Cho con làm việc nhà không phải là ‘giáo dục chịu khổ’

Nhiều bậc cha mẹ nghĩ rằng “Trẻ còn nhỏ, việc nhà chưa đến lượt con làm”. Cha mẹ làm hộ từng chút một có thể giúp con tránh khỏi vất vả, nhưng cũng dễ khiến trẻ hình thành tâm lý ích kỷ, tự cho mình là đúng, từ đó nuôi dưỡng tính lười biếng.

Quan điểm ngược chiều

Kể từ khi bà nội cu Tít ở quê lên chơi, việc có nên để cậu cháu 6 tuổi làm việc nhà hay không trở thành điểm mâu thuẫn lớn trong gia đình.

Bà thương cháu quá mức, luôn cảm thấy cách con dâu giáo dục con làm việc nhà quá “nghiêm khắc”. “Trẻ nhỏ như vậy thì nên ăn uống, vui chơi, việc nhà vất vả nên để người lớn làm”. Sau bữa cơm, thấy con dâu bắt cháu trai rửa bát, bà nội tỏ ra không vui.

“Rửa bát không phải việc mệt nhọc gì, để nó rèn luyện một chút cũng chẳng sao", con dâu không đồng tình với quan niệm của mẹ chồng, cô cho rằng: "Con đã 6 tuổi rồi, ngoài việc tự lo cho bản thân, việc nhà cũng nên chia sẻ, dù sao nó cũng là thành viên trong gia đình mà".

“Sau này bát trong nhà tôi sẽ rửa hết, đừng làm phiền cháu tôi nữa”, bà nội Tít khá tức giận, giọng nói cũng không được vui chút nào.

“Đây không phải chuyện thương hay không thương, mà việc sớm rèn cho cháu ý thức làm việc nhà là vì nó tốt cho cháu thôi. Nếu không, khi cháu lớn lên tay chân lười biếng, không biết gì về việc nhà, sớm muộn gì cũng sẽ bị xã hội đào thải”, con dâu cảm thấy ấm ức khi không thể nói chuyện được với mẹ chồng, như thể mình là một “người mẹ xấu” vậy.

Những tranh cãi như thế thường xuyên xảy ra. Mẹ chồng cho rằng con dâu đang tìm lý do để bản thân được nhàn rỗi, trong khi con dâu lại nghĩ rằng cách giáo dục của mẹ chồng quá nông cạn, nuông chiều trẻ quá mức.

Việc nhà giúp trẻ sớm có ý thức về gia đình

Thực tế, cho trẻ làm việc nhà không phải là giáo dục trẻ chịu khổ. Thay vào đó, việc nhà giúp trẻ cảm nhận được sự vất vả của lao động. Nhìn từ sự phát triển của trẻ, ý thức chủ động làm việc nhà sẽ sớm dạy các em tự lập, tự chăm sóc bản thân và có trách nhiệm.

Đại học Harvard từng thực hiện một nghiên cứu về công việc nhà, trong nghiên cứu này các nhân viên phát hiện những đứa trẻ tham gia làm việc nhà, khi trưởng thành có tỉ lệ có việc làm cao hơn nhiều so với những đứa trẻ không làm việc nhà, đồng thời về thu nhập kinh tế cũng như cảm giác hạnh phúc trong gia đình cũng tốt hơn.

Từ đó có thể thấy, việc cha mẹ để con làm việc nhà là một phương pháp giáo dục có tầm nhìn, vì nó ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng khi trưởng thành. Những đứa trẻ sớm đảm nhận công việc nhà sẽ có ý thức về gia đình hơn. Là một thành viên trong gia đình, chúng nên có ý thức và nhận thức về việc gánh vác công việc nhà.

Trong một gia đình, những đứa trẻ “ăn sẵn, mặc sẵn” được cha mẹ nuông chiều, không phải lo toan gì. Nhưng khi một ngày nào đó chúng buộc phải chịu trách nhiệm trong gia đình, những đứa trẻ này sẽ chỉ trở thành người chồng mà vợ không thể dựa vào, hay người cha mà con cái không muốn tôn trọng.

Tuổi nhỏ làm việc nhỏ

Sau 3 tuổi, trẻ đã có một chút ý thức về bản thân, chúng không phản đối các tình huống cần phải tự mình giải quyết. Vì vậy, cha mẹ mẹ có thể sắp xếp một số công việc nhà phù hợp với khả năng của trẻ, ví dụ như tự mặc quần áo, cất đồ chơi, gấp khăn, lau bụi… Những công việc nhà đơn giản này giúp trẻ nâng cao khả năng tự lập, đồng thời cũng làm thỏa mãn cảm giác kiểm soát bên trong của chúng.

Trẻ từ 4-5 tuổi cả kỹ năng tinh tế và vận động lớn đều phát triển vượt bậc, và hầu hết các bé vào thời điểm này đã bắt đầu đi học mầm non, vì vậy các bậc phụ huynh nên sắp xếp cho con làm các công việc nhà đa dạng hơn.

Chẳng hạn như gấp chăn, dọn bát đĩa, nhặt rau, lau sàn,... Trong quá trình làm việc nhà, trẻ cảm nhận được tầm quan trọng của giá trị bản thân, đồng thời cũng kích thích được tinh thần trách nhiệm với gia đình từ bên trong.

Những điểm cần lưu ý khi rèn luyện ý thức làm việc nhà cho trẻ

Không nên dùng phần thưởng vật chất, vì phần thưởng vật chất không giúp trẻ hình thành thói quen làm việc nhà.

Cha mẹ muốn trẻ tham gia làm việc nhà, nhất định phải chọn những việc trong khả năng của bé. Nếu không, khi thường xuyên gặp thất bại trong quá trình làm việc nhà, bé sẽ nhanh chóng mất hứng thú với việc này.

Khi hướng dẫn trẻ làm việc nhà, cha mẹ nên củng cố nhận thức về trách nhiệm gia đình một cách vừa phải, điều này sẽ giúp trẻ hiểu rằng "việc nhà là việc mình cần làm".

Khi trẻ làm việc nhà, có thể chất lượng công việc chưa cao, nhưng lời khen của cha mẹ sẽ giúp trẻ kịp thời nhận ra giá trị của lao động. Càng phản hồi chi tiết càng giúp trẻ củng cố và phát huy tính tích cực bên trong.