Quảng Trị: Đường Hồ Chí Minh nhánh Tây thi công dang dở, dân oằn mình sống giữa bụi đá

Đoàn xe tải nối đuôi lưu thông trên tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây đoạn qua xã Tà Rụt, cuốn theo bụi trắng phủ dọc khu dân cư và sườn núi phía Tây Quảng Trị. Ảnh: Minh Tân

Hàng quán đóng cửa, nhà dân phủ trắng bụi đá

Giữa trưa nắng, tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây qua thôn 37 và thôn Húc Nghì, xã Tà Rụt, tỉnh Quảng Trị mù mịt trong lớp bụi đá trắng mịn cuộn lên sau từng đoàn xe tải, xe đầu kéo. Dọc tuyến, nhiều hàng quán đóng cửa im lìm. Ghế nhựa, bàn bán hàng phủ bụi dày. Người dân cho biết nhiều hộ phải nghỉ buôn bán từ trước Tết đến nay vì “không ai ngồi nổi”.

Giữa cái nắng hầm hập đầu giờ chiều, ông Hoàng Văn Thành, trú thôn 37, mình trần, đội chiếc mũ bảo hộ bạc màu, lặng lẽ cầm xẻng lấp lại những hố sâu trên mặt đường bị cào bóc nham nhở.

Phía trước quán hàng của ông nằm sát mép đường, lớp nhựa mặt đường đã bị bóc đi gần hết, để lộ nền đá dăm lổn nhổn. Mỗi khi xe đầu kéo chạy qua, bụi đá trắng mịn lại bị cuốn lên phủ tràn cả khu dân cư. Mái tôn, hàng rào, cây cối ven đường phủ bạc màu. Tấm biển cảnh báo “Đoạn đường hay xảy ra tai nạn” hiện lên mờ đục giữa làn bụi trắng.

Theo ông Thành, trước đây tuyến đường khá bằng phẳng, xe cộ đi lại thuận lợi. Tuy nhiên, từ cuối năm 2025, đơn vị thi công đưa máy móc đến cào bóc lớp nhựa mặt đường rồi gần như dừng lại, để mặc tuyến đường dang dở suốt nhiều tháng.

“Đường đang tốt lại đi bóc lên rồi bỏ đó. Người dân phải hứng bụi đá cả ngày lẫn đêm. Cây cối, đồ đạc trong nhà phủ trắng hết”, ông Thành bức xúc.

Không riêng gì thôn 37, cuộc sống của người dân dọc tuyến qua thôn Húc Nghì cũng bị đảo lộn bởi bụi đá và mặt đường xuống cấp. Đứng bên mép đường nhìn từng đoàn xe đầu kéo cuốn bụi mù mịt qua khu dân cư, anh Hồ Y Ta lắc đầu ngao ngán. “Đoạn này cực nhất xã luôn. Mùa nắng bụi trắng kín trời, mùa mưa thì lầy như ruộng”, anh nói.

Theo anh Y Ta, sau khi mặt đường bị cào bóc, lượng xe tải trọng lớn lưu thông liên tục khiến nền đường đá dăm bị cày xới nham nhở. Có đoạn xuất hiện những hố sâu kéo dài, mặt đường lồi lõm với những hố lớn, sâu hoắm. Mưa xuống, ổ voi, ổ gà thành hố nước đã khiến nhiều trường hợp tai nạn.

Ngay trước cổng Trường TH&THCS Húc Nghì, mặt đường bị cào bóc nham nhở kéo dài. Vào giờ tan học, từng đoàn phụ huynh từ các thôn chạy xe đến đón con em phải len lỏi giữa dòng xe tải và làn bụi đá trắng mịn cuộn mù mịt sau mỗi lượt xe đầu kéo chạy qua.

Theo người dân địa phương, chỉ cần đứng ven đường vài phút, tóc tai, quần áo đã phủ trắng bụi. Những hôm nắng lớn, nhiều phụ huynh phải dùng áo che kín mặt cho con khi rời khỏi cổng trường. Mùa mưa, con đường trở nên lầy lội với đầy những hố nước sâu tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông bất cứ lúc nào.

Không chỉ người dân phản ánh, cuối năm 2025, Ban An toàn giao thông tỉnh Quảng Trị cũng đã có văn bản đề nghị Khu Quản lý đường bộ II khẩn trương xử lý các đoạn tuyến xuống cấp, thi công dở dang gây mất an toàn giao thông. Qua kiểm tra thực tế, cơ quan này xác định hàng loạt vị trí mặt đường hư hỏng nghiêm trọng, xuất hiện ổ gà, đá dăm lộ thiên và nguy cơ tai nạn cao, đặc biệt tại các đoạn qua khu dân cư đông người.

Theo ông Hồ Văn Phong, Phó Chủ tịch UBND xã Tà Rụt, tình trạng xuống cấp kéo dài trên tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân địa phương. “Mùa nắng thì bụi đá trắng bay mù mịt, phủ kín nhà cửa, cây cối. Mùa mưa thì mặt đường lầy lội, xuất hiện nhiều hố sâu rất nguy hiểm”, ông Phong cho biết.

