Doanh nghiệp, các địa phương: Làm gì để không bỏ lỡ cơ hội lớn từ APEC 2027?

Với 21 nền kinh tế thành viên, chiếm khoảng 61% GDP, 46% kim ngạch thương mại toàn cầu và 36% dân số thế giới, Diễn đàn kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) là không gian hợp tác kinh tế có sức ảnh hưởng lớn. Đây cũng là nơi hội tụ những nền kinh tế hàng đầu như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và Nga. Vì thế, việc Việt Nam đăng cai APEC 2027 thực sự là cơ hội vàng để các doanh nghiệp cũng như các địa phương tiếp cận thị trường và đối tác.

Với các doanh nghiệp, APEC 2024 là thời điểm đắc địa để có thể tiếp cận trực tiếp mạng lưới đối tác, nhà đầu tư và các tập đoàn đa quốc gia hàng đầu của không chỉ khu vực mà cả thế giới. Cụ thể, như nhìn nhận của Phó Giáo sư, Tiến sỹ, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Hải Phòng - đại biểu Quốc hội Bùi Xuân Hải (Đoàn Hải Phòng), APEC 2027 tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm bạn hàng, đối tác nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu, nhập khẩu, hợp tác đầu tư, kinh doanh hoặc thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội học hỏi từ các doanh nghiệp lớn và những nền kinh tế hàng đầu thế giới. Thông qua các diễn đàn, sự kiện và cuộc gặp gỡ bên lề, doanh nghiệp có thể hiểu rõ hơn nhu cầu của thị trường nước ngoài, nhu cầu của các đối tác, cũng như xu hướng phát triển và những mong muốn của họ trong thời gian tới. Cùng với đó, doanh nghiệp có cơ hội lắng nghe các ý kiến, quan điểm và nội dung được lãnh đạo APEC thảo luận. Qua đó, doanh nghiệp có thể hình dung định hướng chính sách trong tương lai về thương mại toàn cầu, xuất nhập khẩu, chuyển đổi số, phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) và những lĩnh vực liên quan, từ đó xây dựng kế hoạch, chiến lược kinh doanh phù hợp.

Điểm đặc biệt của cơ hội này là doanh nghiệp không phải mất nhiều thời gian, chi phí để tìm kiếm và tiếp cận đối tác ở nước ngoài. Thông qua Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC (CEO Summit), các hoạt động của Hội đồng Tư vấn Kinh doanh APEC (ABAC), diễn đàn chuyên ngành và những cuộc gặp gỡ song phương, doanh nghiệp có thể quảng bá sản phẩm, giới thiệu năng lực, tìm kiếm bạn hàng, mở rộng thị trường xuất nhập khẩu và kết nối hợp tác đầu tư ngay tại Việt Nam.

Điều quan trọng hơn, giá trị của APEC 2027 với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam không chỉ nằm ở những hợp đồng có thể được ký kết trong thời gian diễn ra sự kiện, mà còn ở khả năng thiết lập những mối quan hệ hợp tác lâu dài, mở ra thị trường mới và nâng cao vị trí của doanh nghiệp nước ta trong chuỗi giá trị khu vực cũng như thế giới.

Với các địa phương, việc Phú Quốc được lựa chọn đăng cai nhiều hoạt động quan trọng của Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 không chỉ mang ý nghĩa của một sự kiện đối ngoại, mà còn mở ra cơ hội chiến lược để địa phương nâng cao vị thế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Như nhìn nhận của Phó Giáo sư, Tiến sỹ, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Hải Phòng - đại biểu Quốc hội Bùi Xuân Hải (Đoàn Hải Phòng), cơ hội này cũng đặt ra yêu cầu đối với các địa phương: Không chỉ giới thiệu tiềm năng, đặc sản hay lợi thế cạnh tranh, mà còn cần phối hợp với doanh nghiệp, chuẩn bị dữ liệu và xác định hướng hợp tác cụ thể. Sự chủ động từ trước khi sự kiện diễn ra sẽ góp phần giúp doanh nghiệp, địa phương tận dụng tốt hơn cơ hội quảng bá, thu hút đầu tư và thúc đẩy xuất khẩu.

