Xây nhà mới, sưởi ấm cuộc đời

Sẻ chia và trách nhiệm

Con đường dẫn vào thôn Đông Kiều (xã Thiên Nhẫn, tỉnh Nghệ An) uốn lượn qua những cánh đồng xanh mướt, căn nhà mới của anh Trần Đình Quý nổi bật với mái tôn xanh, những bức tường còn thơm mùi sơn mới. Trước khi có mái ấm này, anh Quý đã nhiều năm cùng mẹ là bà Nguyễn Thị Cúc sống chật vật trong căn nhà cấp bốn đã xuống cấp nghiêm trọng.

Chồng bà Cúc là cựu chiến binh Trần Ngọc Tỷ, từng chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị, qua đời năm 2009. Người con trai là anh Trần Đình Quý mang di chứng chất độc hóa học. Cơ thể anh Quý nổi nhiều u cục, đôi chân gầy guộc, co rút, việc đi lại vô cùng khó khăn. Những cơn đau và ngứa ngáy hành hạ khiến nhiều đêm anh thức trắng. Cuộc sống của hai mẹ con bà Cúc từ khi chồng mất phụ thuộc vào mấy sào ruộng và phụ cấp chất độc da cam của anh Quý. Vì vậy, chuyện xây một căn nhà mới gần như là điều không bao giờ mẹ con anh Quý dám nghĩ tới. Nhờ nguồn hỗ trợ của Nhà nước trong chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát dành cho con đẻ của người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, cùng sự chung tay của bà con lối xóm, anh em họ hàng, sự góp sức của bộ đội và lực lượng dân quân bằng hàng chục ngày công lao động, căn nhà kiên cố xây tặng mẹ con anh Quý đã hoàn thành. Đôi mắt người phụ nữ đã đi qua nhiều mất mát rưng rưng khi nhìn người con trai lặng lẽ ngồi trong căn phòng sáng sủa, khô ráo. Với bà Cúc, đây là chỗ dựa để mẹ con yên tâm bước qua những mùa mưa bão phía trước.

Cách nhà bà Cúc không xa, tiếng máy trộn bê tông vẫn đều đặn vang lên trên công trình đang xây dựng của chị Nguyễn Thị Xoan, là con gái của cựu chiến binh Nguyễn Xuân Tam, người từng tham gia chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị, làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào rồi tiếp tục chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Sau nhiều năm quân ngũ, ông Tam trở về quê nhà, là bệnh binh hạng 2. Bốn người con của ông lớn lên trong hoàn cảnh khó khăn, riêng chị Xoan từ nhỏ đã không thể nghe và nói. Nhìn căn nhà mới đang từng ngày được dựng lên, người cựu chiến binh già không giấu được niềm xúc động. Ông Tam chia sẻ rằng, điều khiến vợ chồng ông trăn trở nhất không phải cuộc sống của mình hôm nay, mà là tương lai của người con gái bệnh tật khi cha mẹ già không còn. Được Nhà nước hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà ở cho con, ông cảm thấy nhẹ lòng hơn, bởi từ nay, con gái ông sẽ có một nơi ở an toàn, ổn định để nương tựa...

Cần duy trì lâu dài

Hiện nay, Quân khu 4 có 54.542 nạn nhân nhiễm chất độc hóa học, trong đó có 32.524 người trực tiếp tham gia kháng chiến và 22.018 con đẻ của họ đang phải gánh chịu những di chứng. Vì vậy, chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự tri ân, sẻ chia đối với những gia đình vẫn đang âm thầm mang nỗi đau chiến tranh.

Chương trình với mục tiêu mỗi căn nhà được xây mới hoặc sửa chữa đều phải bảo đảm đúng tiêu chí “3 cứng” nền-móng cứng, khung-tường cứng và mái cứng, chống chịu được mưa bão. Mức hỗ trợ 60 triệu đồng/hộ khi xây mới; 30 triệu đồng/hộ khi sửa chữa. Để việc hỗ trợ đạt hiệu quả, ban CHQS các xã đã chủ động bố trí cán bộ, chiến sĩ đến từng gia đình phối hợp khảo sát, hỗ trợ xây dựng. Trung tá Phạm Văn Cường, Chính trị viên phó Ban CHQS xã Thiên Nhẫn cho biết: “Bên cạnh việc huy động cán bộ, chiến sĩ tham gia ngày công, chúng tôi cùng nhà thầu, các gia đình trao đổi để thống nhất phương án xây dựng phù hợp với nhu cầu sử dụng và điều kiện kinh tế của từng hộ. Từ việc khảo sát nền đất, lựa chọn vật liệu, tìm nguồn cung sắt thép, xi măng đến chất lượng thi công đều được thực hiện chặt chẽ, nhằm bảo đảm mỗi ngôi nhà khi hoàn thành đều kiên cố, bền vững và phù hợp với hoàn cảnh của gia đình”.

Với quyết tâm cao, Bộ tư lệnh Quân khu 4 đã huy động sức mạnh tổng hợp của LLVT, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền và ban, ngành, đoàn thể các địa phương thực hiện chương trình có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng đơn vị và địa phương; bảo đảm các gia đình thuộc diện hỗ trợ có nhà ở an toàn, ổn định và phù hợp với nhu cầu sinh hoạt đặc thù của nạn nhân chất độc da cam.

Trên địa bàn Quân khu 4 được hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 769 nhà, trong đó Quảng Trị 361 nhà; Nghệ An 214 nhà; TP Huế 82 nhà; Thanh Hóa 67 nhà; Hà Tĩnh 45 nhà. Tính đến ngày 22-7, các tỉnh, thành phố trên địa bàn Quân khu 4 đã hoàn thành 231 nhà, trong đó xây mới xong 65 nhà, sửa chữa xong 166 nhà. LLVT Quân khu 4 đã huy động 4.171 cán bộ, chiến sĩ với 12.651 ngày công hỗ trợ. Những tháng còn lại của năm 2026 phấn đấu hoàn thành từ 50 đến 70% tổng số nhà, hoàn thành chương trình vào tháng 6-2027 và tổng kết chương trình vào tháng 7-2027 tại tỉnh Quảng Trị nhân kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27-7).