Giữa nắng nóng toàn cầu, Nam Cực bất ngờ lạnh kỷ lục

Ngày 18/7 vừa qua, Trạm nghiên cứu Concordia ở cao nguyên Nam Cực ghi nhận nhiệt độ xuống tới -84,1°C, mức thấp nhất được ghi nhận trên hành tinh kể từ năm 2012. Nhiệt độ này được đo hai lần chỉ trong vòng chín phút vào sáng cùng ngày.

Theo các nhà khoa học, đây là mức lạnh sâu nhất kể từ khi Trạm Vostok của Nga ghi nhận -84,2°C vào năm 2012. Dù vậy, kỷ lục nhiệt độ thấp nhất từng được ghi nhận trên Trái đất vẫn thuộc về Vostok với -89,2°C vào tháng 7/1983.

Trạm Concordia nằm cách bờ biển khoảng 960 km, ở độ cao hơn 3.200 m trên một cao nguyên băng giá. Vào mùa đông Nam Cực, khu vực này chìm trong bóng tối nhiều tháng liền, không có ánh nắng, không khí cực kỳ khô và ổn định, tạo điều kiện để nhiệt lượng liên tục thoát ra ngoài không gian, khiến nhiệt độ giảm xuống mức cực thấp.

Ông Gabriele Carugati, Trưởng trạm Concordia thuộc Chương trình Nghiên cứu Nam Cực Quốc gia Ý, cho biết nhiệt độ dưới -84°C vẫn là hiện tượng hiếm gặp ngay cả tại một trong những nơi lạnh nhất thế giới. Theo ông, đợt rét kỷ lục này cho thấy thời tiết ở Nam Cực vẫn có thể biến động mạnh trong ngắn hạn.

Do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, Concordia gần như bị cô lập hoàn toàn vào mùa đông. Máy bay không thể hạ cánh trong nhiều tháng, còn trạm nghiên cứu gần nhất là Vostok cách hơn 600 km. Các nhà khoa học nhận định nhóm nghiên cứu tại đây thậm chí còn biệt lập hơn các phi hành gia đang làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Dữ liệu vệ tinh cũng cho thấy tại một số vùng trũng trên cao nguyên Đông Nam Cực, nhiệt độ tự nhiên có thể xuống tới -98°C, thấp hơn cả những giá trị được ghi nhận tại các trạm nghiên cứu.

Điều đáng chú ý là mức lạnh kỷ lục này xuất hiện trong bối cảnh Bắc bán cầu đang hứng chịu các đợt nắng nóng cực đoan. Ngay tại Nam Cực, căn cứ Esperanza của Argentina cũng vừa ghi nhận nhiệt độ mùa đông cao kỷ lục 15,7°C. Trong khi đó, vào năm ngoái, Trạm Concordia từng lập kỷ lục nhiệt độ cao nhất lịch sử với 4,5°C.

Các nhà khoa học nhấn mạnh những hiện tượng thời tiết cực đoan theo cả hai hướng không phủ nhận xu hướng nóng lên toàn cầu. Theo ông Carugati, biến đổi khí hậu phản ánh xu thế dài hạn của hệ thống khí hậu Trái đất, còn các đợt rét hoặc nắng nóng bất thường vẫn có thể xảy ra do những quá trình khí quyển phức tạp, đặc biệt tại Nam Cực.