“Phép thử” uy tín đầu tiên với Thủ tướng Đức

Vì vậy, kết quả tại Baden-Wurttemberg được xem là phép thử uy tín đầu tiên kể từ khi ông Friedrich Merz lên nắm quyền vào tháng 5-2025.

Baden-Württemberg là một trong những bang có tầm quan trọng đặc biệt của nước Đức, với gần 11 triệu dân và là trung tâm của ngành công nghiệp ô tô châu Âu, nơi đặt trụ sở của các tập đoàn lớn như Mercedes-Benz hay Porsche. Trong nhiều thập kỷ, bang này được xem là thành trì của phe bảo thủ. Tuy nhiên, từ năm 2011, chính quyền bang do đảng Xanh lãnh đạo đã nắm quyền.

Cuộc bầu cử bang năm nay chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt giữa ứng viên của Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) Manuel Hagel và ứng viên của đảng Xanh Cem Özdemir. Các cuộc khảo sát cho thấy, hai ứng viên đang bám đuổi sát sao, mỗi người nhận được khoảng 28% tỷ lệ ủng hộ. Điều này phản ánh sự phân hóa rõ rệt trong cử tri. Một bên là xu hướng duy trì các chính sách môi trường và chuyển đổi năng lượng do đảng Xanh thúc đẩy, bên kia là mong muốn tăng trưởng kinh tế và hỗ trợ ngành công nghiệp, đặc biệt là ngành ô tô.

Ngoài yếu tố chính sách, cuộc đua còn mang tính thế hệ. Manuel Hagel đại diện cho lớp lãnh đạo trẻ của CDU, trong khi Cem Özdemir là chính trị gia kỳ cựu, có nhiều kinh nghiệm ở cấp liên bang. Vì vậy, kết quả bầu cử không chỉ quyết định tương lai của bang Baden-Württemberg, mà còn được xem là thước đo cho sức mạnh của hai lực lượng lớn trong bối cảnh cục diện chính trị ở Đức đang có nhiều biến động.

Nếu CDU giành chiến thắng, đây sẽ là bước tiến quan trọng giúp đảng của Thủ tướng Friedrich Merz lấy lại vị thế tại một bang từng là căn cứ truyền thống của phe bảo thủ. Ngược lại, nếu đảng Xanh tiếp tục giữ quyền lãnh đạo, kết quả này có thể làm gia tăng sức ép trong nội bộ CDU khi mức tín nhiệm dành cho người đứng đầu nội các đang ở mức thấp.

Bên cạnh hai lực lượng chính, sự hiện diện của đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) cũng thu hút sự chú ý của giới quan sát. Đảng này hiện duy trì khoảng 20% tỷ lệ ủng hộ tại bang Baden-Württemberg. Ngoài ra, đảng Cánh tả cũng có cơ hội lần đầu tiên giành ghế trong nghị viện bang, trong khi đảng Dân chủ Xã hội (SPD) - đối tác trong liên minh cầm quyền liên bang đang đối mặt nguy cơ suy giảm ảnh hưởng.

Cuộc bỏ phiếu tại Baden-Württemberg là điểm khởi đầu cho một loạt cuộc bầu cử bang trong năm 2026. Sau đó 2 tuần, cử tri tại bang Rheinland-Pfalz sẽ đi bầu. Tiếp theo, các bang Sachsen-Anhalt, Berlin và Mecklenburg-Vorpommern tổ chức bầu cử vào tháng 9. Dù là bầu cử cấp bang nhưng kết quả vẫn có ảnh hưởng đáng kể đến chính trường Đức. Bởi chính quyền các bang được tham gia vào Thượng viện (Bundesrat) - cơ quan có quyền thông qua nhiều dự luật quan trọng.

Giới phân tích cho rằng, kết quả bầu cử tại bang Baden-Württemberg không chỉ phản ánh xu hướng chính trị ở một bang công nghiệp quan trọng, mà còn cho thấy mức độ ủng hộ của người dân Đức đối với đường lối chính sách của chính phủ liên bang trong giai đoạn nhiều thách thức hiện nay. Nói cách khác, kết quả bầu cử có thể tác động đến

cán cân quyền lực tại Bundesrat. Nếu CDU có thể củng cố vị thế tại Baden-Württemberg, khả năng thúc đẩy chương trình cải cách của Thủ tướng Friedrich Merz sẽ gặp nhiều thuận lợi hơn.

Sau giai đoạn tăng trưởng chậm và nguy cơ suy thoái, trọng tâm của chương trình cải cách xoay quanh ba hướng lớn: Kích thích đầu tư, giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp. Trước hết, chính phủ của ông Friedrich Merz đang thúc đẩy một gói đầu tư quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng và chuyển đổi năng lượng. Một quỹ đặc biệt trị giá khoảng 500 tỷ euro đã được thông qua nhằm vào các lĩnh vực hạ tầng giao thông, công nghệ và năng lượng sạch trong khoảng 10 năm tới, đồng thời hỗ trợ mục tiêu trung hòa khí thải vào năm 2045. Gói chi tiêu khổng lồ này được kỳ vọng tạo cú hích cho tăng trưởng và hiện đại hóa nền công nghiệp Đức.

Trong bối cảnh nền kinh tế Đức tăng trưởng chậm, cử tri ngày càng quan tâm đến các chính sách nhằm bảo vệ việc làm, thúc đẩy đổi mới công nghệ và hỗ trợ doanh nghiệp. Nếu CDU không đạt được kết quả tích cực trong cuộc bầu cử này, có thể làm dấy lên những nghi ngờ về khả năng của chính phủ trong việc đưa ra các giải pháp hiệu quả cho nền kinh tế.