nhỏ lẻ phải dừng hoạt động. Việc bố trí địa điểm phải hoàn thành trước ngày 31-3-2026 và chậm nhất đến ngày 30-6-2026 phải dừng hoạt động giết mổ nhỏ lẻ.

Khi mạng lưới cơ sở giết mổ tập trung theo quy hoạch được hoàn thiện, đưa vào sử dụng, toàn bộ các cơ sở giết mổ tập trung tạm thời phải chấm dứt hoạt động. Kết quả thực hiện nhiệm vụ này sẽ được đưa vào tiêu chí đánh giá thi đua, khen thưởng và kỷ luật, trong đó người đứng đầu địa phương phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước UBND thành phố.

Đồng thời, thành phố cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành chức năng và các địa phương trong công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi giết mổ không phép, nhằm tăng cường quản lý an toàn thực phẩm, phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm tính răn đe và không để tái diễn vi phạm.

​Hưởng ứng chỉ đạo của thành phố, các địa phương đã ra quân tổng lực. Phường Từ Liêm đã xây dựng lộ trình và thực hiện giải tỏa 14 điểm "chợ cóc" trước ngày 25-1, đặt mục tiêu giải tỏa xong chợ tạm như Mễ Trì Thượng vào tháng 6-2026. Phó Chủ tịch UBND phường Từ Liêm Lê Việt Bắc Anh chia sẻ: Phường tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn cho các đối tượng hộ kinh doanh, vận chuyển động vật để thực hiện việc lấy hàng tại các địa chỉ có kiểm soát giết mổ, có nguồn gốc rõ ràng bảo đảm yêu cầu; tuyên truyền để người tiêu dùng thay đổi thói quen, chỉ mua sản phẩm động vật tại các cơ sở có uy tín, bảo đảm an toàn thực phẩm. Phường cũng chủ động phối hợp với các lực lượng liên ngành thực hiện kiểm tra đột xuất việc vận chuyển sản phẩm động vật lưu thông trên các tuyến đường vào địa bàn.

Phó Chủ tịch UBND xã Chương Dương Nguyễn Trọng Đô cũng thông tin: Xã đã ban hành kế hoạch xây dựng lộ trình từng bước xóa bỏ điểm giết mổ nhỏ lẻ tự phát; xây dựng cơ chế thu hút nhà đầu tư xây dựng khu giết mổ tập trung; chú trọng công tác kiểm soát giết mổ, kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc sản phẩm lưu thông, tiêu thụ trên địa bàn; hình thành và phát triển trung tâm kinh doanh tập trung sản phẩm động vật có kiểm soát tại chợ đầu mối gia cầm Hà Vĩ…

​Song song đó, các địa phương tích cực triển khai những giải pháp hỗ trợ bền vững. Phường Đại Mỗ đã yêu cầu 100% hộ kinh doanh ký cam kết không bán sản phẩm không rõ nguồn gốc và đẩy mạnh tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh đến từng tổ dân phố. Xã Chương Dương tích cực hỗ trợ truyền thông quảng bá giới thiệu sản phẩm cho các chuỗi, các đơn vị, doanh nghiệp thực hiện tốt việc truy xuất nguồn gốc xuất xứ, an toàn thực phẩm; thúc đẩy hình thành mới các chuỗi liên kết khép kín từ chăn nuôi, giết mổ đến tiêu thụ thịt động vật trên địa bàn; đề xuất thành phố quy hoạch khu giết mổ tập trung diện tích 5ha tại khu xứ đồng Cõi Hà, thuộc địa bàn các thôn Từ Vân, Đào Xá, Hướng Dương, cách chợ Hà Vĩ 1km để giải quyết dứt điểm tình trạng giết mổ trong khu dân cư.

Các địa phương cũng đề nghị thành phố và Sở Nông nghiệp và Môi trường quan tâm, duy trì việc tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ nhằm nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ công chức làm công tác thú y và an toàn thực phẩm tại cơ sở; nghiên cứu, hoàn thiện và ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ việc sắp xếp, quy hoạch các điểm kinh doanh sản phẩm động vật, khuyến khích, hỗ trợ các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng cơ sở giết mổ tập trung, áp dụng công nghệ hiện đại tiên tiến, bảo đảm vệ sinh môi trường và an toàn dịch bệnh; có cơ chế chính sách hỗ trợ lãi suất vay vốn, chi phí xử lý nước thải và hỗ trợ các hộ nhỏ lẻ di dời vào khu tập trung; thường xuyên cập nhật danh sách các cơ sở giết mổ đạt chuẩn để phổ biến cho người dân địa chỉ nhập hàng tin cậy.

​Với sự vào cuộc quyết liệt từ cấp thành phố đến cơ sở, Hà Nội đang thể hiện quyết tâm loại bỏ phương thức giết mổ lạc hậu, manh mún. Việc siết chặt kỷ cương, kết hợp giữa răn đe xử phạt và hỗ trợ quy hoạch không chỉ nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng Thủ đô mà còn hướng tới một nền nông nghiệp đô thị hiện đại, văn minh và an toàn.