Ông Hồ Văn Mừng - Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho rằng, APEC 2027 là cơ hội lớn để An Giang quảng bá hình ảnh, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế. Vì vậy, các trường đại học, cao đẳng trong tỉnh cần chủ động kết nối với tỉnh và doanh nghiệp, nắm bắt nhu cầu tuyển dụng để xây dựng chương trình đào tạo, giới thiệu việc làm phù hợp. Hay như tại Phú Quốc, để phục vụ sự kiện này, Phú Quốc đang khẩn trương triển khai các dự án trọng điểm phục vụ APEC 2027, từ việc mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, xây dựng các tuyến giao thông kết nối đến phát triển tổ hợp trung tâm hội nghị, triển lãm và nhà hát đa năng. Những công trình này trước hết phục vụ một nhiệm vụ đối ngoại quan trọng của đất nước, đồng thời có thể tạo nền tảng để Phú Quốc phát triển thị trường hội nghị, hội thảo và triển lãm quốc tế bên cạnh thế mạnh du lịch nghỉ dưỡng vốn có.

Chuẩn bị gì để không bỏ lỡ cơ hội?

Theo đại biểu Bùi Xuân Hải, các địa phương cần tranh thủ tối đa cơ hội khi Việt Nam đăng cai APEC 2027. Theo ông Hải, trước hết, lãnh đạo địa phương cần tham dự các hội nghị, diễn đàn để lắng nghe, tìm hiểu những định hướng, chính sách lớn được lãnh đạo các nền kinh tế thảo luận. Đây là những nền kinh tế có ảnh hưởng lớn đến định hướng phát triển kinh tế thế giới, thương mại toàn cầu, trí tuệ nhân tạo và công nghệ trong thời gian tới. Vì vậy, các địa phương cũng cần nắm bắt những xu hướng này.

Thứ hai, các địa phương cần chuẩn bị thông tin và những vật phẩm phù hợp để giới thiệu đặc trưng, đặc sản, điểm nổi bật và lợi thế cạnh tranh của mình trong hoạt động đầu tư, kinh doanh. Qua đó, địa phương có thể quảng bá tiềm năng, thu hút nhà đầu tư nước ngoài hoặc thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa.

Chẳng hạn, những địa phương có thế mạnh về nông sản, thực phẩm, hải sản có thể tận dụng cơ hội để quảng bá sản phẩm. Những địa phương có lợi thế về khu công nghiệp, khu kinh tế tự do, thương mại tự do hoặc trung tâm tài chính cũng có thể giới thiệu thế mạnh của mình tới các nền kinh tế và doanh nghiệp tham dự APEC.

Thứ ba, các địa phương nên hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn cùng chuẩn bị thông tin, dữ liệu và định hướng hợp tác rõ ràng với các nền kinh tế, doanh nghiệp đối tác. Sự phối hợp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả tham dự các diễn đàn, sự kiện.

“APEC 2027 vừa là cơ hội, vừa là phép thử đối với năng lực phát triển, năng lực quản trị và khả năng tạo đồng thuận xã hội của địa phương. Điều quan trọng không chỉ là chuẩn bị thành công cho một sự kiện quốc tế, mà còn phải chuyển hóa những nguồn lực được huy động trong quá trình chuẩn bị thành động lực phát triển lâu dài sau APEC” - ông Trương Thành Trung, Tổng Biên tập báo Đại đoàn kết nhấn mạnh.

Nói rõ về điều này, ông Trương Thành Trung nhấn mạnh, APEC 2027 mở ra cơ hội phát triển lớn cho Phú Quốc, đi cùng với đó là những yêu cầu mới về quản trị, môi trường và chất lượng phát triển dài hạn, hài hòa hơn giữa tăng trưởng kinh tế, bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân địa phương. Cùng với cơ hội mở rộng kết nối quốc tế, thu hút đầu tư và nâng tầm vị thế là áp lực ngày càng lớn về hạ tầng, quản trị đô thị và chất lượng phát triển dài hạn.

