Lấy dân làm gốc trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp

Ông LÊ NHƯ TIẾN, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội) của Quốc hội:

Tinh thần lấy dân làm gốc

Nhìn từ góc độ quản trị quốc gia, tinh thần Cách mạng Tháng Tám là bài học sâu sắc về lấy dân làm gốc, dám đổi mới, quyết đoán trong hành động và tổ chức bộ máy vì lợi ích nhân dân. Quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, vận dụng tinh thần Cách mạng Tháng Tám trước hết cần sự thay đổi trong tư duy của đội ngũ cán bộ, công chức từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, kiến tạo để phát triển; chấm dứt tình trạng không quản được thì cấm. Với chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, khi không còn cấp trung gian, yêu cầu đặt ra sẽ lớn hơn, cần sự quyết đoán, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Cấp xã là cấp thực hiện, cấp gần dân, đòi hỏi mỗi cán bộ, công chức cấp xã cần xóa bỏ tâm lý sợ sai, đẩy việc lên cấp trên hoặc thụ động chờ hướng dẫn thực hiện. Cấp tỉnh cũng cần phân quyền mạnh mẽ cho cấp xã thực hiện, có giám sát quyền lực. Chính quyền địa phương hai cấp hiện nay có lợi thế rút ngắn khoảng cách hành chính nhưng lợi thế ấy chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi cán bộ thực sự gần dân, sát dân...

GS, TS PHẠM HỒNG TUNG, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển, Đại học Quốc gia Hà Nội:

Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Năm 1945, khát vọng lớn nhất của dân tộc là giành độc lập, tự do thì hôm nay, khát vọng ấy được tiếp nối bằng mục tiêu xây dựng, phát triển đất nước, nhân dân có cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc. Điều này phải trở thành động lực để mỗi cấp, mỗi ngành và mỗi cán bộ chủ động đổi mới, dám hành động vì lợi ích chung. Đối với chính quyền địa phương hai cấp, tinh thần này càng có ý nghĩa thiết thực. Chuyển đổi số, dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng quản trị thông minh cần được khai thác để tăng cường kết nối giữa các cấp, các ngành và địa phương; rút ngắn quy trình xử lý công việc; nâng cao khả năng phân tích, dự báo và hỗ trợ cán bộ ra quyết định nhanh chóng, chính xác. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là minh chứng cho thấy bản lĩnh quyết đoán, nhạy bén trong đánh giá tình hình và lựa chọn thời điểm hành động của cha ông ta. Đây cũng là bài học có ý nghĩa trực tiếp đối với yêu cầu phân cấp, phân quyền hiện nay. Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mỗi cán bộ, nhất là cán bộ ở cơ sở, cần phát huy tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Song để sự chủ động ấy trở thành động lực phát triển, cán bộ phải thực sự gần dân, lắng nghe nhân dân, vì lợi ích của nhân dân. Đó chính là cách đưa những giá trị của Cách mạng Tháng Tám trở thành nguồn lực tinh thần và bài học thực tiễn để hành động, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đồng chí NGUYỄN NGỌC MẠNH, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Suối Hai, TP Hà Nội:

Xây dựng chính quyền gần dân

Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7-2025 là bước đổi mới quan trọng nhằm tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, đưa chính quyền gần dân hơn. Qua thực tiễn vận hành, bộ máy từng bước ổn định, hoạt động thông suốt; cải cách hành chính, chuyển đổi số được đẩy mạnh; trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức được nâng lên. Đây chính là sự vận dụng tinh thần Cách mạng Tháng Tám trong điều kiện mới, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo hoạt động của chính quyền. Đối với xã Suối Hai, những kết quả bước đầu là minh chứng cụ thể. Sau khi thành lập, xã nhanh chóng ổn định tổ chức, bảo đảm công việc không bị gián đoạn, tập trung phát triển kinh tế-xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh. 6 tháng đầu năm 2026, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 8,2%; thu nhập bình quân đạt 87,6 triệu đồng/người/năm; thu ngân sách đạt 175,442 tỷ đồng. Xã tiếp nhận 5.340 hồ sơ, trong đó 5.325 hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn, đạt 99,5%. Thời gian tới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Suối Hai tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết, tăng cường dân chủ ở cơ sở, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số; khai thác hiệu quả tiềm năng nông nghiệp, du lịch, dịch vụ, xây dựng chính quyền thật sự gần dân, trọng dân, hiểu dân và vì dân.

Ông TRẦN TUẤN KÌNH, Giám đốc Công ty Cổ phần MYDELI Việt Nam:

Thủ tục thông, doanh nghiệp thêm niềm tin

Là người điều hành một doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sơn, tôi thường xuyên phải thực hiện các thủ tục liên quan đến hoạt động của công ty. Qua thực tế làm việc với các cơ quan hành chính, điều tôi cảm nhận rõ là khi cán bộ nắm chắc công việc, hướng dẫn cụ thể, xử lý hồ sơ với tinh thần trách nhiệm cao thì doanh nghiệp tiết kiệm được rất nhiều thời gian, chi phí và có thêm niềm tin để tập trung cho sản xuất, kinh doanh. Từ trải nghiệm đó, tôi cho rằng tinh thần Cách mạng Tháng Tám trong điều kiện hôm nay cần được thể hiện bằng tinh thần hành động, dám chịu trách nhiệm và hết lòng phục vụ nhân dân. Với bộ máy chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, tinh thần ấy càng cần được phát huy bằng những việc rất cụ thể: Cán bộ gần dân, sát doanh nghiệp hơn; việc thuộc thẩm quyền phải giải quyết nhanh, rõ đầu mối, rõ trách nhiệm; những vướng mắc phát sinh trong quá trình chuyển đổi mô hình phải được chủ động tháo gỡ, không để người dân và doanh nghiệp phải đi lại nhiều lần. Điều doanh nghiệp mong muốn là thủ tục rõ ràng, thời gian giải quyết đúng hẹn và khi có vướng mắc thì biết tìm ai để được hướng dẫn, xử lý. Tôi từng thực hiện một số thủ tục của công ty và rất hài lòng khi cán bộ tiếp nhận chủ động kiểm tra hồ sơ, hướng dẫn ngay những nội dung còn thiếu thay vì để doanh nghiệp bổ sung nhiều lần. Có những việc tưởng nhỏ nhưng cách ứng xử trách nhiệm như vậy tạo ra sự khác biệt lớn. Theo tôi, hiệu quả của chính quyền địa phương hai cấp cuối cùng phải được đo bằng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Khi mỗi cán bộ đều coi công việc của người dân, doanh nghiệp là việc cần giải quyết chứ không đơn thuần là một bộ hồ sơ phải tiếp nhận thì tinh thần Cách mạng Tháng Tám đã được chuyển hóa thành hành động thiết thực trong bộ máy hôm nay.