Kiến tạo đô thị thịnh vượng, văn minh và đáng sống

Đây cũng là lần đầu tiên khát vọng này được chính thức hóa trong Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XVIII (nhiệm kỳ 2020 - 2025) của Đảng bộ thành phố, với mục tiêu phát triển Thủ đô “văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc” đến 2030, tầm nhìn 2045 trong kỷ nguyên phát triển mới.

1. Đô thị hạnh phúc là một khái niệm rộng, khoa học có tính quản trị vĩ mô, phản ánh sự phát triển bền vững của đô thị. Nhưng đối với người dân, khái niệm ấy được hiểu rất giản dị. Người Hà Nội sẽ cảm thấy hạnh phúc khi được sống trong một không gian bình yên, an toàn, không rác thải, không bị úng ngập khi mưa lớn. Vỉa hè dành cho người đi bộ, cho hoạt động cộng đồng, không bị lấn chiếm sử dụng bừa bãi vì lợi ích cá nhân. Giao thông trên đường phố trật tự, không bị tắc nghẽn và tai nạn. Phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng xanh, năng lượng sạch cùng hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị được kết nối thông minh, đa phương thức với các tuyến xe buýt để người dân dễ tiếp cận nhất, gần nhất, thuận lợi nhất, trở thành trục xương sống trong phát triển xanh, đô thị xanh của thành phố.

Không gian sống hạnh phúc còn được tạo dựng từ môi trường sinh thái trong lành. Các hồ nước như hồ Gươm, Thiền Quang, Tây, Trúc Bạch, Ba Mẫu, Bảy Mẫu và nhiều hồ, đầm khác được quan tâm chăm sóc, góp phần điều hòa khí hậu, làm dịu mát thành phố trong bối cảnh biến đổi khí hậu và đô thị hóa nhanh. Những dòng sông như Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét đang từng bước được cải tạo, phục hồi, trả lại dòng chảy trong xanh, đồng thời đảm nhiệm vai trò thoát nước khi thành phố bị úng ngập. Bên cạnh đó, hệ thống công viên, vườn hoa như Thống Nhất, Thủ Lệ, Cầu Giấy, Nghĩa Đô, Hòa Bình, Yên Sở... được mở rộng, cải tạo theo hướng không rào chắn, kết hợp với các công viên và hồ điều hòa mới sẽ trở thành những “lá phổi xanh”, không gian công cộng thân thiện để người dân vui chơi, rèn luyện sức khỏe, bồi đắp đời sống tinh thần. Ở chiều sâu hơn, đô thị hạnh phúc còn là nơi người dân có chỗ ở phù hợp trong các khu nhà ở xã hội giá cả phải chăng, có việc làm ổn định, được tiếp cận dịch vụ y tế công chất lượng và thụ hưởng đầy đủ các chính sách an sinh xã hội...

2. Hà Nội đang vươn mình với một tầm vóc và vị thế mới, mang tầm nhìn dài hạn đến 100 năm, bằng những nỗ lực bền bỉ hướng tới mục tiêu xây dựng Thủ đô văn hiến - văn minh - hiện đại - hạnh phúc. Ngay từ những ngày đầu năm 2026, Thành phố đã chuyển động mạnh mẽ để tháo gỡ 5 điểm nghẽn lớn gồm: Trật tự đô thị, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, úng ngập và vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhiều cơ sở gây ô nhiễm được di dời hoặc xử lý triệt để; các nhà máy xử lý chất thải rắn Châu Can và Núi Thoong đi vào vận hành; hệ thống quan trắc môi trường tự động được khai thác nhằm kiểm soát chất lượng không khí và nguồn nước. Song song với đó, các dự án chống úng ngập, nâng cấp đê điều, nạo vét sông, củng cố hệ thống thủy lợi và ứng phó biến đổi khí hậu được triển khai đồng bộ, trong khi các công trình giao thông trọng điểm được đẩy nhanh tiến độ để bảo đảm mục tiêu đề ra. Hà Nội cũng khởi công nhiều dự án nhà ở xã hội, tái thiết các khu tập thể cũ, nổi bật là hai dự án quy mô lớn: Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và Khu đô thị thể thao Olympic.

