Khi sợi chuối bước vào không gian sống hiện đại

Từ phụ phẩm nông nghiệp đến chất liệu của nghệ thuật

Những thân chuối sau vụ thu hoạch thường chỉ được tận dụng làm phân bón hoặc bỏ đi, nhưng dưới góc nhìn của những người làm sáng tạo, đây lại là nguồn chất liệu giàu tiềm năng, có thể tạo nên những sản phẩm vừa mang tính thẩm mỹ, vừa thân thiện với môi trường.

Đó cũng là hành trình mà Nguyễn Thị Thu Trang (sinh năm 1990), người sáng lập Chạm Xưởng, lựa chọn theo đuổi.

Tốt nghiệp Khoa Quy hoạch, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Thu Trang từng có nhiều năm tham gia các dự án kiến trúc và nghệ thuật. Quá trình đó giúp cô tiếp cận nhiều xu hướng thiết kế hiện đại, nhưng đồng thời cũng nhận ra những chất liệu quen thuộc của Việt Nam vẫn còn rất nhiều tiềm năng để khai thác.

Từ trăn trở ấy, Chạm Xưởng ra đời với mong muốn đưa những nguyên liệu bản địa bước vào không gian sống hiện đại bằng một diện mạo mới.

Trong số nhiều vật liệu tự nhiên, Thu Trang lựa chọn sợi chuối làm chất liệu chủ đạo. Theo cô, sợi chuối có kết cấu bền, màu sắc nhã nhặn, vẻ đẹp mộc mạc và khả năng kết hợp linh hoạt với nhiều loại hình thiết kế.

Không giới hạn trong sợi chuối, Chạm Xưởng còn đưa giấy dó cùng nhiều loại xơ thực vật bản địa vào các sản phẩm nghệ thuật và thiết kế.

Từ những chất liệu này, Chạm Xưởng đã phát triển đa dạng sản phẩm, từ tranh nghệ thuật, đèn trang trí, bình hoa, vật dụng nội thất có giá vài trăm nghìn đồng đến các tác phẩm sắp đặt dành cho khách sạn, showroom, trung tâm thương mại hay lễ hội ngoài trời với giá trị lên tới hàng chục triệu đồng.

Mỗi sản phẩm đều giữ được nét tự nhiên vốn có nhưng được xử lý bằng tư duy thiết kế hiện đại, tạo nên sự hài hòa giữa thủ công truyền thống và không gian sống đương đại.

Với dự án "Sen Sợi Sinh", Chạm Xưởng lấy hoa sen làm hình tượng trung tâm để kể câu chuyện về sự sống và tái sinh. Nếu hoa sen gợi nhắc đến vẻ đẹp bền bỉ, thuần khiết trong văn hóa Việt, thì "Sợi Sinh" là hành trình của những thân chuối sau thu hoạch được "hồi sinh" thành các tác phẩm nghệ thuật và sản phẩm ứng dụng

Sự kết hợp ấy gửi gắm thông điệp rằng, cũng như thiên nhiên luôn vận động theo những vòng tuần hoàn, mỗi vật liệu đều có thể bắt đầu một vòng đời mới khi được nhìn nhận bằng tư duy sáng tạo.

Lan tỏa lối sống xanh

Không dừng lại ở việc tạo ra sản phẩm, những năm gần đây Thu Trang còn xây dựng Chạm Xưởng tại Ecopark (Hưng Yên) trở thành một không gian sáng tạo mở dành cho cộng đồng.

Tại đây, các workshop và hoạt động trải nghiệm được tổ chức thường xuyên, giúp người tham gia trực tiếp sáng tạo từ sợi chuối, giấy thủ công và nhiều vật liệu tái chế gần gũi với đời sống.

Đây là cơ hội để mọi người cùng ngồi lại, tự tay hoàn thiện một sản phẩm thủ công, chia sẻ câu chuyện và kết nối với nhau thông qua quá trình sáng tạo.

Theo Thu Trang, điều đáng quý nhất sau mỗi buổi workshop không chỉ là những món đồ được hoàn thiện mà còn là sự thay đổi trong cách nhìn của người tham gia đối với những vật liệu tự nhiên.

Bên cạnh các hoạt động dành cho cộng đồng, Chạm Xưởng còn phối hợp với các trường học tổ chức chương trình giáo dục trải nghiệm, hướng nghiệp và xây dựng các hoạt động sáng tạo dành cho doanh nghiệp.

Trong thời gian tới, Thu Trang cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện quy trình vận hành, nâng cao năng lực sản xuất và nghiên cứu thêm nhiều dòng sản phẩm mới từ vật liệu tự nhiên. Xa hơn, cô kỳ vọng xây dựng một mô hình hoàn chỉnh với sợi chuối để có thể nhân rộng, trước khi tiếp tục khai thác và ứng dụng nhiều loại phụ phẩm nông nghiệp khác vào nghệ thuật và thiết kế.

Với Chạm Xưởng, mỗi thân chuối không chỉ là một loại vật liệu, mà còn là minh chứng cho khả năng "tái sinh" của những điều bình dị. Khi được đặt vào đúng bối cảnh và được thổi hồn bằng sự sáng tạo, những phụ phẩm nông nghiệp có thể trở thành sản phẩm mang giá trị kinh tế, thẩm mỹ và góp phần lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng.