Không để những "khoảng trống" trong công tác tư tưởng hiện nay

Sáng 3/9, tại Hà Nội, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị trực tuyến tới nhiều điểm cầu trong cả nước. Ảnh: TTXVN

Trong bối cảnh mới, nếu để những “khoảng trống” tồn tại trong Đảng và toàn xã hội thì hậu quả vô cùng nghiêm trọng.

Nhận diện những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng và hệ lụy

Mặc dù “Qua 40 năm đổi mới, công tác tư tưởng đã góp phần quan trọng xây dựng và hoàn thiện lý luận về đường lối đổi mới, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng, xây dựng, bổ sung, phát triển Cương lĩnh chính trị, củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo động lực tinh thần to lớn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đưa đất nước ta giành được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử”^[1]. Song, với tinh thần tự phê bình và phê bình, bước đầu chúng ta có thể nhận diện được những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng hiện nay.

Một là, “khoảng trống” về nhận thức

Sự biến đổi rất nhanh của thực tiễn khi chúng ta tiến hành cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị - bước đột phá để giải quyết một trong mười mối quan hệ lớn đó là đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị. Việc kết thúc hoạt động của hệ thống trị cấp huyện, sáp nhập cấp tỉnh và cấp xã trên quy mô toàn quốc, trong thời gian ngắn là việc làm chưa có tiền lệ đã tác động đến toàn xã hội cả hai mặt tích cực và tiêu cực; từ đó đặt ra đối với công tác tư tưởng cả trước, trong và sau khi thực hiện cuộc cách mạng này nhiều khó khăn, thách thức.

Mục tiêu của công tác tư tưởng là phải bảo đảm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, cả hệ thống chính trị và toàn xã hội thống nhất về ý chí, hành động, “tiền hô, hậu ủng”, trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt hợp thành sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để thực hiện thắng lợi công cuộc “sắp xếp lại giang sơn, xã tắc”.

Trong khi đó, thách thức lớn nhất về nhận thức được Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới chỉ ra đó là: “Một số cấp uỷ, tổ chức đảng, người đứng đầu nhận thức chưa đầy đủ, chưa đề cao trách nhiệm, còn biểu hiện "khoán trắng" cho cơ quan chuyên trách”. Việc “Khoán trắng cho cơ quan chuyên trách” trong điều kiện kết thúc hoạt động của hệ thống trị cấp huyện, sáp nhập cấp tỉnh và cấp xã kéo theo tổ chức, “bộ máy”, lực lượng làm công tác tuyên giáo, công tác tư tưởng (trước đó là sáp nhập các cơ quan báo chí) bị thu hẹp cả về quy mô, số lượng, chất lượng và cơ cấu; hệ quả là, sức mạnh tổng hợp của “thế trận công tác tư tưởng”, “binh chủng thông tin” suy giảm, chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng theo đó cũng giảm sút.

Nói cách khác, đó là biểu hiện coi nhẹ lãnh đạo tư tưởng của một số cấp uỷ, tổ chức đảng, người đứng đầu đối với “việc quan trọng nhất” như Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định trong tác phẩm “Thường thức chính trị”: “Giáo dục tư tưởng và lãnh đạo tư tưởng là việc quan trọng nhất của Đảng, phải kiên quyết chống cái thói xem nhẹ tư tưởng”^[2].

Hai là, “khoảng trống” trong tư tưởng của đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng

Một vấn đề chưa có trong tiền lệ nảy sinh sau khi tiến hành cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đó là: Chủ thể tiến hành công tác tư tưởng là lực lượng chuyên trách trong cơ quan chuyên phải “làm công tác tư tưởng cho chính mình” khi bản thân chịu tác động của chủ trương, chính sách mới. Thay vì toàn tâm, toàn ý cống hiến cho sự nghiệp tuyên giáo; một bộ phận cán bộ phải đối mặt với “cuộc đấu tranh tư tưởng” với chính bản thân mình về: Được - mất, đi - ở, cống hiến - hưởng thụ,... trong môi trường làm việc, vị trí việc làm mới hay nghỉ hưu hoặc nghỉ chế độ một lần, thậm chí thất nghiệp (đối với một bộ phận nhà báo, lao động hợp đồng). Vì vậy, một mặt, phải tiến hành công tác tư tưởng theo chức trách, nhiệm vụ được giao theo quy định. Mặt khác, phải tự làm công tác tư tưởng cho chính mình.

