Bảo đảm nguồn cung xăng, dầu gắn với phát triển bền vững

Bảo đảm nguồn cung, ổn định thị trường

Năm 2025, mặc dù chịu tác động mạnh từ những biến động phức tạp của tình hình thế giới, song dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, cùng sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, công tác điều hành và cung ứng xăng, dầu trong nước cơ bản được bảo đảm, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.

Năm 2025 đã có khoảng 28,6 triệu m³/tấn xăng, dầu được tiêu thụ, tăng 2,14% so với năm 2024; sản lượng tiêu thụ bình quân 2,2 triệu m³/tấn/tháng. Lượng tồn kho duy trì khoảng 1,7 triệu m³/tấn, bảo đảm yêu cầu dự trữ lưu thông theo quy định. Công tác điều hành giá xăng, dầu tiếp tục được thực hiện chặt chẽ, bám sát diễn biến thị trường thế giới. So với đầu năm, giá các mặt hàng xăng, dầu đều giảm từ 6% đến hơn 17%; trong đó xăng E5 RON 92 giảm 8,07%, xăng RON 95 giảm 8,82%, dầu diesel giảm 8%, dầu mazut giảm sâu nhất 17,11%. Diễn biến này góp phần quan trọng trong việc giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người dân, hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô.

Song song với điều hành giá, công tác chấn chỉnh hệ thống phân phối xăng, dầu được tăng cường. Tuy nhiên, theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, thị trường xăng, dầu vẫn còn một số tồn tại như việc một số thương nhân chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định, chưa đáp ứng kế hoạch tổng nguồn tối thiểu được phân giao; công tác kiểm tra, xử lý vi phạm tại một số thời điểm, địa bàn chưa thực sự đồng bộ...

Từ ngày 1-6, doanh nghiệp chỉ kinh doanh xăng sinh học

Trước diễn biến khó lường của thị trường xăng, dầu thế giới và nhu cầu trong nước dự báo tiếp tục gia tăng, yêu cầu đặt ra của Chính phủ là trong mọi tình huống phải bảo đảm đủ nguồn cung, không để xảy ra tình trạng thiếu hụt hay đứt gãy, kể cả cục bộ. Công tác điều hành giá xăng, dầu cần tiếp tục bám sát diễn biến thị trường thế giới, linh hoạt và thận trọng, nhằm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng, qua đó giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Tuy nhiên, đối với quốc gia đang phát triển như Việt Nam, bài toán an ninh năng lượng hiện nay không chỉ dừng lại ở việc “có đủ xăng, dầu để sử dụng” mà còn phải gắn chặt với mục tiêu phát triển bền vững và thực hiện các cam kết khí hậu quốc tế mà Việt Nam đã tham gia. Điều này đặt ra yêu cầu phải từng bước đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch truyền thống và thúc đẩy sử dụng các loại nhiên liệu thân thiện với môi trường. Theo chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long, giữa biến động giá năng lượng toàn cầu, Việt Nam cần một giải pháp vừa giảm phụ thuộc nhập khẩu xăng, dầu, vừa cải thiện môi trường.

Với những mục tiêu trên, bước sang năm 2026, Bộ Công Thương đã phân giao tổng nguồn xăng, dầu tối thiểu gần 31,8 triệu m³/tấn, nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) từ 10% trở lên, đồng thời bảo đảm yêu cầu dự trữ lưu thông theo quy định. Bộ Công Thương cũng giám sát chặt chẽ việc thực hiện tổng nguồn của các thương nhân đầu mối; đồng thời đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, triển khai nghị định mới về kinh doanh xăng, dầu, lộ trình sử dụng nhiên liệu sinh học từ ngày 1-6-2026, tăng cường chuyển đổi số, nâng cấp hệ thống quản lý xăng, dầu quốc gia. “Đối với các doanh nghiệp, 2 nhà máy sản xuất xăng, dầu (Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn và Bình Sơn) phải bảo đảm lượng cung ứng xăng ra thị trường đầy đủ. Đối với thương nhân đầu mối, phân phối, đại lý, cửa hàng bán lẻ... cần vận hành làm sao để bảo đảm nguồn xăng, dầu cho thị trường nội địa. Đặc biệt, từ ngày 1-6-2026, sẽ phối trộn cung ứng xăng E10 (pha 10% ethanol sinh học với 90% xăng khoáng) ra thị trường nên phải làm sao bảo đảm nguồn cung đưa ra thị trường”, ông Trần Hữu Linh nhấn mạnh.

Thông tin rõ hơn về lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học tại Việt Nam, ông Đào Duy Anh, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương, cho biết, ngày 7-11-2025, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT Quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam. Theo đó, từ ngày 1-6-2026, toàn bộ thị trường sẽ chuyển sang sử dụng xăng sinh học, chỉ còn hai loại là E5 RON 92 và E10 RON 95. Dẫn chứng từ Hiệp hội Xăng, dầu Việt Nam, doanh nghiệp cần tối thiểu khoảng 3 tháng để chuẩn bị cơ sở hạ tầng phối trộn xăng sinh học, ông Đào Duy Anh cho biết, trên thực tế, Bộ Công Thương đã dành thời gian chuẩn bị cho doanh nghiệp dài hơn nhiều, lên tới khoảng 7 tháng. Do đó, ông Đào Duy Anh khẳng định không doanh nghiệp nào có thể viện lý do thiếu thời gian để chậm triển khai và các doanh nghiệp cần thực hiện nghiêm túc cam kết của mình.

Theo các chuyên gia năng lượng, việc sử dụng xăng sinh học sẽ giải quyết được một lần 3 bài toán: Gia cố an ninh năng lượng thông qua thay thế nhập khẩu; tạo giá trị kinh tế tuần hoàn nhờ kết nối nông nghiệp-công nghiệp chế biến và giảm phát thải phù hợp các cam kết khí hậu. Song việc triển khai phân phối xăng E10 RON 95 cũng cần rút kinh nghiệm từ việc triển khai xăng E5 trước đó. Thực tế cho thấy, xăng E5 từng gặp không ít khó khăn do tâm lý e ngại của người tiêu dùng về chất lượng nhiên liệu, ảnh hưởng tới động cơ cũng như mức tiêu hao nhiên liệu. Bên cạnh đó, công tác truyền thông chưa đủ mạnh, chưa làm rõ lợi ích dài hạn của xăng sinh học, trong khi hệ thống phân phối và nguồn cung ethanol trong nước chưa thực sự ổn định, dẫn tới hiệu quả triển khai chưa đạt như kỳ vọng.

Đối với xăng E10 RON 95, các chuyên gia cho rằng cần có lộ trình rõ ràng, đồng bộ từ chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật đến truyền thông và thị trường. Song song đó, việc cung cấp thông tin minh bạch, khoa học cho người tiêu dùng là yếu tố then chốt nhằm tạo dựng niềm tin và thay đổi thói quen sử dụng. Ngoài ra, để xăng E10 thực sự phát huy vai trò trong chiến lược năng lượng và giảm phát thải, cần bảo đảm nguồn cung ethanol bền vững, gắn với phát triển vùng nguyên liệu nông nghiệp trong nước. Thêm vào đó, các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc triển khai xăng sinh học không nên chỉ dừng ở biện pháp hành chính, mà cần được hỗ trợ bằng các cơ chế khuyến khích phù hợp, từ thuế, phí đến chính sách giá, nhằm tạo động lực cho cả doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng tham gia.