EU nỗ lực vực dậy nền kinh tế trì trệ

Euronews nhận định, nhiệm vụ này càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh EU đang phải đối mặt với các mức thuế trừng phạt từ chính quyền Washington cũng như làn sóng nhập khẩu giá rẻ từ Trung Quốc.

Theo The Guardian, sự suy giảm năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp châu Âu từ lâu đã khiến giới lãnh đạo EU lo ngại, song trong vài năm qua, vấn đề này trở nên cấp bách hơn khi những điểm yếu nghiêm trọng ngày càng bộc lộ rõ nét kể từ thời điểm EU đột ngột mất đi nguồn cung khí đốt giá rẻ của Nga vào năm 2022, các cuộc chiến thương mại do Tổng thống Mỹ Donald Trump “khơi ngòi”, cùng với đó là sự thống trị của các doanh nghiệp Trung Quốc có tiềm lực “khủng” được nhà nước hậu thuẫn.

Trong bối cảnh đó, EU đang xem xét chính sách ưu tiên hàng hóa châu Âu “Buy European” (tạm dịch là “Mua hàng châu Âu”), một chính sách từng bị coi là cấm kỵ, vốn ưu tiên các công ty châu Âu trong các lĩnh vực chiến lược như công nghệ sạch. Chính sách "Mua hàng châu Âu" được Pháp ủng hộ từ lâu, được cho là đồng nghĩa với việc áp đặt yêu cầu đối với các chính phủ nhằm ưu tiên hàng hóa sản xuất trong khối cho các hợp đồng công.

The Guardian cho hay, dự kiến vào cuối tháng 2, cơ quan điều hành của EU sẽ công bố Đạo luật Thúc đẩy công nghiệp, trong đó đặt ra các mục tiêu về tỷ lệ nội địa hóa châu Âu trong một loạt sản phẩm chiến lược, chẳng hạn như tấm pin mặt trời và xe điện.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron mới đây nhấn mạnh “châu Âu sẽ bị gạt sang một bên” nếu không ưu tiên tập trung vào một số lĩnh vực chiến lược nhất định, như công nghệ sạch, hóa chất, thép, ô tô và quốc phòng. Nhà lãnh đạo Pháp mô tả ưu đãi dành cho châu Âu là “một biện pháp phòng thủ” cần thiết, bởi EU “đang phải đối mặt với những đối thủ cạnh tranh không lành mạnh, những người không còn tôn trọng các quy tắc của Tổ chức Thương mại thế giới”.

Tuy nhiên, chính sách “Mua hàng châu Âu” không hẳn đã nhận được sự đồng thuận rộng rãi từ các nước thành viên EU, khi một nhóm các quốc gia Bắc Âu ủng hộ thương mại tự do đã đưa ra cảnh báo chống lại ý tưởng này. Một báo cáo chung từ các nước Bắc Âu, Baltic và Hà Lan nêu rõ chính sách ưu đãi “có thể gây ra rủi ro khi tạo thêm một lớp quy định phức tạp” và đẩy lùi làn sóng đầu tư. Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson tỏ rõ quan điểm thận trọng và hoài nghi “đối với bất kỳ chương trình bảo hộ nào”. Trong khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Italy Giorgia Meloni dường như đã cố gắng né tránh đề cập đến chủ đề này, The Guardian mô tả.

Theo tờ báo Anh, mối quan hệ đối tác Đức-Italy đang phát triển mạnh mẽ đã đặt ra những dấu chấm hỏi về quan hệ Pháp-Đức, hai nền kinh tế đầu tàu vốn được coi là động lực truyền thống thúc đẩy kinh tế châu Âu. Mặc dù Pháp-Đức đã xích lại gần nhau hơn kể từ khi Thủ tướng Friedrich Merz lên nắm quyền, song trên thực tế, giữa Paris và Berlin vẫn tồn tại bất đồng về các vấn đề kinh tế quan trọng. Thủ tướng Đức tỏ ra hoài nghi về chính sách "Mua hàng châu Âu" và tích cực ủng hộ việc bãi bỏ các quy định và các thỏa thuận thương mại. Hai nhà lãnh đạo Đức-Pháp cũng bất đồng về thỏa thuận thương mại mà EU theo đuổi từ lâu với khối Mercosur. Trong khi ông Merz kêu gọi nhanh chóng đưa thỏa thuận với các nước Nam Mỹ có hiệu lực, thì ông Macron lại bác bỏ và gọi đó là "một thỏa thuận tồi".

Đó là những chỉ dấu cho thấy có thể còn nhiều tranh cãi trước khi các bên đạt được đồng thuận chung tại Hội nghị thượng đỉnh EU lần này. Dù sao thì chính sách "Mua hàng châu Âu" mới chỉ là một phần trong chương trình nghị sự rộng lớn của hội nghị diễn ra tại Alden Biesen. Tại đây, lãnh đạo các nước EU cũng sẽ thảo luận về việc bãi bỏ các quy định rườm rà, xóa bỏ sự phân mảnh thị trường vốn dẫn đến hạn chế đầu tư xanh và kỹ thuật số, cũng như xóa bỏ các rào cản thương mại trong thị trường chung châu Âu.