“Bài toán lớn nhất của Phú Quốc hiện nay là năng lực quản trị, duy trì sức hấp dẫn và vị thế cạnh tranh trong khu vực trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa và áp lực hạ tầng ngày càng gia tăng sau APEC 2027. Phú Quốc cần hướng tới mô hình trung tâm du lịch - dịch vụ biển đảo mang tầm quốc tế, với hạ tầng đồng bộ, môi trường sống chất lượng, dịch vụ chuyên nghiệp, đồng thời bảo tồn được bản sắc văn hóa và hệ sinh thái tự nhiên. Đây cũng là vấn đề trọng tâm mà hội thảo quốc tế “APEC 2027 - Cơ hội xúc tiến đầu tư và phát triển du lịch bền vững tại Phú Quốc” hướng tới”- ông Trương Thành Trung gợi mở.

Về phía các doanh nghiệp, các chuyên gia cho rằng, APEC 2027 mở ra cơ hội lớn cho cộng đồng doanh nghiệp trong nước mở rộng thị trường, tìm kiếm đối tác, thu hút đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, cơ hội không tự nhiên chuyển hóa thành lợi ích. Muốn tận dụng hiệu quả sự kiện này, doanh nghiệp Việt Nam phải chủ động chuẩn bị, nâng cao năng lực cạnh tranh và sẵn sàng đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.

Như gợi mở của ông Hoàng Văn Dũng - Chủ tịch Hội đồng tư vấn doanh nghiệp APEC 2017, doanh nghiệp Việt Nam phải có sự chuẩn bị, tìm hiểu về cơ chế hoạt động của Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Việt cần có đầy đủ thông tin về các đối tác cũng như cách họ triển khai công việc. Chúng ta cũng phải tham gia góp ý với Chính phủ trong việc xây dựng luật pháp minh bạch, rõ ràng để tất cả cùng hưởng lợi trong “cuộc chơi”.

Theo ông Dũng, các doanh nghiệp nước ngoài đặc biệt chú trọng đến vấn đề sở hữu trí tuệ, chống hàng giả. Do đó, muốn thu hút được doanh nghiệp công nghệ cao, chúng ta phải tôn trọng luật pháp, đặc biệt là luật về sở hữu trí tuệ. Cùng với đó, doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa đóng góp 97% nền kinh tế trong khu vực và có đóng góp đặc biệt đối với Việt Nam. So với thế giới, Việt Nam mới mở cửa thị trường, số lượng doanh nghiệp còn rất ít. Chúng ta cũng rất thiếu kinh nghiệm về hội nhập quốc tế cũng như năng lực cạnh tranh, năng lực quản trị của từng doanh nghiệp.

“Nếu muốn tận dụng được cơ hội từ Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương và có thể tồn tại để cùng phát triển, các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp cần nâng cao năng lực bằng cách tái cơ cấu doanh nghiệp, tận dụng khoa học công nghệ của thế giới do các doanh nghiệp nước ngoài mang vào Việt Nam, nâng cao năng lực cạnh tranh, năng suất lao động, giảm giá thành. Có như vậy, các doanh nghiệp Việt Nam mới cạnh tranh được trên thị trường Việt Nam và hội nhập trên trường quốc tế” - Chủ tịch Hội đồng tư vấn doanh nghiệp APEC 2017 nhấn mạnh.

Cơ hội không tự nhiên chuyển hóa thành lợi ích. Cơ hội mà một sự kiện lớn như APEC 2027 có thể mang lại cho doanh nghiệp và địa phương Việt Nam cũng như nền kinh tế Việt Nam là rất lớn, thậm chí là cú hích mang tính bước ngoặt. Vấn đề còn lại chỉ là việc có biến được cơ hội thành hiện thực hay không. Trong khi đó, thời gian từ nay đến khi APEC 2027 diễn ra chỉ còn gần 1 năm nữa. Vì thế cơ hội sẽ không đến với những doanh nghiệp hay địa phương nào còn hời hợt, còn chưa thực sự quyết tâm, quyết liệt và tăng tốc trong công cuộc nắm bắt cơ hội này.