Hơn nữa, lực lượng nòng cốt, chuyên trách làm công tác tư tưởng sau sáp nhập và tổ chức lại hiện khá mỏng, chưa chính quy; đặc biệt, ở cấp xã chỉ có cán bộ làm công tác tuyên giáo thuộc Ban Xây dựng Đảng; trong khi đó, đại đa số chưa được đào tạo chính quy ngành Chính trị học chuyên ngành Công tác tư tưởng - Văn hóa hoặc chuyên ngành Truyền thông chính sách hay các “chuyên ngành gần”,... Vì vậy, đội ngũ này dù trách nhiệm cao đến đâu, nhiệt tình như thế nào cũng “lực bất tòng tâm” trước những nhiệm vụ có tính đặc thù như công tác tư tưởng và phải gánh thêm khối lượng công việc rất lớn thuộc chức năng, nhiệm vụ của Ban Tuyên giáo đảng ủy sau sáp nhập để lại.

Dù muốn hay không cũng phải chấp nhận một sự thật không thể lảng tránh đó là: Đang tồn tại “khoảng trống” về tư tưởng của đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng. Theo đó, cần được đánh giá đầy đủ, khách quan để có phương cách tối ưu nhằm “lấp đầy” khi tiến hành công tác tư tưởng cả trước, trong và sau sáp nhập, cả trước mắt và lâu dài.

Ba là, sự phát triển lý luận về công tác tư tưởng của Đảng có mặt chưa theo kịp sự vận động, phát triển của thực tiễn

Mặc dù Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các học viện trực thuộc, các trường Đảng trong cả nước và các cơ sở đào tạo của Lực lượng vũ trang nhân dân như: Học viện Chính trị, Trường Sĩ quan Chính trị (Bộ Quốc phòng), Học viện Chính trị Công an nhân dân (Bộ Công an) đã có nhiều thành tựu trong nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận về công tác tư tưởng của Đảng nói chung, lĩnh vực quốc phòng, an ninh nói riêng. Song, trước bối cảnh: “Thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại, tạo ra nhiều thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức lớn đan xen; trong nước, Đảng ta đang triển khai nhiều quyết sách chiến lược, đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới đối với công tác tư tưởng” như Nghị quyết số 25-NQ/TƯ ngày 22 tháng 8 năm 2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới nhận định thì công tác phát triển lý luận về công tác tư tưởng của Đảng còn có những “khoảng trống”. Theo đó, lý luận về công tác tư tưởng của Đảng hiện nay chưa làm sáng tỏ các vấn đề lớn sau:

Công tác tư tưởng trong giải quyết các quan hệ lớn (giữa đổi mới, ổn định và phát triển; giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị; giữa tuân theo các quy luật thị trường và bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa; giữa phát triển lực lượng sản xuất và xây dựng, hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa; giữa nhà nước, thị trường và xã hội; giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hoá, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường; giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; giữa độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế; giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ; giữa thực hành dân chủ và tăng cường pháp chế, bảo đảm kỷ cương xã hội) mang tính quy luật trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc được Đảng ta đặt ra cần phải giải quyết.

Những vấn đề mới của thực tiễn phát triển chưa được lý giải đầy đủ, thấu đáo về mặt tư tưởng như: Sự phát triển, biến đổi rất nhanh của kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (nay là siêu trí tuệ), chủ nghĩa tư bản công nghệ số… Hoặc những vẫn đề cũ của đất nước nhưng đặt trong bối cảnh mới như công tác tư tưởng trong cuộc cách mạng về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Công tác tư tưởng trước sự biến đổi của hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới; nếu không giải quyết tốt về mặt tư tưởng, không có định hướng tư tưởng chính trị đúng đắn thì chẳng những hệ giá trị đó không được hiện thực hóa trên thực tế mà còn dẫn đến nguy cơ tương đối hóa, tầm thường hóa hệ giá trị hoặc khủng hoảng chuẩn mực, thang giá trị trước tác động của sự tiếp biến, “xâm lăng” văn hóa khi Việt Nam hội nhập văn hóa.