Theo lãnh đạo UBND xã Tà Rụt, khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất là thôn Húc Nghì với hơn 50 hộ dân và thôn 37 có khoảng 47 hộ nằm dọc tuyến đường. “Địa phương đã nhiều lần kiến nghị các đơn vị liên quan sớm khắc phục đoạn từ Km279 đến trung tâm xã Tà Rụt nhằm bảo đảm an toàn giao thông và ổn định đời sống cho người dân”, ông Phong nói.

Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân, sau nhiều tháng, tình trạng bụi bặm và mặt đường nham nhở vẫn chưa được xử lý triệt để. Nỗi bức xúc này cũng liên tục được cử tri phản ánh tại các cuộc tiếp xúc với Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Trị thời gian qua.

Gói thầu hơn 47 tỷ đồng dang dở

Theo tìm hiểu của phóng viên, đoạn tuyến qua xã Tà Rụt thuộc Gói thầu số 5 của dự án sửa chữa hư hỏng nền, mặt đường, lề và rãnh thoát nước trên tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây qua tỉnh Quảng Trị.

Gói thầu có phạm vi thi công đoạn Km279+300 - Km310+650, đi qua nhiều khu dân cư thuộc xã Tà Rụt và các địa bàn lân cận. Dự án do Khu Quản lý đường bộ II làm chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án 4 quản lý triển khai.

Theo quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, giá gói thầu hơn 47,3 tỷ đồng từ nguồn ngân sách Nhà nước, thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng với thời gian thi công 180 ngày.

Công ty Cổ phần Xây dựng CRC là đơn vị trúng thầu với giá hơn 42,9 tỷ đồng. Hợp đồng có hiệu lực từ tháng 6/2025. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian triển khai, gói thầu này rơi vào tình trạng thi công dang dở.

Trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra qua điện thoại, ông Nguyễn Hoàng Hải, Phó Giám đốc Khu Quản lý đường bộ II cho biết nhà thầu hiện mới thực hiện khoảng 25-30% khối lượng công việc thì dừng thi công giữa chừng.

Theo ông Hải, Khu Quản lý đường bộ II đang thực hiện thủ tục chấm dứt hợp đồng với nhà thầu theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, quá trình này gặp khó do phía nhà thầu chưa hợp tác trong việc kiểm đếm, xác định khối lượng và đánh giá chất lượng các hạng mục đã thực hiện.

“Muốn chấm dứt nhà thầu phải thực hiện đầy đủ trình tự pháp luật, từng bước một. Chúng tôi phải kiểm tra, kiểm đếm để thống nhất phần nào đã làm, phần nào đạt hay không đạt thì mới có cơ sở triển khai gói thầu mới. Nhưng hiện nay nhà thầu chưa hợp tác nên rất khó”, ông Hải nói.

Theo lãnh đạo Khu Quản lý đường bộ II, sau khi hoàn tất thủ tục chấm dứt hợp đồng, đơn vị mới có thể tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà thầu khác để tiếp tục triển khai dự án. Riêng các vị trí xuống cấp nghiêm trọng qua thôn Húc Nghì, Khu Quản lý đường bộ II dự kiến giao đơn vị bảo trì thực hiện sửa chữa tạm nhằm giảm bụi, bảo đảm giao thông cho người dân trong thời gian chờ tổ chức lại gói thầu.

“Bọn tôi cũng rất nóng ruột. Nhà thầu này năng lực yếu, làm giữa chừng rồi bỏ”, ông Hải cho biết.

Tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây là tuyến giao thông quan trọng kết nối khu vực miền núi phía Tây Quảng Trị với đồng bằng, cửa khẩu quốc tế La Lay, mỗi ngày có lượng lớn xe tải, xe đầu kéo lưu thông. Thế nhưng, giữa dự án sửa chữa hơn 47 tỷ đồng, nhiều đoạn qua xã Tà Rụt vẫn bị cào bóc dang dở, bụi đá phủ trắng khu dân cư, còn người dân phải sống trong cảnh “nắng bụi, mưa lầy” suốt nhiều tháng.

Dù tình trạng này đã nhiều lần được người dân phản ánh tại các cuộc tiếp xúc cử tri, chính quyền địa phương liên tục kiến nghị, Ban An toàn giao thông tỉnh Quảng Trị cũng có văn bản đề nghị khắc phục, nhưng đến nay nhiều đoạn tuyến vẫn chưa được xử lý dứt điểm.

Trong khi các thủ tục xử lý nhà thầu vẫn đang kéo dài, điều người dân mong mỏi nhất lúc này không chỉ là tuyến đường sớm được sửa chữa hoàn chỉnh, mà còn là việc các cơ quan, đơn vị liên quan sớm có giải pháp khắc phục tạm thời, bảo đảm an toàn giao thông và ổn định cuộc sống cho hàng chục hộ dân sống dọc tuyến.