Mạch nguồn văn hóa bồi đắp truyền thống “Mở đường thắng lợi”

Đối với Bộ đội Công binh (BĐCB), việc phát huy vai trò các thiết chế ở đơn vị gắn liền với nhiệm vụ chính trị là cầu nối chuyển tải những giá trị truyền thống 80 năm hào hùng vào nhịp sống thường ngày của từng cán bộ, chiến sĩ, tạo động lực mạnh mẽ để toàn Binh chủng hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Trong giai đoạn hiện nay, nhiệm vụ của BĐCB có sự phát triển mới, yêu cầu ngày càng cao và đa dạng. Bên cạnh việc huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, BĐCB còn thực hiện nhiều nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”, như: Bảo đảm an ninh, an toàn các sự kiện chính trị của Đảng, Nhà nước, Quân đội; xây dựng công trình quốc phòng; dò tìm bom, mìn, vật nổ, khắc phục hậu quả sau chiến tranh; xử lý bom, đạn cấp 5; phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn. Đặc biệt, hình ảnh BĐCB tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Abyei hay tham gia cứu hộ thảm họa động đất tại Thổ Nhĩ Kỳ, Myanmar đã khẳng định uy tín, vị thế của Binh chủng trên trường quốc tế.

Với đặc thù của lực lượng công binh thường xuyên hoạt động phân tán; thực hiện nhiệm vụ tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, đòi hỏi công tác tư tưởng, văn hóa phải thực sự bám sát thực tiễn, “đi trước mở đường” để bộ đội luôn giữ vững ý chí quyết tâm.

Quán triệt sâu sắc quyết định của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và hướng dẫn của Tổng cục Chính trị về thực hiện quy hoạch hệ thống TCVH giai đoạn 2021-2025, Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh Binh chủng Công binh đã lãnh đạo, chỉ đạo triển khai một cách khoa học, quyết liệt. Binh chủng Công binh xác định, đầu tư cho TCVH là đầu tư cho nhân tố con người, là nền tảng để xây dựng đơn vị vững mạnh về chính trị. Cục Chính trị đã chủ trì tham mưu ban hành kế hoạch, cụ thể hóa các mục tiêu quy hoạch phù hợp với đặc thù của từng loại hình đơn vị.

Kết quả sau 5 năm thực hiện quy hoạch đã tạo nên bước chuyển biến cơ bản về diện mạo văn hóa trong toàn Binh chủng. Đến nay, hệ thống TCVH được kiện toàn với 100% đơn vị đầu mối trực thuộc Binh chủng và các lữ đoàn có nhà văn hóa được đầu tư trang thiết bị đồng bộ. Hệ thống thư viện, phòng đọc phát triển rộng khắp với các thư viện cấp lữ đoàn và tương đương, quản lý hơn 45.000 đầu sách. Đặc biệt, Bảo tàng Công binh đang được cải tạo, nâng cấp toàn diện về cơ sở hạ tầng để trở thành "địa chỉ đỏ" giáo dục truyền thống sinh động nhất.

Điểm nhấn trong cách làm của Binh chủng chính là tính sáng tạo và linh hoạt. Do đặc thù bộ đội thường xuyên làm nhiệm vụ tại các công trường, kho tạm, Binh chủng đã chỉ đạo phát huy tối đa vai trò của hơn 100 phòng sinh hoạt chung và hơn 120 phòng đọc tại các phân đội độc lập. Đi đến đâu, dù điều kiện dã ngoại khó khăn đến mấy, các đơn vị công binh cũng chú trọng xây dựng cảnh quan đơn vị sáng-xanh-sạch-đẹp; những “Vườn hoa thanh niên”, “Góc văn hóa công trường” không chỉ là nơi thư giãn mà còn là không gian để bộ đội gửi gắm tình cảm, giảm bớt áp lực sau những giờ lao động vất vả. Việc đầu tư hơn 1.200 trang thiết bị nghe nhìn, âm thanh, màn hình Led hiện đại tại các nhà văn hóa đã đưa các giá trị văn hóa tinh thần đến gần hơn với chiến sĩ, xóa bỏ khoảng cách giữa vùng biên và phố thị.