Từ những vấn đề nêu trên, lần đầu tiên sau 40 năm đổi mới, trong Văn kiện Đại hội XIV, Đảng ta bổ sung thành tố “lý luận” trong nội dung xây dựng Đảng về tư tưởng: “Đẩy mạnh xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận”^[3]. Đây không đơn thuần sự bổ sung về câu chữ; mà xuất phát từ mối quan hệ chặt chẽ giữa tư tưởng và lý luận; trong đó, lý luận là nền tảng; vì vậy, trong tác phẩm “Thường thức chính trị”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra câu hỏi: “Đảng dùng cách gì và làm thế nào để lãnh đạo?” và trả lời rất rõ ràng: “Đảng đã truyền bá lý luận Mác - Lênin vào trong nhân dân ta. Đối với công việc kháng chiến và kiến quốc, lý luận là rất quan trọng. Không hiểu lý luận thì như người mù đi đêm”. Vì vậy, đây là bước phát triển trong tư duy về xây dựng Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới.

Bốn là, nguy cơ hệ tư tưởng tư sản “lấp đầy” những “khoảng trống” tư tưởng ở Việt Nam

Đây là hệ quả của ba “khoảng trống” được luận giải ở trên không được nhận diện và hóa giải kịp thời, nhất là trong điều kiện “Các mâu thuẫn lớn của thời đại và cuộc đấu tranh tư tưởng vẫn rất gay gắt”^[4] thì nguy cơ trên ngày càng gay gắt.

Đây không phải vấn đề mới, nhưng đến nay càng trở nên gay gắt hơn. Bởi vì, chúng ta đều biết, tư tưởng, công tác tư tưởng là một lĩnh vực hoạt động xã hội, ra đời, tồn tại gắn liền với xã hội phân chia thành giai cấp đối kháng, đấu tranh giai cấp; trong đó đấu tranh giai cấp trên lĩnh vực chính trị - tư tưởng diễn ra gay go quyết liệt; vì vậy, từ rất sớm, trong “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” xuất bản từ năm 1848, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định: “Tư tưởng thống trị của một thời đại bao giờ cũng chỉ là nhưng tư tưởng của giai cấp thống trị”^[5] . Để củng cố địa vị thống trị, điều kiện tiên quyết là bảo vệ đến cùng hệ tư tưởng của giai cấp thống trị xã hội. Về vấn đề này, trong tác phẩm “Về lòng tự hào dân tộc của người đại Nga”, V.I.Lênin đã khẳng định: “Trước mặt chúng ta có một trào lưu tư tưởng rất rộng và rất sâu mà cỗi rễ thì gắn rất chặt với lợi ích của các ngài địa chủ và tư bản thuộc các dân tộc nước lớn. Để tuyên truyền những tư tưởng có lợi cho những giai cấp ấy, mỗi năm người ta bỏ ra hàng chục, hàng trăm triệu bạc”^[6].

Mục tiêu của chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch là làm phân rã về hệ tư tưởng của giai cấp công nhân, ở Việt Nam đó là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về đường lối đổi mới của Đảng - Tức nền tảng tư tưởng của Đảng. Sự phân giã về tư tưởng diễn ra theo từng cấp độ: Từ suy yếu, rạn nứt, hoài nghi và dần phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng đến phân giã hoàn toàn tư tưởng; về cấp độ: “khoảng trống” mở ra từ nhỏ đến lớn để hệ tư tưởng tư sản từng bước xâm nhập từng phần đến chiếm lĩnh hoàn toàn. Điều đáng lo ngại đó là một bộ phận cán bộ, đảng viên có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị khiến nguy cơ này ngày càng phức tạp và không thể chủ quan, xem thường.

