Cần có bản đồ năng suất nông nghiệp

Năng suất lao động thấp đang trở thành một trong những điểm nghẽn đối với mục tiêu tăng tốc phát triển kinh tế. Có những lĩnh vực rất khó nâng cao năng suất lao động, ví dụ như nông nghiệp-lĩnh vực vẫn tập trung một tỷ lệ lớn lao động nhưng giá trị tạo ra trên mỗi lao động còn thấp. Do vậy, bên cạnh việc cơ cấu lại lao động, nước ta cũng cần quan tâm đặc biệt đến việc nâng cao giá trị mà mỗi lao động nông nghiệp tạo ra.

Trước hết, phải chuyển đổi tư duy sản xuất nông nghiệp từ “tăng sản lượng” sang “tăng giá trị”. Tổ chức lại vùng sản xuất, thúc đẩy liên kết sản xuất-tiêu thụ, phát triển chế biến và logistics sẽ giúp nông sản thoát khỏi tình trạng chủ yếu bán thô, nâng giá trị gia tăng.

Ảnh minh họa: TTXVN

Các địa phương nên xây dựng “bản đồ năng suất nông nghiệp”, vừa dựa trên sản lượng thu hoạch, vừa phản ánh cả giá trị gia tăng theo lao động, diện tích và vốn. Khi những dữ liệu này được cập nhật theo mùa vụ, địa phương có thể nhận diện chính xác khâu nào đang làm giảm năng suất: Giống cây trồng, phương thức canh tác, thiếu cơ giới hóa, thất thoát sau thu hoạch, chi phí logistics hay đầu ra thị trường. Nhận diện, định lượng chính xác hơn, nhanh hơn sẽ giúp giải quyết vấn đề hiệu quả hơn.

Song song với đó, cần đào tạo “nông dân số”, đưa trí tuệ nhân tạo và công nghệ vào những khâu tạo hiệu quả trực tiếp như dự báo sâu bệnh, tối ưu tưới tiêu, giảm phân bón và kiểm soát sản lượng. Hiệu quả chuyển đổi số cũng phải được đo bằng chi phí giảm, năng suất và thu nhập tăng, chứ không chỉ đơn thuần đo bằng số lượng công nghệ được triển khai.

Tháo gỡ điểm nghẽn năng suất trong trường hợp như vậy sẽ giúp cùng một người, cùng quỹ thời gian và nguồn lực tạo ra nhiều giá trị hơn. Đây chính là hướng đi để nông nghiệp, nông thôn đóng góp mạnh mẽ hơn vào tăng trưởng của nền kinh tế.