Trong đó, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được kỳ vọng sẽ hoàn thiện hạ tầng giao thông dọc hai bờ sông, phát triển không gian đô thị gắn với cải thiện môi trường sống, đồng thời tạo động lực tăng trưởng kinh tế mới. Dự án hướng tới hình thành một không gian đô thị - cảnh quan hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và đặc thù thủy văn sông Hồng, gắn kết hài hòa các giá trị văn hóa - lịch sử, góp phần khẳng định biểu tượng Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”.

Tiếp nối là dự án Khu đô thị thể thao Olympic, được định hướng phát triển thành quần thể đô thị - thể thao - du lịch hiện đại, đồng bộ, với điểm nhấn là khu liên hợp thể thao và sân vận động Trống Đồng có sức chứa lên tới 135.000 chỗ ngồi, đạt chuẩn quốc tế. Khi hoàn thành, dự án sẽ tạo nền tảng để Hà Nội đủ điều kiện đăng cai các sự kiện thể thao lớn tầm khu vực và thế giới như Đại hội Thể thao châu Á hay Thế vận hội Olympic.

3. Khát vọng xây dựng Thủ đô Hà Nội hạnh phúc là mục tiêu giàu tính văn hóa và nhân văn, thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị phát triển, khi con người được đặt ở vị trí trung tâm của mọi chính sách và chỉ số hạnh phúc được coi là thước đo cuối cùng, chứ không phải hệ quả gián tiếp của tăng trưởng kinh tế. Trên nền tảng đó, Hà Nội đang chủ động chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo hướng đi vào chiều sâu, nâng cao chất lượng và tính bền vững, thay vì chỉ dựa vào mở rộng quy mô.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII xác định mục tiêu năm 2026, GRDP của Hà Nội đạt mức tăng trưởng hai chữ số, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phát triển thành phố theo hướng bền vững. Thành phố mở rộng không gian phát triển ra các đô thị vệ tinh, gắn kết chặt chẽ giữa phát triển đô thị với xây dựng nông thôn mới, từng bước giảm tải cho khu vực nội đô lịch sử. Cùng với đó là định hướng gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội, biến di sản thành tài sản, tạo bản sắc riêng biệt, gia tăng sức hấp dẫn du lịch và nuôi dưỡng niềm tự hào của người dân Thủ đô.

Hà Nội cũng tập trung thực hiện các chính sách an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo bền vững, nhất là tại khu vực ngoại thành; nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản và chất lượng. Trong lĩnh vực môi trường, thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát ô nhiễm không khí, xử lý nước thải và rác thải đô thị, đẩy nhanh tiến độ các dự án công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường. Song song với đó là phát triển không gian xanh, tăng cường trồng cây, cải tạo công viên, hồ nước công cộng nhằm cải thiện chất lượng sống và tăng cường kết nối cộng đồng.

Phát triển hạ tầng đô thị thông minh và bền vững được xác định là một trụ cột quan trọng, với trọng tâm là hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng, đẩy nhanh tiến độ các tuyến đường sắt đô thị, kiểm soát chặt chẽ phát triển nhà ở tại khu vực nội đô lịch sử và khuyến khích đầu tư vào các đô thị vệ tinh như Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai. Cùng với đó, Hà Nội thúc đẩy xây dựng đô thị thông minh, ứng dụng công nghệ trong quản lý giao thông, chiếu sáng công cộng, tài nguyên nước và năng lượng; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng quản trị đô thị theo hướng công bằng, minh bạch, liêm chính, chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ”, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Cùng với đó, bảo đảm an ninh, trật tự và công bằng xã hội; mở rộng sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng chính sách, quy hoạch và giám sát đầu tư công được coi là yếu tố then chốt để các chủ trương đi vào cuộc sống, sát thực tiễn và hiệu quả hơn.

Xây dựng "đô thị hạnh phúc" không thể hoàn thành trong một sớm một chiều, mà là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự đồng lòng và nỗ lực không ngừng của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân Thủ đô. Hà Nội đang đứng trước cơ hội lịch sử để khẳng định vị thế của mình, không chỉ là một trung tâm phát triển của Việt Nam, mà còn là một đô thị tiêu biểu về chất lượng sống trong khu vực. Hành trình kiến tạo "đô thị hạnh phúc" chính là lời cam kết của Thành ủy Hà Nội, của chính quyền thành phố về một tương lai thịnh vượng, văn minh và đáng sống cho mọi công dân Thủ đô trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.