Dấu ấn phim tài liệu về Bộ đội Cụ Hồ

Với chiến lược phát triển cùng thế mạnh riêng, Điện ảnh QĐND ngày càng ghi dấu ấn với dòng phim tài liệu về hình tượng Bộ đội Cụ Hồ. Qua đó, góp phần khẳng định chất lượng, hiệu quả của công tác văn hóa-nghệ thuật trong Quân đội.

Sản xuất, quảng bá phim tài liệu về hình tượng Bộ đội Cụ Hồ được lãnh đạo, chỉ huy Điện ảnh QĐND xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng, xuyên suốt, gắn với yêu cầu xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị trong tình hình mới. Thời gian gần đây, một số tác phẩm thuộc dòng phim này cho thấy nỗ lực đổi mới của đội ngũ sản xuất Điện ảnh QĐND.

Về đề tài, phạm vi phản ánh của phim ngày càng được mở rộng khi hình tượng Bộ đội Cụ Hồ không chỉ được khắc họa trong thời chiến, với các chi tiết về trận đánh, những khoảnh khắc sinh tử mà còn thể hiện trong thời bình, qua những nhiệm vụ thường xuyên, thầm lặng, những chi tiết đời thường. Các tác phẩm dần có sự chuyển biến tích cực trong tư duy sáng tạo, ngôn ngữ thể hiện. Trong phim tài liệu “Vì họ là người lính” ra mắt năm 2024, Điện ảnh QĐND kể câu chuyện về bộ đội thời bình. Họ là những chiến sĩ đang công tác trong các lực lượng đặc thù của Quân đội như: Biên phòng, Hải quân, Phòng không-Không quân. Dù ở những vị trí, môi trường khác nhau, những người lính vẫn luôn tận tâm, trách nhiệm, tiếp nối và phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới. Cùng khai thác hình tượng người lính trong nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc, phim tài liệu “Thép trong lòng biển sâu” (năm 2023) tập trung khắc họa những chiến sĩ tàu ngầm có bản lĩnh, ý chí vững vàng, ngày đêm rèn luyện, làm chủ vũ khí và trang bị kỹ thuật. Trong khi đó, phim “Đông Sơn-miền ký ức” (năm 2025) tái hiện không gian văn hóa vùng đất Đông Sơn cùng những năm tháng quân và dân ta chiến đấu bảo vệ cầu Hàm Rồng (tỉnh Thanh Hóa). Qua ký ức của những con người bình dị, phim làm nổi bật lòng yêu nước, ý chí chiến đấu cùng những đóng góp, hy sinh của quân và dân ta trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.

Giá trị tư tưởng, nghệ thuật trong các phim tài liệu về hình tượng Bộ đội Cụ Hồ do Điện ảnh QĐND sản xuất đã được ghi nhận thông qua nhiều giải thưởng uy tín. Tại Giải thưởng Cánh diều 2025, phim “Đông Sơn-miền ký ức” đoạt giải Cánh diều bạc và giải Quay phim xuất sắc. Tại Giải thưởng sáng tác, quảng bá tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí về chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” đợt II, giai đoạn 2021-2025, phim “Vì họ là người lính” đoạt giải C, “Thép trong lòng biển sâu” đoạt giải khuyến khích. Điều đáng mừng và đáng quý, phim tài liệu về hình tượng Bộ đội Cụ Hồ đã tạo được sự đồng cảm với công chúng, góp phần lan tỏa những giá trị nhân văn của QĐND Việt Nam.

Hiện nay, quá trình sản xuất, quảng bá phim tài liệu về hình tượng Bộ đội Cụ Hồ đặt ra yêu cầu xây dựng đội ngũ làm phim có bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn, tư duy sáng tạo; đầu tư đồng bộ trang thiết bị, công nghệ, đổi mới quy trình sản xuất theo hướng khoa học, linh hoạt, hiệu quả. Theo Đại tá Nguyễn Thu Dung, Giám đốc Điện ảnh QĐND: Trước sự thay đổi nhanh của thị hiếu khán giả và phương thức tiếp nhận thông tin, phim tài liệu Quân đội cần khắc phục lối thể hiện khuôn mẫu, nặng về minh họa. Các khâu thực hiện như: Phát hiện đề tài, lựa chọn nhân vật, xây dựng kịch bản, ngôn ngữ thể hiện... đều cần chú trọng đổi mới. Công tác quảng bá, phổ biến phim cần được triển khai ngay từ khi hình thành dự án; kết hợp các phương thức truyền thông truyền thống và hiện đại.