Song hành với việc củng cố thiết chế vật chất, hoạt động văn hóa, văn học-nghệ thuật và báo chí của Binh chủng 5 năm qua cũng gặt hái được nhiều "quả ngọt". Binh chủng tổ chức thành công nhiều đợt sáng tác văn học-nghệ thuật về đề tài “Lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng”, thu hút đông đảo cán bộ, chiến sĩ và các văn nghệ sĩ tham gia. Các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ tại cơ sở hoạt động ngày càng thực chất, hiệu quả. Việc duy trì và nâng cao chất lượng Bản tin Công binh, trang tin điện tử Binh chủng góp phần lan tỏa kịp thời những gương điển hình tiên tiến, những cách làm hay từ cơ sở. Đặc biệt, trong các cuộc thi, liên hoan nghệ thuật quần chúng cấp toàn quân, chương trình nghệ thuật của Binh chủng với chủ đề “Tiếng hát mở đường thắng lợi” đã khẳng định được bản sắc riêng với những tác phẩm mang đậm hơi thở của đời sống BĐCB: Mạnh mẽ, kiên cường nhưng cũng đầy lãng mạn.

Một trong những cách làm hiệu quả, tiêu biểu là việc gắn kết chặt chẽ hoạt động TCVH với việc thực hiện Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới. Các phòng Hồ Chí Minh được trang trí trang trọng, ấm cúng, trở thành nơi giáo dục trực quan, sinh động về lịch sử Quân đội, lịch sử Binh chủng. Việc tổ chức các buổi tọa đàm, giao lưu nhân chứng lịch sử tại các nhà truyền thống giúp thế hệ trẻ hôm nay thấu hiểu sâu sắc hơn giá trị của truyền thống “Mở đường thắng lợi” mà Bác Hồ đã khen tặng.

Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập Binh chủng Công binh (25-3-1946 / 25-3-2026), một luồng sinh khí mới đang lan tỏa mạnh mẽ trong toàn đơn vị. Đợt thi đua cao điểm với chủ đề “80 năm tự hào truyền thống-viết tiếp chiến công-mở đường thắng lợi” được phát động trong toàn lực lượng công binh. Trọng tâm của đợt thi đua là việc triển khai xây dựng 80 công trình tiêu biểu chào mừng 80 năm Ngày thành lập Binh chủng. Các công trình không chỉ có ý nghĩa về mặt công năng mà còn là những "di sản văn hóa" mới, góp phần hoàn thiện hơn nữa hệ thống TCVH tại các đơn vị. Binh chủng Công binh tổ chức phát động Cuộc thi sáng tác văn, thơ, âm nhạc về BĐCB Việt Nam anh hùng; Cuộc thi tìm hiểu 80 năm Ngày thành lập Binh chủng Công binh, thu hút sự tham gia đông đảo của cán bộ, chiến sĩ, cựu chiến binh công binh trong toàn quân và các văn nghệ sĩ trong và ngoài Quân đội.

Vai trò của TCVH còn được khẳng định rõ nét trong việc đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa. Thông qua hệ thống truyền thanh nội bộ, thư viện và các buổi sinh hoạt văn hóa, Binh chủng Công binh đã chủ động cung cấp thông tin chính thống, định hướng dư luận, xây dựng "pháo đài" tư tưởng vững chắc cho bộ đội. Sự xâm nhập của các loại hình văn hóa xấu độc bị ngăn chặn từ sớm, từ xa nhờ môi trường văn hóa lành mạnh, phong phú ngay tại đơn vị.

Nhìn lại hành trình 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, có thể khẳng định: Văn hóa chính là sức mạnh nội sinh, là "mệnh lệnh" từ trái tim giúp BĐCB vượt qua mọi thác ghềnh. Với hệ thống TCVH vững chắc, môi trường văn hóa lành mạnh, Bộ tư lệnh Binh chủng Công binh và cấp ủy, chỉ huy các cấp trong toàn Binh chủng tin tưởng rằng, phẩm chất người chiến sĩ công binh “Mở đường thắng lợi” sẽ ngày càng tỏa sáng, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.