Ấm tình thầy trò ở một ngôi trường bán trú

Gian nan hành trình đến lớp

Chúng tôi có mặt tại ngôi trường Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Văn Vũ khi các em học sinh đang nhộn nhịp tham gia hoạt động ngoài giờ. Trường cách trung tâm xã Cường Lợi 10km, tách biệt với nhịp sống rộn rã bên ngoài nhưng nơi đây luôn rộn ràng tiếng nói cười, ánh mắt trong trẻo và niềm háo hức của học sinh mỗi ngày đến lớp. Chính bởi sự hồn nhiên đã làm nên sức sống đặc biệt cho ngôi trường còn nhiều khó khăn.

Theo thông tin từ cô giáo Nông Thị Huế, Hiệu trưởng nhà trường, năm học 2025-2026, nhà trường có 183 học sinh, trong đó 118 học sinh bán trú, phần lớn là con em các dân tộc Tày, Nùng, Dao, Mông, xuất thân chủ yếu ở các thôn, bản xa xôi. Có em ở trong xã nhưng nhà cách trường 19km, nhiều em khác đến từ xã lân cận, quãng đường đi học gần 30km. Để đến lớp, các em phải dậy sớm, vượt qua đèo dốc, băng qua rừng, lội suối từ chiều chủ nhật hoặc sáng thứ hai, khi trời còn tinh sương. Cuộc sống bán trú, có những đêm mùa đông gió lạnh hiu hắt, những buổi trưa ắng lặng, thiếu vắng hơi ấm gia đình của những đứa trẻ đang tuổi ăn tuổi lớn, nhưng chưa bao giờ làm nao núng tinh thần vượt khó, ý chí học tập của các em.

Những năm gần đây, nhà trường luôn duy trì sĩ số học sinh ổn định, tỷ lệ chuyên cần đạt cao, góp phần hạn chế tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng. Phần lớn học sinh ở đây có hoàn cảnh khó khăn. Nhiều gia đình thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, bố mẹ làm nương rẫy quanh năm, có em cả bố và mẹ đều đi làm công ty ở ngoài tỉnh, phải ở với ông bà, cuộc sống vất vả. Thấu hiểu điều đó, các thầy cô luôn dành cho học sinh sự quan tâm sâu sắc, vừa dạy chữ, vừa như người cha, người mẹ thứ hai đồng hành với các em. 

Trong điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Văn Vũ vẫn nỗ lực duy trì và nâng cao chất lượng bán trú. Do chưa có nguồn nước sinh hoạt ổn định, nhà trường phải mua nước sạch phục vụ hằng ngày. Từng bữa ăn, giấc ngủ của học sinh đều được chăm lo chu đáo. Với những học sinh chưa đủ điều kiện ở bán trú, nhà trường linh hoạt tạo điều kiện để các em được ở lại học tập, không bị gián đoạn việc đến lớp. Những việc làm, sự quan tâm ấm áp ấy xuất phát từ niềm mong mỏi, không để bất kỳ học sinh nào phải bỏ học vì hoàn cảnh. Hiện nay, nhà trường có 6 lớp học, 6 phòng học bộ môn, 1 phòng thư viện cùng 2 phòng ăn phục vụ học sinh bán trú. Các phòng học, phòng chức năng đều được trang bị tương đối đầy đủ bàn ghế, quạt mát và hệ thống bóng điện thắp sáng, cơ bản đáp ứng nhu cầu dạy và học, cũng như sinh hoạt của học sinh.

Chăm lo toàn diện cho học sinh

Trò chuyện với chúng tôi, cô Nông Thị Huế cho biết: “Với học sinh của nhà trường, việc học chữ cần song hành với rèn kỹ năng sống. Các em còn nhiều thiệt thòi nên càng cần được định hướng để tự lập, biết chăm sóc bản thân và có ý thức vươn lên. Nhà trường luôn cố gắng trong điều kiện cho phép để nâng cao chất lượng bữa ăn, bổ sung sách và trang thiết bị, tạo môi trường học tập tốt hơn cho các em”.

