Theo các nhà nghiên cứu, nếu nhân loại thực sự thiết lập liên lạc với nền văn minh ngoài hành tinh, việc truyền tải thông điệp sẽ phải vượt qua khoảng cách khổng lồ của không gian liên sao.
Ngôi sao gần Mặt trời nhất cách 4,4 năm ánh sáng, đồng nghĩa tối thiểu mất 10 năm để gửi đi một thông điệp và nhận lại hồi đáp. Điều này khiến việc học ngôn ngữ của họ từ đầu – như trong phim khoa học viễn tưởng Arrival – trở nên bất khả thi.
Vì vậy, các nhà khoa học hướng tới một “ngôn ngữ phổ quát” có thể được mọi loài hiểu, bất kể cách thức giao tiếp.
Ong mật và khả năng toán học bất ngờ
Tiến sĩ Adrian Dyer, Đại học Monash, cho biết: “Ong và người cách nhau khoảng 600 triệu năm tiến hóa, phát triển sinh lý, kích thước não bộ và văn hóa hoàn toàn khác biệt. Tuy nhiên, cả hai đều có khả năng toán học cơ bản.”
Trong các thí nghiệm, ong được thưởng bằng nước đường khi tham gia “bài kiểm tra toán học”. Kết quả cho thấy chúng có thể cộng, trừ, phân loại số lượng thành chẵn – lẻ, thậm chí hiểu khái niệm “số không”.
Đáng chú ý, ong còn có thể liên kết ký hiệu trừu tượng với con số, tương tự cách con người học chữ số Ả Rập.
Khả năng này chứng minh rằng toán học không chỉ là sản phẩm của trí tuệ con người mà còn là một ngôn ngữ chung, có thể dùng để giao tiếp với trí tuệ ngoài hành tinh.
Các nhà khoa học cho rằng chúng ta có thể học cách giao tiếp với người ngoài hành tinh bằng cách nghiên cứu những khái niệm mà chúng ta chia sẻ với loài ong mật.
Toán học - nền tảng cho liên lạc vũ trụ
Ý tưởng sử dụng toán học làm ngôn ngữ vũ trụ không mới. Năm 1974, thông điệp vô tuyến Arecibo được phát đi với 1.679 ký tự nhị phân (0 và 1), sắp xếp để biểu thị các số từ 1 đến 10 và số nguyên tử của các nguyên tố tạo nên DNA.
Tương tự, các đĩa vàng trên tàu Voyager 1 và Voyager 2 phóng năm 1977 cũng khắc các thông số toán học và vật lý. Tuy nhiên, giới khoa học từng hoài nghi liệu người ngoài hành tinh có khái niệm toán học tương đồng để hiểu.
Nghiên cứu mới về ong đã củng cố niềm tin rằng toán học thực sự mang tính phổ quát. Tiến sĩ Dyer khẳng định: “Khi ong có thể giải quyết các bài toán mà chúng tôi đưa ra, điều đó rất thuyết phục rằng một loài ngoài hành tinh cũng có thể chia sẻ năng lực tương tự. Giờ đây chúng ta có cơ sở vững chắc để nghĩ về cách giao tiếp với trí tuệ ngoài Trái đất.”
Ông cho rằng ngôn ngữ này có thể bắt đầu từ thông tin nhị phân đơn giản, rồi dần phát triển thành hệ thống phức tạp hơn – giống như cách con người học ngôn ngữ qua nhiều “bước nhỏ”.
Phương trình Drake và khả năng tồn tại sự sống thông minh
Các nhà khoa học cũng nhắc tới Phương trình Drake – công thức gồm 7 biến số nhằm ước tính xác suất tồn tại nền văn minh ngoài Trái đất. Phương trình tính đến tốc độ hình thành sao, số lượng hệ sao có hành tinh, và số hành tinh có thể ở được.
Dữ liệu từ kính thiên văn Kepler cho thấy xác suất sự sống thông minh xuất hiện không hề thấp. Theo nghiên cứu, để nhân loại là nền văn minh duy nhất từng tồn tại, khả năng tiến hóa sự sống phải nhỏ hơn 1 trên 10 tỷ tỷ.
Điều này gần như bất khả thi, đồng nghĩa rằng sự sống thông minh ngoài Trái đất rất có thể đã từng tồn tại, hoặc vẫn đang tồn tại ở đâu đó trong vũ trụ.
Nghiên cứu từ Úc vì thế mở ra hướng tiếp cận mới: dùng toán học – ngôn ngữ chung của tự nhiên – để xây dựng cầu nối liên lạc với những nền văn minh xa xôi.
In bài viết
