Để người cao tuổi không đứng ngoài chuyển đổi số

Ông Đỗ Đăng Dự, sống tại phường Hoàn Kiếm (TP Hà Nội) chia sẻ, ông có điện thoại thông minh nhưng chủ yếu sử dụng để liên lạc với người thân. Những việc như chuyển khoản, thanh toán hóa đơn hay thực hiện thủ tục trực tuyến, ông vẫn phải nhờ con cháu. Theo ông Dự, khó nhất là ghi nhớ các thao tác, nhất là khi ứng dụng có nhiều chức năng hoặc yêu cầu xác thực qua nhiều bước. Bên cạnh đó, những thông tin về lừa đảo trực tuyến cũng khiến ông thận trọng khi thực hiện giao dịch trên điện thoại.

Không riêng ông Dự, nhiều người cao tuổi (NCT) dù có điện thoại thông minh nhưng chưa sử dụng hết các tiện ích. Khi những giao dịch, thủ tục hành chính ngày càng được thực hiện trên môi trường số, việc thiếu kỹ năng sử dụng công nghệ khiến NCT phải phụ thuộc vào người thân. Nếu chỉ được hướng dẫn một lần, không có điều kiện thực hành thường xuyên, NCT rất dễ quên các thao tác đã học.

Tại xã Thanh Trì (TP Hà Nội), sau hội nghị tập huấn về chuyển đổi số dành cho NCT, Đoàn Thanh niên xã huy động đoàn viên, thanh niên tham gia hướng dẫn người dân sử dụng các ứng dụng thiết yếu như VNeID, iHanoi, thanh toán không dùng tiền mặt và dịch vụ công trực tuyến. Thay vì giới thiệu nhiều ứng dụng cùng lúc, nội dung hướng dẫn tập trung vào những công việc NCT thường sử dụng. Đoàn viên trực tiếp thao tác mẫu, sau đó để người dân thực hành trên điện thoại của mình. Chị Hoàng Minh Hằng, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Thanh Trì cho biết, Đoàn Thanh niên xã xác định phương châm “cầm tay chỉ việc, hướng dẫn tận tình, hỗ trợ thường xuyên, thực hành đến khi người dân thành thạo”. Các đội hình thanh niên tình nguyện phối hợp với chi hội NCT tại khu dân cư hướng dẫn, giải đáp những vướng mắc trong quá trình sử dụng. Việc hỗ trợ không dừng lại sau tập huấn mà tiếp tục được duy trì khi người dân có nhu cầu. Theo chị Hằng, nhiều NCT trước đây còn e ngại, sợ thao tác nhầm, nay đã chủ động tìm hiểu, tự mở ứng dụng, tra cứu thông tin và thực hiện một số thao tác cơ bản. “Mục tiêu không phải là NCT biết có bao nhiêu ứng dụng công nghệ mà là mỗi người có thể tự mình sử dụng được ít nhất một vài tiện ích số thiết thực”, chị Hằng chia sẻ.

Ngoài hướng dẫn sử dụng ứng dụng, Đoàn Thanh niên xã Thanh Trì còn chú trọng giúp NCT nhận biết các cuộc gọi, tin nhắn giả mạo, không cung cấp mật khẩu, mã OTP và thông tin cá nhân cho người lạ. Đây là những kiến thức cần thiết để hạn chế nguy cơ bị lừa đảo khi giao dịch trực tuyến.

Để NCT sử dụng thành thạo dịch vụ số, việc hỗ trợ cần được duy trì ngay tại khu dân cư, nhất là khi các ứng dụng thay đổi hoặc phát sinh thao tác mới. Cùng với sự hướng dẫn của đoàn viên, thanh niên, thành viên trong gia đình cũng cần kiên nhẫn chỉ dẫn để NCT tự thực hiện thay vì làm hộ. Có như vậy, những kiến thức được hướng dẫn mới trở thành kỹ năng sử dụng thường xuyên, giúp NCT chủ động hơn trong cuộc sống.