Chúng tôi theo chân cô Mã Thị Hải, giáo viên Bộ môn Khoa học tự nhiên, đã có thâm niên 20 năm công tác tại trường, đến thăm khu nhà bán trú. Dãy phòng gọn gàng, sạch sẽ, sách vở, đồ dùng cá nhân được sắp xếp ngăn nắp. “Trước đây, để vận động học sinh ra lớp, thầy cô phải đi bộ băng rừng, lội suối đến từng nhà. Hiện nay điều kiện đã cải thiện, nhưng việc đồng hành với học sinh vẫn rất cần sự kiên trì và gần gũi. Chúng tôi theo sát từng em, hỗ trợ khi cần để các em yên tâm học tập”, cô Hải chia sẻ.

Trong lớp học, phương pháp giảng dạy được đổi mới theo hướng tích cực. Các tiết học nhóm, thảo luận, trải nghiệm được tổ chức thường xuyên, tạo không khí học tập sôi nổi. Học sinh được khuyến khích bày tỏ suy nghĩ, tham gia vào quá trình tiếp thu kiến thức thay vì chỉ nghe giảng. Việc đánh giá cũng linh hoạt hơn thông qua nhiều hình thức như bài viết, thuyết trình, sản phẩm học tập hay dự án nhỏ. Nhờ đó, việc học trở nên gần gũi, dễ tiếp cận và phù hợp với điều kiện thực tế của học sinh vùng cao.

Ngoài giờ học chính khóa, nhà trường tổ chức các câu lạc bộ thể dục, thể thao, âm nhạc, mỹ thuật vào chiều thứ hai hằng tuần. Sân trường sôi động với tiếng trống, tiếng cười rộn rã. Những hoạt động này giúp học sinh rèn luyện sức khỏe, phát triển năng khiếu và tạo thêm niềm vui trong cuộc sống. Kết quả đạt được trong năm học 2024-2025 của nhà trường với 3 học sinh giỏi cấp huyện, 3 giáo viên dạy giỏi cấp huyện, tỉnh và các sáng kiến kinh nghiệm được công nhận. Trong năm học vừa qua, tập thể tổ Khoa học xã hội của nhà trường được UBND tỉnh tặng giấy khen và đạt danh hiệu Lao động xuất sắc.

Điều khiến chúng tôi thật sự ấn tượng ở ngôi trường này chính là sự gắn bó thân tình giữa thầy và trò, như một gia đình nhỏ ấm áp giữa núi rừng. Sau mỗi giờ học, hình ảnh các thầy cô ân cần nhắc nhở từng em từ những việc nhỏ nhất trong sinh hoạt hằng ngày đã trở nên quen thuộc. Từ cách gấp chăn màn, sắp xếp đồ dùng đến những lời dặn dò nhẹ nhàng, tất cả đều thấm đượm tình thương và sự quan tâm chân thành. Từ những cử chỉ ân cần, giản dị ấy đã giúp các em cảm nhận được sự chở che, yên tâm học tập và từng ngày thêm vững vàng hơn trên hành trình đến trường.

Trong những hoàn cảnh ấy có em Nguyễn Sằm Nhi, học sinh lớp 9, mồ côi cả cha lẫn mẹ, hiện sống cùng cậu mợ tại thôn Bản Pìn. Dù thiếu vắng vòng tay cha mẹ từ sớm, nhưng nhờ sự yêu thương đùm bọc của người thân và sự quan tâm, dìu dắt tận tình của thầy cô, em đã không ngừng cố gắng vươn lên trong học tập và rèn luyện, luôn đạt kết quả tốt, giữ vững nền nếp. Nhi xúc động chia sẻ: “Nhờ thầy cô quan tâm, em cảm thấy vững vàng, yên tâm để học tập, em sẽ cố gắng học thật tốt để sau này thực hiện ước mơ của mình”.