Bảo đảm xử lý tội phạm vừa nghiêm minh, vừa nhân văn, thuyết phục

Trình bày Tờ trình Dự án Bộ luật tại phiên họp, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Hồ Đức Anh cho biết, việc xây dựng Bộ luật nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; đẩy mạnh cải cách tư pháp; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị tư pháp; bảo đảm yêu cầu phòng, chống tội phạm trong giai đoạn mới. Thúc đẩy chuyển đổi số và hội nhập quốc tế trong tố tụng hình sự; hướng tới xây dựng nền tố tụng hình sự hiện đại, dân chủ, công khai, minh bạch, hiệu quả, bảo đảm quyền con người, quyền công dân; tăng cường kiểm soát quyền lực, phòng ngừa oan, sai, chống lạm quyền và bảo đảm xử lý tội phạm vừa nghiêm minh, vừa nhân văn, thuyết phục.

Việc sửa đổi Bộ luật cũng nhằm đổi mới thủ tục tố tụng theo hướng tiến bộ hơn, bảo đảm tăng cường tranh tụng, kiểm soát quyền lực chặt chẽ, bảo vệ tốt hơn quyền con người, quyền công dân; rà soát, kế thừa các quy định còn phù hợp, đang phát huy hiệu quả; sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ các quy định không còn phù hợp. Bên cạnh đó, bổ sung các chế định, thủ tục tố tụng mới nhằm giải quyết vụ việc, vụ án nhanh chóng, kịp thời, tiết kiệm nguồn lực, chi phí tố tụng nhưng vẫn bảo đảm nghiêm minh, khách quan và nhân văn, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong tố tụng hình sự; xây dựng thủ tục tố tụng hiện đại, ứng dụng công nghệ số và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu, đại diện cơ quan thẩm tra cho biết: Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); nhận thấy, các nội dung của dự thảo Bộ luật đã thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Viện kiểm sát nhân dân tối cao tiếp tục rà soát, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, chủ trương, định hướng của Đảng đối với các quy định mới được bổ sung trong dự thảo Bộ luật.

Thảo luận tại phiên họp, UBTVQH đánh giá cao việc chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ Dự án Bộ luật; cơ bản thống nhất với các chính sách sửa đổi, bổ sung toàn diện Bộ luật. UBTVQH đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự án Bộ luật để trình QH tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất. Trong quá trình hoàn thiện, tiếp thu, chỉnh lý, cần bám sát các nghị quyết, kết luận của Đảng để thể chế hóa trong dự thảo Bộ luật; nhất là kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật tại Thông báo kết luận số 01-TB/BCĐTW ngày 6/7/2026.

Cùng với đó, tiếp tục rà soát, bảo đảm quy định trong dự thảo Bộ luật phù hợp với điều ước quốc tế có liên quan, Hiến pháp năm 2013; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các bộ luật, luật có liên quan trong lĩnh vực tư pháp cũng như tính thống nhất, hợp lý, logic giữa các quy định trong dự thảo Bộ luật.