• :
  • :

Mở rộng thị trường sản phẩm: Nhịp cầu đưa OCOP đến với du khách

Trong hành trình phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại và bền vững, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã tạo động lực quan trọng để nâng tầm giá trị nông sản địa phương, phát triển du lịch.

Sau hơn 8 năm triển khai, cả nước đã có hơn 21.000 sản phẩm OCOP được công nhận. Tuy nhiên, khi số lượng ngày càng tăng, bài toán đặt ra không chỉ là đưa sản phẩm ra thị trường mà còn là làm sao để nâng giá trị và giữ chân người mua.

Một trong những hướng quan trọng là gắn các sản phẩm OCOP với du lịch nông thôn, đây là mối quan hệ hữu cơ. Ảnh minh họa: Làng văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam

Bên cạnh các kết quả, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhìn nhận, sản phẩm OCOP cần chuyển trọng tâm từ công nhận sản phẩm sang xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị để tạo sức bật về kinh tế cho người dân, đồng thời giúp du lịch có thêm bước phát triển mới.

Ông Phương Đình Anh, Phó Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho hay, có thể khẳng định Chương trình OCOP đã góp phần đáng kể vào phát triển kinh tế khu vực nông thôn.

Số liệu thống kê đến tháng 9/2026, cả nước có hơn 21.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, với hơn 10.000 chủ thể tham gia. Cả nước cũng đã hình thành hơn 600 mô hình du lịch nông thôn, trong đó gần 400 điểm được công nhận. Nhiều địa phương đã đưa sản phẩm làng nghề, ẩm thực, cảnh quan và hoạt động sản xuất nông nghiệp vào chương trình tham quan.

Đặc sản vùng miền sẽ tạo ra không gian, sản phẩm và trải nghiệm cho du lịch nông thôn. Ảnh: BTC

Theo Phó Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương, một trong những hướng quan trọng là gắn OCOP với du lịch nông thôn. Đây là mối quan hệ hữu cơ. Khi OCOP phát triển sẽ tạo ra không gian, sản phẩm và trải nghiệm cho du lịch nông thôn. Ngược lại, du lịch phát triển sẽ mở thêm cơ hội quảng bá, giới thiệu và bán sản phẩm OCOP.

“Hiện nay, chúng tôi đang tham mưu lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu các giải pháp kết hợp phát triển OCOP với du lịch tại các địa phương. Theo đó, những nơi có điều kiện phát triển sản phẩm OCOP cần đồng thời khai thác tiềm năng du lịch, tạo cơ hội để du khách không chỉ tham quan mà còn trực tiếp trải nghiệm, tham gia làm sản phẩm, thưởng thức và mua sản phẩm ngay tại địa phương”, ông Phương Đình Anh cho biết.

Từ những sản vật quen thuộc, chương trình OCOP đang tạo động lực để các chủ thể ở các vùng miền thay đổi phương thức sản xuất, đầu tư chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Không chỉ nâng giá trị nông sản, các sản phẩm OCOP còn góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập, thúc đẩy liên kết sản xuất và phát huy lợi thế kinh tế của từng vùng, miền.

Sản phẩm OCOP níu chân du khách, tăng sức hút du lịch, đồng thời tăng sinh kế cho người dân địa phương. Ảnh minh họa: Làng văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam

Tại hội chợ Làng nghề đang diễn ra đến hết ngày 12/10/2026 tại Hà Nội, ông Lý Hoàng Bảo, Giám đốc Hợp tác xã Phụ nữ cỏ bàng Phú Mỹ (An Giang) mang đến hội chợ túi xách, nón, dép, gối…, tất cả làm từ cỏ bàng khai thác ngay tại địa phương. Từ khâu thu gom, phơi, xử lý đến đan cỏ bàng đều đã trở thành nghề truyền thống của người dân.

Theo ông Bảo, phát triển nghề thủ công không chỉ tận dụng nguồn nguyên liệu tại chỗ mà còn tạo việc làm, tăng thu nhập, đặc biệt cho phụ nữ Khmer.

Giữa dòng người tấp nập đổ về các khu du lịch ở từng địa phương, bên cạnh những điểm đến tham quan nổi tiếng, những phiên chợ đậm sắc màu văn hóa vùng cao hay danh thắng độc đáo từng vùng miền, thì ngày càng có nhiều du khách dành thời gian ghé thăm các điểm bán hàng và giới thiệu sản phẩm OCOP.

Không chỉ đơn thuần là nơi mua sắm đặc sản, những điểm bán hàng này đang trở thành cầu nối đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng.

Ông Đoàn Trường Giang, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, cho rằng phát triển du lịch nông thôn cần bắt đầu từ nhu cầu của du khách, không chỉ từ những gì địa phương đang có. Khách đến nông thôn không đơn thuần để ngắm cảnh mà còn muốn tìm hiểu văn hóa, thưởng thức ẩm thực, trải nghiệm nghề truyền thống và đời sống sản xuất. Vì vậy, các địa phương cần nghiên cứu kỹ thị trường trước khi xây dựng tuyến, tour.

Mỗi điểm đến cần có nét riêng, tránh tình trạng nhiều nơi tổ chức những hoạt động giống nhau nhưng thiếu dấu ấn. Sản phẩm OCOP cũng cần được giới thiệu trong mối liên hệ với vùng đất, con người và cách làm ra sản phẩm, thay vì chỉ trưng bày để khách mua.

Ông Phương Đình Anh nhấn mạnh thêm, sản phẩm OCOP tạo thêm nội dung, điểm nhấn cho hoạt động du lịch; ngược lại, du lịch mở ra cơ hội quảng bá, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm ngay tại địa phương. Du lịch cũng tạo cơ hội để sản phẩm OCOP tiếp cận khách hàng quốc tế, mở rộng thị trường ngoài phạm vi địa phương.

Đặc biệt, doanh nghiệp lữ hành cần tham gia ngay từ khâu xây dựng sản phẩm. Nắm được nhu cầu của khách, doanh nghiệp có thể tư vấn hoạt động trải nghiệm phù hợp, xác định sản phẩm nào có thể đưa vào tour và cách tổ chức dịch vụ để khách sẵn sàng chi trả.

Để sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn hỗ trợ nhau hiệu quả, nhiều chuyên gia cho rằng, các địa phương cần chuyển từ cách làm riêng lẻ sang phối hợp lâu dài giữa chính quyền, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân. Đây là hướng đi cần thiết để du lịch nông thôn không chỉ thu hút khách mà còn mở rộng đầu ra cho sản phẩm và tạo sinh kế lâu dài cho người dân.