Những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng và hệ lụy được nhận diện tuyệt nhiên không phải phủ nhận những thành tựu to lớn về công tác tư tưởng của Đảng ta qua gần 1 thế kỷ, nhất là sau 40 năm tiến hành sự nghiệp đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng; càng không phải là tư biện và tưởng tượng ra; bởi vì, Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới đánh giá: “công tác tư tưởng còn bộc lộ không ít hạn chế”. Theo đó, “không ít” là cách nói tránh của chữ “nhiều”; tức là công tác tư tưởng còn bộc lộ nhiều hạn chế. Từ đó, đặt ra vấn đề phải có giải pháp để “lấp đầy” những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng hiện nay.

Giải pháp lấp đầy những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng hiện nay

Để lấp đầy những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng, một mặt, trên cơ sở quán triệt các nghị quyết, quy định của Đảng, trọng điểm là Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới; Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên mới; Quy định số 220-QĐ/TW ngày 30/9/2026 của Ban Bí thư về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ dám đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung... mặt khác, cần quán triệt và thực hiện những giải pháp sau:

Một là, nâng cao năng lực lãnh đạo nhiệm vụ quan trọng nhất của Đảng

Đây là giải pháp quan trọng hàng đầu, quyết định nhất không chỉ lấp đầy những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng và toàn bộ công tác tư tưởng. Vì vậy, mở đầu mục “Nhiệm vụ của cán bộ lãnh đạo”, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Lãnh đạo quan trọng nhất là lãnh đạo tư tưởng, phải hiểu tư tưởng của mỗi cán bộ để giúp đỡ thiết thực trong công tác; vì tư tưởng thông suốt thì làm tốt, tư tưởng nhùng nhằng thì không làm được việc”^[7]. Theo đó, nâng cao năng lực lãnh đạo công tác tư tưởng gắn với đẩy mạnh xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận của các chủ thể, lực lượng, trực tiếp cấp ủy, tổ chức Đảng từ Trung ương đến chi bộ và từng cán bộ, đảng viên vừa là vấn đề cấp bách trước mắt, vừa là vấn đề chiến lược lâu dài, cụ thể:

Nâng cao nhận thức các chủ thể, lực lượng về vị trí, vai trò của công tác tư tưởng và tính tất yếu phải lãnh đạo công tác tư tưởng. Trên cơ sở chủ trương, đường lối của Đảng, trọng tâm là Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới, cấp ủy, tổ chức Đảng chủ động xây dựng thành kế hoạch công tác tư tưởng, lý luận cụ thể, có những chỉ tiêu sát thực, định lượng được. Ở từng cấp ủy, nhất là cấp cơ sở phải phân công người chuyên trách đảm nhiệm công tác tư tưởng, lý luận, từng đảng viên phải có trách nhiệm tuyên truyền giải thích, giáo dục, vận động quần chúng tích cực chấp hành tốt mọi đường lối, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, kịp thời, kiên quyết đấu tranh, vô hiệu hoá những luận điệu xuyên tạc, chống phá của kẻ thù và phải gương mẫu trước quần chúng.

Nâng cao năng lực tư duy lý luận của Đảng, nhất là năng lực hoạch định và tổ chức thực hiện đường lối lãnh đạo công tác tư tưởng, năng lực bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh với quan điểm sai trái, thù địch. Đồng thời, khắc phục triệt để tình trạng nhận thức chưa đầy đủ, thiếu trách nhiệm, thậm chí "khoán trắng" cho cơ quan và đội ngũ cán bộ chuyên trách làm công tác tư tưởng. Quán triệt và thực hành chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Công tác lãnh đạo tư tưởng là quan trọng nhất, trong Đảng và ngoài Đảng có nhận thức rõ tình hình mới hiểu rõ nhiệm vụ mới, thì tư tưởng mới thống nhất. Nếu trong Đảng và ngoài Đảng từ trên xuống dưới, từ trong đến ngoài tư tưởng thống nhất, hành động thống nhất thì nhiệm vụ nặng nề, công việc tuy gặp khó khăn phức tạp ta cũng nhất định thắng lợi”^[8]. Nếu quán triệt và thực hành tốt lời dạy của Người và những vấn đề nêu trên tin chắc năng lực lãnh đạo nhiệm vụ quan trọng nhất của Đảng và công tác tư tưởng lý luận sẽ đạt kết quả tốt.

