Đủ điểm đỗ nhiều trường, hệ thống xét tuyển đại học 2026 sẽ chọn nguyện vọng nào?

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 ghi nhận nhiều điểm mới trong quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), với mục tiêu tăng tính công bằng, minh bạch giữa các phương thức xét tuyển và siết chặt điều kiện đầu vào.

Không đạt ngưỡng tối thiểu sẽ bị loại sớm

Theo ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD&ĐT), đối với thí sinh tốt nghiệp THPT năm 2026, điều kiện để được đăng ký xét tuyển theo tất cả các phương thức là phải có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT trong tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm Toán, Ngữ văn và một môn thi khác) đạt từ 15 điểm trở lên theo thang điểm 30, chưa tính điểm ưu tiên và điểm cộng.

Quy định này không áp dụng đối với thí sinh được đặc cách xét tốt nghiệp hoặc được miễn thi tốt nghiệp THPT.

Cùng với đó, Bộ GD&ĐT đã công bố ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào đối với ba nhóm ngành đào tạo giáo viên, sức khỏe và pháp luật.

Trong đó, nhóm ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề trình độ đại học có mức điểm sàn cao nhất là 22 điểm đối với ngành Y khoa và Răng - Hàm - Mặt; 20 điểm đối với ngành Y học cổ truyền và Dược học; các ngành còn lại là 18 điểm.

Đối với nhóm ngành đào tạo giáo viên trình độ đại học, điểm sàn là 20 điểm; riêng các ngành Giáo dục thể chất, Sư phạm Âm nhạc và Sư phạm Mỹ thuật là 19 điểm (áp dụng với tổ hợp gồm ba môn văn hóa). Các ngành thuộc lĩnh vực pháp luật có điểm sàn 20 điểm.

Mức điểm này được xác định từ kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đối với thí sinh khu vực 3, tính theo tổng điểm ba môn hoặc bài thi trong tổ hợp xét tuyển trên thang điểm 30, không nhân hệ số, không tính điểm cộng và áp dụng thống nhất cho thí sinh học Chương trình giáo dục phổ thông 2006 và 2018.

Toán hoặc Văn phải chiếm ít nhất một phần ba tổ hợp xét tuyển

Một điểm mới đáng chú ý trong mùa tuyển sinh năm nay là quy định môn Toán hoặc Ngữ văn phải chiếm tối thiểu một phần ba trọng số của tổ hợp xét tuyển.

Theo đó, các trường không thể tăng hệ số quá cao cho Ngoại ngữ hoặc các môn khác để làm giảm vai trò của Toán hoặc Văn trong tổ hợp.

Ví dụ, nếu tổ hợp Toán - Vật lý - Tiếng Anh đều có hệ số 1 thì môn Toán chiếm đúng một phần ba trọng số và đáp ứng quy định. Tuy nhiên, nếu Tiếng Anh được nhân hệ số 2 thì trọng số của Toán chỉ còn một phần tư và tổ hợp này sẽ không còn phù hợp.

Ở phương thức xét tuyển học bạ, thay vì chỉ sử dụng kết quả lớp 12 hoặc 5 học kỳ như trước, từ năm 2026 các trường phải sử dụng kết quả học tập của cả ba năm THPT để đánh giá quá trình học tập của thí sinh.

Bên cạnh đó, quy chế mới cũng khống chế tổng điểm cộng tối đa không vượt quá 3 điểm trên thang điểm 30.

Theo quy định, điểm thưởng dành cho diện tuyển thẳng tối đa 3 điểm; điểm xét thưởng đối với thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt tối đa 1,5 điểm; điểm khuyến khích từ chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế cũng tối đa 1,5 điểm.

Đáng lưu ý, nếu chứng chỉ ngoại ngữ đã được sử dụng để quy đổi thành điểm môn Ngoại ngữ thì không tiếp tục được cộng điểm khuyến khích, nhằm tránh việc một chứng chỉ được hưởng ưu tiên hai lần.

Ngoài ra, quy định về ưu tiên khu vực cũng được điều chỉnh khi chỉ căn cứ vào nơi học THPT để xác định đối tượng ưu tiên.

Hệ thống sẽ chọn nguyện vọng nào?

Một trong những băn khoăn lớn của thí sinh là nếu đủ điểm trúng tuyển ở nhiều trường thì hệ thống sẽ lựa chọn như thế nào.

Giải thích về nguyên tắc vận hành của hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cho biết, sau khi đối chiếu điều kiện trúng tuyển ở tất cả các nguyện vọng đã đăng ký, mỗi thí sinh chỉ được công nhận trúng tuyển một nguyện vọng cao nhất mà mình đủ điều kiện.

Theo quy chế, việc xét tuyển được thực hiện theo nguyên tắc bình đẳng giữa các phương thức và các tổ hợp xét tuyển, không phụ thuộc vào phương thức đăng ký.

Trong trường hợp nhiều thí sinh có cùng điểm xét tuyển ở cuối danh sách, hệ thống sẽ ưu tiên người có điểm cộng thấp hơn. Nếu điểm cộng vẫn bằng nhau thì tiếp tục xét theo thứ tự nguyện vọng, trong đó nguyện vọng cao hơn sẽ được ưu tiên trước.

Riêng với khối ngành sư phạm, thí sinh chỉ được xét tuyển nếu đăng ký trong 5 nguyện vọng đầu tiên. Đối với các trường thuộc khối quốc phòng và công an, việc đăng ký vẫn thực hiện theo quy định riêng, yêu cầu thí sinh phải đăng ký nguyện vọng 1.

Theo kế hoạch của Bộ GD&ĐT, từ 29/7 đến 17h ngày 30/7, các trường đại học sẽ tải dữ liệu và rà soát cơ sở dữ liệu trên hệ thống để chuẩn bị cho công tác xét tuyển năm 2026.