Tạo đột phá từ cải cách thực chất

Thông tin tại phiên họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 4-5 cho thấy một chuyển động đáng chú ý trong tư duy cải cách hành chính, không chỉ dừng ở việc cắt giảm thủ tục theo tỷ lệ mà hướng tới thay đổi cách làm một cách căn cơ, đo được hiệu quả thực tế.

Chỉ trong thời gian ngắn, Chính phủ đã quyết liệt ban hành 8 nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Theo đó, Chính phủ bãi bỏ 184 thủ tục hành chính; phân cấp giải quyết 134 thủ tục cho địa phương; đơn giản hóa 349 thủ tục; bãi bỏ 890 điều kiện kinh doanh… Đây đều là những “nút thắt” ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, điểm cốt lõi không chỉ là giảm thủ tục mà là tái cấu trúc quy trình, loại bỏ sự chồng chéo, rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí tuân thủ.

Các bộ, ngành đã có cách tiếp cận mới, thay vì “đếm thủ tục” cắt giảm giờ đã chuyển sang đo thời gian xử lý, chi phí thực hiện và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Điều này cho thấy cải cách đang đi vào thực chất, thay vì dừng ở hình thức.

Quan trọng hơn, tinh thần cải cách đã gắn với trách nhiệm. Mỗi bộ, ngành phải tự rà soát, tự đề xuất phương án cắt giảm và chịu trách nhiệm về kết quả. Cách làm này góp phần khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy - một trong những nguyên nhân khiến nỗ lực cải cách trước đây chưa như kỳ vọng.

Với Hà Nội, thành phố cũng đang triển khai tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số, liên thông dữ liệu. Cách tiếp cận “dữ liệu thông - quy trình gọn” giúp giảm trung gian, hạn chế việc người dân phải cung cấp lại thông tin nhiều lần.

Đáng chú ý, Hà Nội không cải cách riêng lẻ từng thủ tục mà thiết kế đồng bộ toàn bộ quy trình. Nhờ đó, trách nhiệm được xác định rõ, hạn chế tình trạng “cắt khúc” công việc, giúp cải cách không chỉ nhanh hơn mà còn minh bạch, hiệu quả hơn.

Thực tiễn trên cho thấy, cải cách thủ tục hành chính đang chuyển sang giai đoạn hành động thực chất, lấy kết quả làm thước đo. Để cải cách đi vào chiều sâu, cần có giải pháp đồng bộ với trách nhiệm rõ ràng ở từng cấp, từng ngành.

Theo đó, trước hết, các cấp, ngành cần thực hiện hiệu quả chỉ đạo của Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trong triển khai nghiêm túc 8 nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và phân cấp. Việc rà soát, cắt giảm thủ tục tập trung vào những khâu gây ách tắc lớn nhất, thay vì dàn trải; đồng thời, phải công khai thời gian xử lý thực tế, gắn trách nhiệm cụ thể nếu xảy ra chậm trễ. Đặc biệt là cần tăng cường phối hợp liên ngành để xóa bỏ tình trạng “một việc - nhiều cửa”.

Ở cấp tỉnh, thành phố, vai trò tổ chức thực thi mang tính quyết định. Các địa phương cần đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền đi kèm kiểm soát, tái cấu trúc quy trình nội bộ theo hướng liên thông, một đầu mối chịu trách nhiệm chính. Việc đo lường hiệu quả phải dựa trên mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp thay vì dựa vào báo cáo hành chính. Ở cấp cơ sở, cải cách phải gắn với trải nghiệm của người dân; cần chuẩn hóa quy trình, giảm thời gian đi lại, đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến.

Một yếu tố then chốt nữa là trách nhiệm người thực thi. Kết quả cải cách phải trở thành tiêu chí đánh giá, xếp loại cán bộ. Nơi nào để xảy ra nhũng nhiễu, chậm trễ, phải xử lý nghiêm, không né tránh. Ngược lại, cán bộ dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm phải được khuyến khích, bảo vệ…

Cải cách thủ tục hành chính đang đứng trước yêu cầu mới, không chỉ nhanh hơn mà phải tốt hơn. Khi hành động được triển khai đồng bộ, quyết liệt và có trách nhiệm, cải cách sẽ trở thành đòn bẩy thúc đẩy tăng trưởng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.