Hai là, phát triển toàn diện đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng

Tiến hành công tác tư tưởng là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta mà trước hết là nhiệm vụ của cơ quan, lực lượng chuyên trách nòng cốt tiến hành công tác tư tưởng của Đảng. Vì vậy, đây là một trong những nhiệm vụ, giải phá đột phá được Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị chỉ ra, đó là: “Ban hành khung năng lực và tiêu chuẩn chức danh cán bộ làm công tác tư tưởng theo từng cấp, từng lĩnh vực; đổi mới tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, sử dụng cán bộ theo khung năng lực. Bố trí đủ cán bộ chuyên trách công tác tư tưởng ở cấp xã”. Do đó, phải phát triển toàn diện đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu.

Chất lượng, số lượng và cơ cấu lực lượng làm công tác tư tưởng ảnh hưởng trực tiếp, có ý nghĩa quyết định đến chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng lý luận. Đây là lực lượng thường trực xung kích trên mặt trận tư tưởng, chỉ một sai lầm nhỏ của lực lượng này có thể dẫn đến hậu quả lớn về mặt chính trị xã hội, đến sự mất còn của chế độ, đến sức mạnh tổng hợp của Đảng của quốc gia. Theo đó, chú trọng phát triển đội ngũ này bảo đảm đủ về số lượng, chất lượng ngày càng cao và cơ cấu hợp lý. Hiện nay cần tập trung phát triển về chất lượng thông qua công tác xây dựng đội ngũ cán bộ nghiên cứu, những người làm công tác lý luận, cán bộ quản lý, lãnh đạo - những chủ thể trực tiếp tiến hành công tác tư tưởng bảo đảm có vừa đức, vừa có tài. Trong đó, đáng chú ý là xây dựng bản lĩnh chính trị, lập trường giai cấp, quan điểm tư tưởng phải thật sự vững vàng, có trình độ chuyên môn giỏi, thực sự là những chiến sĩ trung kiên của Đảng trên mặt trận tư tưởng, lý luận.

Đồng thời, Đảng, Nhà nước cũng cần quan tâm hơn nữa đến đảm bảo kinh phí, cơ sở vật chất kỹ thuật, phương tiện, điều kiện làm việc của các cơ quan chuyên trách và lực lượng này để luôn luôn đáp ứng mọi yêu cầu nhiệm vụ; đặc biệt cần phải tăng cường các hoạt động quản lý đối với các cơ quan và lực lượng này trong lĩnh vực tư tưởng, lý luận đảm bảo đúng định hướng chính trị, đúng đường lối, chủ trương của Đảng, kiên quyết đẩy lùi các hiện tượng buông lỏng lãnh đạo công tác tư tưởng. Chăm lo đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng lý luận đáp ứng những yêu cầu của thời kỳ mới; nhất là thực hiện hiệu quả chủ trương: “Có chính sách đãi ngộ đặc thù, thu hút chuyên gia, nhà khoa học, nhà báo, người làm công nghệ tham gia công tác tư tưởng; bảo vệ cán bộ dám nói thẳng, dám đấu tranh, dám chịu trách nhiệm, lực lượng trực tiếp tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”.

Đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là lực lượng chuyên trách, nòng cốt phải trực tiếp tiến hành công tác tư tưởng, lý luận, chủ động nắm chắc tình hình tư tưởng, dư luận xã hội, kịp thời xử lý giải quyết những vướng mắc, nảy sinh về tư tưởng thuộc cơ quan, địa phương, đơn vị mình quản lý. Chấp hành tốt việc báo cáo phản ánh tình hình tư tưởng lên cấp trên. Để thực hiện tốt yêu cầu đặt ra, các cấp ủy Đảng phải thường xuyên có nghị quyết sát, đúng thực tiễn tình hình và nhiệm vụ của đơn vị. Phải thường xuyên xác định đúng vị trí, vai trò công tác tư tưởng, lý luận và nâng cao năng lực tiến hành công tác tư tưởng lý luận, thường xuyên nâng cao chất lượng sinh hoạt, đổi mới phương pháp tác phong công tác tiến hành công tác tư tưởng, lý luận, làm tốt công tác sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm khắc phục hạn chế, khuyết điểm. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ làm công tác tư tưởng phải tự nâng cao năng lực tiến hành công tác tư tưởng; chủ động khắc phục hiệu quả những “khoảng trống” trong tư tưởng của chính mình.

