Liên hợp quốc: Khoảng cách các quốc gia giàu và nghèo ngày càng gia tăng

Báo cáo cũng nhấn mạnh khoảng cách giàu nghèo giữa các quốc gia diễn ra trong bối cảnh nhiều cam kết cải cách tài chính toàn cầu thông qua từ năm ngoái vẫn chưa được triển khai. Các biện pháp, bao gồm cải tổ những thể chế tài chính lớn, được cho là chìa khóa để thu hẹp chênh lệch, nhưng tiến độ thực hiện vẫn trì trệ.

Bản đánh giá về kế hoạch được thông qua tại Seville (Tây Ban Nha) hồi tháng 6 năm ngoái được công bố trước thềm kỳ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) từ ngày 13/4 tới tại Washington (Mỹ). Đây là hai định chế đóng vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho biết tổ chức này sẵn sàng điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng toàn cầu, song căng thẳng liên quan đến Iran đang phủ bóng lên triển vọng kinh tế thế giới.

Trong khi đó, Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc phụ trách kinh tế - xã hội Li Junhua nhận định căng thẳng địa chính trị đang khiến các nước đang phát triển gặp nhiều khó khăn hơn trong việc huy động tài chính. Ông cảnh báo đây là giai đoạn "đặc biệt nguy hiểm" đối với hợp tác quốc tế khi yếu tố địa chính trị ngày càng chi phối chính sách kinh tế.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng các rào cản thương mại gia tăng cùng với các cú sốc khí hậu liên tiếp đang làm trầm trọng thêm tình trạng phân hóa. Tại hội nghị Seville năm ngoái, nhiều quốc gia đã thông qua "Cam kết Seville' nhằm thu hẹp khoảng cách tài chính 4.000 tỷ USD mỗi năm cho phát triển, thông qua tăng đầu tư vào các nước nghèo và cải cách cấu trúc tài chính quốc tế, bao gồm IMF và Ngân hàng Thế giới.

Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhiều lần kêu gọi cải tổ sâu rộng hai thể chế này, cho rằng IMF đang mang lại lợi ích nhiều hơn cho các nước giàu, trong khi Ngân hàng Thế giới chưa hoàn thành sứ mệnh, đặc biệt trong giai đoạn đại dịch COVID-19 khiến hàng chục quốc gia rơi vào khủng hoảng nợ.

Những chỉ trích này cũng phản ánh sự bất mãn ngày càng lớn của các nước đang phát triển trước ảnh hưởng chi phối của Mỹ và các đồng minh châu Âu trong quá trình ra quyết định.

Dù được xem là "hy vọng tốt nhất" để thu hẹp khoảng cách tài chính, việc triển khai "Cam kết Seville" đang đối mặt nhiều trở ngại.

Năm 2025, có tới 25 quốc gia cắt giảm viện trợ phát triển, khiến tổng nguồn hỗ trợ giảm 23% so với năm trước - mức giảm mạnh nhất từng ghi nhận, trong đó riêng Mỹ giảm tới 59%. Dữ liệu sơ bộ cho thấy xu hướng này có thể tiếp diễn với mức giảm thêm 5,8% trong năm 2026.