Đẩy mạnh các giải pháp ổn định thị trường xăng dầu

Giá xăng dầu leo thang, nhu cầu mua tăng đột biến

Theo Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng, giá xăng dầu tại nhiều quốc gia những ngày qua đã tăng mạnh. Tại Mỹ, giá xăng tăng khoảng 0,88-1USD/lít (tăng 11%), dầu tăng 1,14USD/lít (tăng 15%). Tại Lào, giá xăng tăng 11-15% tùy loại, dầu tăng tới 33%. Tại một số quốc gia như Thái Lan, Trung Quốc, Pháp cũng ghi nhận mức tăng 8-15%. Trong nước, giá xăng dầu bám sát diễn biến giá thế giới. Tại kỳ điều hành ngày 7-3, giá xăng RON 95 tăng lên 27.047 đồng/lít (tăng 21,07%), dầu diesel tăng lên 30.239 đồng/lít (tăng 31,26%) so với kỳ trước... Việc điều chỉnh nhằm bám sát giá thế giới và tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhập khẩu, bảo đảm nguồn cung.

Tại Việt Nam, hai nhà máy lọc hóa dầu Dung Quất và Nghi Sơn hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xăng dầu trong nước. Trong đó, Nhà máy lọc dầu Dung Quất về cơ bản nguồn dầu thô không bị ảnh hưởng trực tiếp và đủ nguyên liệu dầu thô sản xuất đến hết tháng 4-2026; Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn, nguồn dầu thô có rủi ro do phụ thuộc nguồn dầu từ Kuwait, song hiện tại, lượng tồn kho và các lô hàng đã vận chuyển có thể duy trì sản xuất thời gian tới. Nhà máy cũng đang tích cực tìm phương án bổ sung nguồn.

Đối với 30% nguồn cung nhập khẩu cho nhu cầu tiêu thụ tại thị trường trong nước, trong tháng 3-2026, các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu báo cáo nhập khẩu nguồn cung cơ bản bảo đảm. Trong khi đó, nhập khẩu xăng dầu sản phẩm tháng 4 dự báo tiếp tục khó khăn do giá tăng và một số nước không khuyến khích xuất khẩu xăng dầu để bảo đảm an ninh năng lượng.

Theo báo cáo từ các địa phương, thị trường xăng dầu nhìn chung vẫn ổn định, sản lượng bán ra tại các cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên địa bàn tăng mạnh. Đáng chú ý, tại một số nơi xuất hiện hiện tượng người dân mua tích trữ khiến nhu cầu tăng đột biến, đặc biệt là khu vực phía Bắc. Tại Hà Nội, lượng xăng dầu bán ra tăng khoảng 50% so với bình quân trước đó, có thời điểm xuất hiện tình trạng mua xăng bằng can, thùng để dự trữ. Tại Thanh Hóa, sản lượng bán ra tại các cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên địa bàn tăng mạnh, bình quân tăng khoảng 80-100% so với thời gian trước; cá biệt hệ thống phân phối của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam ghi nhận mức tăng trên 100%.

Một số địa phương như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ, Lào Cai hay Gia Lai cũng ghi nhận hiện tượng xe tải xếp hàng mua dầu để tích trữ. Có hiện tượng tích trữ dầu diesel dưới hình thức các xe ô tô tải 4 chân xếp hàng đi đổ dầu ở các cây Petrolimex và quay đầu đổ ở các cửa hàng khác. Tại một số khu vực biên giới như Tây Ninh, Gia Lai, Nghệ An xuất hiện người dân từ nước láng giềng sang mua xăng dầu do giá tại Việt Nam đang thấp hơn.

Đề xuất đẩy nhanh lộ trình xăng sinh học E10

Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng kiến nghị tiếp tục thực hiện các giải pháp theo Nghị quyết số 36/NQ-CP của Chính phủ, trong đó tập trung đa dạng hóa nguồn dầu thô cho các nhà máy lọc dầu, tăng cường nhập khẩu và duy trì dự trữ xăng dầu theo quy định.

Cùng với đó, các lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra thị trường, ngăn chặn hành vi găm hàng, đầu cơ hoặc buôn lậu xăng dầu. Các bộ, ngành cũng được yêu cầu phối hợp xây dựng phương án bình ổn giá, xem xét điều chỉnh thuế và sử dụng Quỹ bình ổn giá khi cần thiết. Nhằm ổn định thị trường, bảo đảm an ninh năng lượng, Bộ Công an phối hợp với Bộ Công Thương kiểm tra, kiểm soát, xử lý đối với các hành vi găm hàng xăng dầu chờ tăng giá, trục lợi.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chuẩn bị nguồn ngoại tệ, hỗ trợ cho nhập khẩu; có chính sách ưu đãi về lãi suất đối với việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Ưu tiên nguồn ngoại tệ, tín dụng cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh xăng dầu nhập khẩu dầu thô, sản phẩm xăng dầu để khuyến khích doanh nghiệp tạo nguồn nhập hàng, bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước.

Đối với giải pháp về nguồn cầu, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng khuyến cáo người dân chủ động thực hành tiết kiệm năng lượng, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe điện và các loại nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng khoáng. Truyền thông để người dân hiểu, giữ tâm lý bình tĩnh trước những biến động của thị trường, tránh hoang mang hoặc tích trữ xăng dầu không cần thiết, qua đó góp phần ổn định thị trường.

Về lâu dài, Việt Nam sẽ đẩy mạnh dự trữ xăng dầu quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Tại Hội nghị triển khai lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống thời kỳ mới, sáng 9-3, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho rằng, trong bối cảnh xung đột địa chính trị trên thế giới diễn biến phức tạp, Việt Nam cần sớm thúc đẩy việc sử dụng xăng sinh học. Dù theo lộ trình, xăng E10 sẽ được triển khai bắt buộc từ ngày 1-6-2026, song việc đẩy nhanh áp dụng sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào xăng khoáng và tăng cường bảo đảm an ninh năng lượng.