Ba là, tiếp tục đẩy mạnh công tác tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận về công tác tư tưởng

Sự vận động, phát triển của thực tiễn nảy sinh nhiều vấn đề mới, chưa có tiền lệ, nếu không có công tác nghiên cứu tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận về công tác tư tưởng thì thì khó có thể lý giải được những vấn đề do thực tiễn đặt ra, nhất là những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng như đã nêu ở trên; theo đó, công tác tư tưởng sẽ nhùng nhằng, làm cho công việc trì trệ. Vì thế, để lấp đầy những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng hiện nay cần đẩy mạnh tổng kết thực tiễn trên từng mặt, từng nội dung, từng công đoạn trên các địa bàn, các công đoạn để thấy rõ những “khoảng trống” và hệ lụy của nó. Từ đó, rút ra được những bài học kinh nghiệm bổ ích để khái quát, bổ sung lý luận, hoàn thiện đường lối nhân rộng phổ biến kinh nghiệm, nhân rộng điển hình tiên tiến trong công tác tư tưởng nói chung, những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng nói riêng. Đồng thời, khắc phục chủ nghĩa giáo điều, sự yếu kém lạc hậu và xa rời thực tiễn của lý luận về công tác tư tưởng.

Trên cơ sở quán triệt sâu sắc và thực hiện tốt phương châm tiến hành công tác tư tưởng trong bối cảnh mới “Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả”, những vấn đề tổng kết thực tiễn và nghiên cứu phát triển lý luận về công tác tư tưởng hiện nay cần tập trung đó là: Phát triển lý luận về công tác tư tưởng trong nhận thức và giải quyết các mối quan hệ lớn mang tính quy luật trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc; những biến đổi mang tính thời đại; những biến đổi của thang giá trị trong hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới như đã luận giải ở trên; đồng thời, phải đặc biệt chú trọng nghiên cứu công tác tư tưởng trong thực hiện mục tiêu phát triển “hai con số” và hai mục tiêu chiến lược một trăm năm nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội của Đảng.

Công tác tư tưởng là bộ phận đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng; giữ vai trò đi trước mở đường, đi cùng trong tổ chức thực hiện và đi sau tổng kết thực tiễn, củng cố niềm tin; góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, lý luận, đạo đức, củng cố đoàn kết, thống nhất trong Đảng và đồng thuận trong xã hội. Để thực hiện thắng lợi Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới tất yếu phải có quyết tâm chính trị cao, hành động quyết liệt với tư duy mới, cách làm sáng tạo; trong đó, nhận diện và lấp đầy những “khoảng trống” trong công tác tư tưởng là một trong những giải pháp cơ bản, quan trọng cần được vận dụng hiệu quả.
Tài liệu tham khảo:

^[1] Nghị quyết số 25-NQ/TƯ ngày 22 tháng 8 năm 2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới, Hà Nội, tr.1.

^[2] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 8, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, Hà Nội, 2011, tr.279

^[3] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập I, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, Hà Nội, 2026, tr.130

^[4] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng toàn tập, tập 66, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, Hà Nội, 2007, tr.416

^[5] C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, tr.625

^[6] V.I.Lênin: Toàn tập, tập 26, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, tr.127

^[7] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 9, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, Hà Nội, 2011, tr.309

^[8] Hồ Chí Minh: Toàn tập, tập 8, Nxb Chính trị quốc gia - Sự Thật, Hà Nội, 2011, tr.554-555